P. 1
Inkoop in strategisch perspectief

Inkoop in strategisch perspectief

|Views: 31|Likes:
Published by Stuvia.com

More info:

Published by: Stuvia.com on Jul 15, 2013
Copyright:Traditional Copyright: All rights reserved
List Price: $3.40 Buy Now

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
See more
See less

03/02/2014

$3.40

USD

pdf

Inkoop in strategisch perspectief

door

StudentsOnly

De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal
Koop en Verkoop al je samenvattingen, aantekeningen, onderzoeken, scripties, collegedictaten, en nog veel meer..

www.stuvia.com

Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal

Inkoop in strategisch perspectief

Bronvermelding
Titel : Druk : Auteur : Uitgever : ISBN (boek) : Aantal hoofdstukken (boek) : Aantal pagina’s (boek) : Inkoop in strategisch perspectief 6 A.J. van Weele Kluwer 9789013056075 17 475

De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen. Je dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel nastreeft. Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden aan altijd het bijbehorende studieboek te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel staan diverse verwijzingen naar het studieboek op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt. Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2012 StudentsOnly B.V. Alle rechten voorbehouden. De uitgever van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit uittreksel. Voor vragen kun je je per email wenden tot info@studentsonly.nl.

Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal

Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 Hoofdstuk 6 Hoofdstuk 7 Hoofdstuk 8 Hoofdstuk 9 Hoofdstuk 10 Hoofdstuk 11 Hoofdstuk 12 Hoofdstuk 13 Hoofdstuk 14 Inkoop als schakel in de voortbrengingsketen Inkoopprocessen: structuur en besluitvorming Het inkoopmanagementproces Facility management en inkoop Inkoop van zakelijke dienstverlening Public procurement Marktvormen en inkoopmarktonderzoek Uitbesteding en risicomanagement Inkoopbeleid en ondernemingsstrategie Ontwikkelen van inkoop- en sourcingstrategieën Inkoop, ontwikkeling en kwaliteitszorg Inkoop, logistiek en supply chain management Structuur en organisatie van de inkoop Prestatiemeting in inkoop 4 6 9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31

© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A.J. van Weele

com . Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. integriteit en ethiek 33 35 37 Hoofdstuk 16 Hoofdstuk 17 © Students Only B.Stuvia.V. van Weele . – Alle rechten voorbehouden.J.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Hoofdstuk 15 Leveranciersbeoordeling en -ontwikkeling: kostenbenadering en technieken Inkoop en supply chain management in retailorganisaties Duurzaam inkopen.

• Kopen (‘buying)’. • Bevoorrading (‘supply’). Er wordt hierbij onderscheid gemaakt tussen: • Routinematige aanschaffingen (schoonmaak. • Diensten. • Marketing en verkoop. © Students Only B. produceren. verkopen. • Inkoop (‘purchasing’)’ of inkopen (‘procurement’). leveren en onderhouden (van een product) wordt behaald. • Een variatie op supply chain management is ‘value chain management’. • Projectmatige aanschaffingen (investeringsgoederen). • Ketenmanagement of ketenintegratie (‘supply chain management’). De marge kan men zien als de beloning voor het ondernemersrisico. in andere woorden. Er kan worden geconcludeerd dat de inkoopafdeling binnen een onderneming op verschillende manieren kan worden aangestuurd. ze maken de uitvoering van de primaire activiteiten mogelijk.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Hoofdstuk 1 Inkoop als schakel in de voortbrengingsketen 1. Porter onderscheidt vier basistypen: • Personeelsmanagement. • Infrastructuur organisatie (boekhouding en financiële administratie). De inkoopfunctie heeft zelf weer primaire en secundaire activiteiten (verschillende karakters van de inkoopfunctie).2 De plaats van de inkoopfunctie in de waardeketen Om de inkoopfunctie van een industriële onderneming te schetsen wordt de waardeketen van Porter (1985) gebruikt. Secundaire activiteiten ondersteunen de primaire activiteiten. Inkoop in strategisch perspectief. die met de activiteiten ontwerpen. • Uitgaande logistiek. De waardeketen van Porter bestaat uit zogenaamde waardes en een marge. – Alle rechten voorbehouden. • Inkomende logistiek. van Weele 4 .3 Definiëring en begripsafbakening Men onderscheidt verschillende termen binnen het inkoopdomein: • Bestellen (‘ordering’).com . • Inkoop en bevoorrading (procurement). • Service.V. Primaire activiteiten zijn activiteiten die werkelijk waarde toevoegen aan het (eind)product. Uiteindelijk gaat het erom dat alle activiteiten (primair en secundair) zo worden uitgevoerd. Voor de totale waarde van de onderneming kijkt men naar alle verkoopopbrengsten bij elkaar opgeteld.en kantoorartikelen). Deze activiteiten kunnen verdeeld worden in primaire en secundaire (ondersteunende) activiteiten. Van Weele.J.Stuvia. Porter onderscheidt vijf typen primaire activiteiten: • Operationeel management (‘operations). hieronder vallen ook de distributie en de after sales service. dat de totale waarde groter is dan het totaal van de kosten. zie blz. • Technologie en ontwikkeling. 1. • Sourcing (het identificeren en selecteren van de beste leveranciers). Volgens Porter behoort de inkoopfunctie onder de secundaire (ondersteunende) activiteiten. 29. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A.

kan men concluderen dat het grootste deel van de productiewaarde bestaat uit ingekochte diensten en goederen. © Students Only B. Indirecte goederen of verbruiksgoederen.V. 3. Het inkoopaandeel ten opzichte van de productiewaarde ligt. global sourcing en offshoring. 4. 8. Uitbesteding. van Weele 5 . Grondstoffen.Stuvia. Halffabricaten. 5. Coördinatie van inkoopbehoeften. Doordat het grootste deel van de totale kosten gekoppeld is aan de ingekochte diensten en goederen. 2. 3. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. 1. bestaat meer dan 60% uit ingekochte diensten en goederen.6 Nieuwe ontwikkelingen in inkoop Als er wordt gekeken naar nieuwe ontwikkelingen in de inkoop. volgens het CBS. Gereed product. Componenten.4 Het belang van de inkoopfunctie Als er wordt gekeken naar de kostenstructuur van industriële bedrijven. Hulpstoffen.5 Inkoopgoederenclassificatie Het inkoopproces kan op de volgende soorten goederen betrekking hebben: 1. Investeringsgoederen of kapitaalgoederen. vormt de inkoopfunctie voor veel ondernemingen een belangrijke financiële hefboomfactor. 1. 7. ziet men de volgende veranderingen in de internationale concurrentieomgeving van bedrijven: 1. 6.com . 4. Total Quality Control en just in time-productie. Integratie van inkoop en leveranciers in productontwikkeling. 5. Diensten. – Alle rechten voorbehouden. In andere woorden. Integratie van inkoop binnen supply chain management. rond de 60%. van al datgene wat wordt geproduceerd.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal 1.J. 2.

2. Inelastische. Als men kijkt naar inkoopbesluitvorming. Binnen de DMU zijn er enkele rollen: 1. Grote hoeveelheden en grote bedragen. 3. De beïnvloeders. 6. Deze variabelen hebben te maken met de taken en verantwoordelijkheden die door de onderneming zijn opgelegd aan de mensen die over de inkoopbeslissing gaan. Bewaken 6. De beslissers. de Decision Making Unit. 2. is dat men eerst met een secretaresse moet spreken. Beperkt aantal afnemers.2 Koopgedrag van consumenten en organisaties De belangrijkste kenmerken van een het koopgedrag van een bedrijf zijn: 1.3 Besluitvormingsmodellen De volgende variabelen beïnvloeden het verloop en de uitkomsten van het koopproces: 1. Het strategisch belang van de aankoop. 4. 5. De mate waarin het aan te schaffen product ingrijpt op bestaande routines binnen de eigen onderneming. kan men stellen dat dit gelijk staat aan groepsbesluitvorming. Deze variabelen hebben te maken met de persoon van de degene die over de inkoopbeslissing gaat. van Weele 6 . – Alle rechten voorbehouden. voordat men de directeur kan spreken). De plaats van de inkoopafdeling. De kopers. Deze groep noemt men ook wel de DMU. • Non-task-variabelen. Wind en Webster (1972) definiëren dit als: al diegenen die participeren in de besluitvorming onder invloed van als gemeenschappelijk ervaren doelstellingen en die bereid zijn de risico’s verbonden aan de uitkomst van de beslissing te aanvaarden. 5. 2. 4. 4.J. 2. De ‘gatekeeper’ (een voorbeeld hiervan. 2. 3. hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen: • Task-variabelen. Bestellen 5. De mate van risico dat aan de verkoop is verbonden. Professionele inkoop. Afgeleide vraag.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Hoofdstuk 2 Inkoopprocessen: structuur en besluitvorming 2. 5. Contracteren 4. De gebruikers. De karakteristieken van het product.com .Stuvia. Geografische concentratie.V. Nazorg en evaluatie © Students Only B. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. Selecteren 3.4 Het inkoopproces Het inkoopproces bevat zes stappen: 1. Specificeren 2. fluctuerende vraag. Ook zijn er variabelen die het koopgedrag van ondernemingen beïnvloeden. 3.

2.J. bekende leverancier. specificaties zijn niet bekend). Met een resultaatsverbintenis bedoelt men dat de ene partij de andere partij belooft dat een bepaald resultaat bereikt zal worden.5 De specificatiefase Men kan de specificatie van een product onderverdelen in verschillende onderdelen: • Functionele specificatie. • Technische specificatie. In de garantietermijn wordt bepaald gedurende welke periode de leverancier aansprakelijk is voor de goede werking van de geleverde producten onder bepaalde omstandigheden. 2. © Students Only B. “New-task”-situatie (nieuw product. • Het opstellen van de lijst van aan te vragen leveranciers. bekende leverancier.6 De fase van leveranciersselectie en leveranciersbeoordeling Bij het selecteren van een leverancier worden de volgende activiteiten verricht: Vaststellen van de wijze van contracteren.7 De fase van onderhandelen en contracteren Met een inspanningsverbintenis wordt bedoeld dat de ene partij zich zal inspannen om een bepaald resultaat te bereiken voor de andere partij. bekende specificaties). Alle eisen bij elkaar worden inkooporderspecificaties genoemd. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. De rechtstreekse aankoop (bekend product. De routine status check 3. • De voorbereiding van de offerteaanvraag.Stuvia. 2. Inkopen op basis van verrekening 3. 2. De gewijzigde herhalingsaankoop (nieuw product.9 De fase van nazorg en evaluatie De kerntaak van een inkoper is een leveranciersbeoordeling (vendor rating) verzorgen. 3.V.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Er worden drie verschillende inkoopsituaties onderscheiden: 1. • Programma van Eisen (hierin staan de prestatie-eisen en het budget). 2. bekende specificaties). van Weele 7 . De advanced status check 2. Inkopen op basis van een vaste prijs 2.com . • Het vergelijken van de offertes. nieuwe leverancier. Inkopen op basis van een eenheidsprijscontract • Prekwalificatie van leveranciers. – Alle rechten voorbehouden.8 De fasen van bestellen en orderbewaking Men kan de volgende verschillende vormen onderscheiden wat betreft de inkooporderbewaking: 1. Exception expediting 2. • Het maken van de voorlopige leverancierskeuze. Er zijn drie verschillende contactvormen: 1.

1.J.11 Inkoopprocesbeheersing in de praktijk: knelpunten Er zijn verschillende knelpunten die men terug ziet in het verkoopproces: 1.10 E-procurement oplossingen: definities en begripsafbakening Men verstaat onder e-procurement: alle op webtechnologie gebaseerde oplossingen gericht op de ondersteuning van het inkoopproces. bestel.en betalingssystemen Een reversed auction houdt in dat de koper een prijs bepaalt die de leveranciers na (kunnen) moeten komen. Elektronische catalogus-.com . © Students Only B. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. Concurrentiestelling is niet mogelijk.Stuvia. 2. Elektronische marktplaatsen 2. Elektronische veilingen • Order-to-pay. van Weele 8 . Er doen zich problemen voor in het leveringsstadium en aan het product. 3.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal 2. 1. 4. Contracten zijn niet volledig of door de verkeerde partij opgesteld. – Alle rechten voorbehouden. Producten worden op de verkeerde tijden besproken. 2. met daarbij de informatie-uitwisseling en de betalingen. Hierbij wordt er onderscheid gemaakt in: • E-Auction.V.

4. • De strategie bepalen hoe deze doelstellingen moeten worden gerealiseerd. De inkoper moet een gezond commercieel tegenspel bieden ten opzichte van de klanten. De belangrijkste aandachtsgebieden binnen de operationele inkoop zijn: 1. • Inkoopcompetenties. Meso-economische factoren.4 Elementen van het inkoopmanagementproces De doelstellingen van het bedrijf zijn de uitgangspunten van het inkoopmanagementproces. 3. Het reduceren van risico's in de toeleveringsketen. • Planning maken (uitwerken strategie). Het inkoopproces heeft een cross-functioneel en interdisciplinair (verschillende gebieden) karakter. Macro-economische factoren. – Alle rechten voorbehouden.J.Stuvia. © Students Only B.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Hoofdstuk 3 Het inkoopmanagementproces 3. • Evaluatie en controle. 3. • Implementatie (uitvoeren strategie). 2. 3.com . Controle op de interne bestelaanvragen. 4. Een belangrijke overeenkomst tussen marketing en inkoop is dat beide activiteiten primair gericht zijn op de uitwisseling van waarde tussen twee of meer ondernemingen. moet naar de volgende dingen worden gekeken: • Klantoriëntatie (contact met de klanten). Voor inkoop is klantoriëntatie nodig. 3. 3. • De doelstellingen vaststellen van het inkoopbeleid. Er worden vier primaire gebieden onderscheiden waarop inkoopmarktonderzoek zich kan richten: 1. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. Bijdragen aan waarde creatie. 2. maar hierbij ook vragen mag stellen. Verbeteren van de prestaties van de leveranciers. Om deze taken te voltooien. Het inkoopmanagementproces bestaat uit de volgende elementen: • Inkoopmarktonderzoek. Verzekeren van een foutloze en tijdige levering van producten en diensten. Het verminderen van de inkoopuitgaven. 2. 3. van Weele 9 .V. 2. Optimaliseren van bestellingen en bestelgroottes.3 Professionalisering van inkoop: enkele principes In deze paragraaf worden de volgende drie principes genoemd: 1. Productfactoren. • Strijdigheid inkooptaken. Dit tegenspel betekent dat de inkoper wel kijkt naar de wensen van de klant.2 Primaire taken en verantwoordelijkheden Er zijn vier primaire taken van de inkoopfunctie: 1. Micro-economische factoren.

V. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A.5 Inkoopontwikkelingsmodel Het inkoopontwikkelingsmodel bestaat uit zes verschillende stadia: 1. – Alle rechten voorbehouden. 4. Gecoördineerde inkoop. Transactieoriëntatie. van Weele 10 . 2. Externe integratie. 6. Waardegerichte oriëntatie. 2.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal 3. Belangrijke factoren die bepalend zijn voor de mate waarin en de snelheid waarmee inkoop. zijn: 1.J. Interne integratie. De strategie van de onderneming.com . Commerciële oriëntatie. © Students Only B. 5.en leveranciersmanagement zich ontwikkelt. 3. Bedrijfscontext.Stuvia. 3. Systeemontwikkeling.

2. 6. Samenhangende kwaliteit van geleverde goederen. zijn: 1. zijn: 1. 4. zijn: 1. Leveringsbetrouwbaarheid. waardoor de inkoopactiviteiten op verschillende manieren worden beïnvloed: 1. 4. 3. 3. Snelle reactie en terugkoppeling. 4. 2. Ontwikkel sourcingstrategieën. Toegenomen schaalgrootte. Objectieve leverancierskeuze. Bepaal de interne klanttevredenheid.3 Effectief inkopen in een facilitaire omgeving De kritieke succesfactoren voor inkoop uit het oogpunt van interne afdelingen. 4. 4. © Students Only B. De kritieke succesfactoren voor inkoop uit het oogpunt van de inkoopafdeling. Flexibiliteit en gemakkelijke bereikbaarheid. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. Korte levertijden. 8. Juiste kwaliteit. 5. Eenduidige inkoopprocedures. Zorg voor cross-functionele inkoopteams en organisatiestructuur. 3. Eenvoudige bestelprocedures. Bepaal de doelstellingen. 2. Tijdige levering van bestelde goederen. 2. 2. Snelle terugkoppeling in geval van onvoorziene veranderingen in orders. Productgerichte opstelling.2 Inkoop en facility management Er zijn vier ontwikkelingen.V. Voer de sourcingstrategieën uit. 2. Een inkoopafdeling kan kiezen uit vier invalshoeken om te functioneren: 1. 3. 6. van Weele 11 . Toename van uitbesteding van ondersteunende activiteiten. Opstelling naar inkoopactiviteit. – Alle rechten voorbehouden. Klantgerichte opstelling. 3. Goede bereikbaarheid.Stuvia. Lage prijs. 3.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Hoofdstuk 4 Facility management en inkoop 4. Offshoring. 4. Gemakkelijk toegankelijke artikelcatalogi. Snelle reactie op vragen en problemen. 4. 7. 5.4 Inkoop van indirecte goederen en diensten Indirecte inkoop houdt in dat men goederen inkoopt die nodig voor de bedrijfsactiviteiten die niet onder het primaire proces vallen.J. Analyseer de interne artikel-klantcombinaties. Integratie van ondersteunende diensten in een facilitaire organisatie. 4. De zes stappen van de procedure om de klantgerichtheid van de inkoopafdeling te verbeteren. Leveranciersgerichte opstelling. Volgens de managers van de andere afdelingen zijn de succesfactoren voor hun inkoop: 1. Goed contract.com .

V.Stuvia.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Een afdeling kan worden benoemd naar wat hij inkoopt of wat de bestemming is van datgene wat hij inkoopt: • Aard van de goederen of diensten: 1.com . Ook gaan bedrijven steeds meer over tot het invoeren van elektronische afhandeling. Informatietechnologie (IT) 2. Technisch onderhoud • De bestemming van de in te kopen goederen: 1. Human resource management 5. Inkoop van investeringsgoederen 3. Professionele diensten 4. Inkoop van handelsgoederen Een voorwaarde om de inkoop van indirecte goederen goed te beheersen is transparantie. van Weele 12 . Facility management 6. Marketing en communicatie 3.J. – Alle rechten voorbehouden. © Students Only B. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. Inkoop van algemene goederen 2. omdat er vaak transactiekosten verbonden zijn aan de handel van indirecte goederen. Transport en logistiek 7.

dat inkopers het moeilijker vinden om diensten in te kopen dan goederen. vergeleken met goederen. Marketingdiensten. Bij de classificatie van Silvestro et al. 5. Financiële diensten. 4. 4. Axelsson en Wynstra (2002) maken onderscheid op de volgende manier: 1. De classificatie van Axelsson en Wynstra beschrijft in principe dus de functionele omgeving waarin de dienst gebruikt wordt. goederen zijn tastbaar. Massadiensten. Heterogeniteit. Bedrijfsorganisatiediensten. Diensten zijn een activiteit of een proces. Vergankelijkheid (het verliest zijn waarde nadat het gebruikt is). Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A.en distributiediensten. 2. Diensten zijn heterogeen en goederen zijn homogeen. onderscheiden met vier verschillende kenmerken: 1. goederen wel. 7.en technische diensten. belangrijker of simpelweg anders verlopen dan die van goederen. © Students Only B.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Hoofdstuk 5 Inkoop van zakelijke dienstverlening 5. Grönroos (2000) definieert diensten als: een proces bestaande uit een serie meer of minder tastbare activiteiten.V. 2. 6. zijn er verschillen ontstaan tussen de inkoop van diensten en de inkoop van goederen. 2. van Weele 13 .com . 5. die aangeboden worden als oplossingen van de problemen van klanten.3 Verschillen tussen diensten en goederen Doordat sommige fasen van het inkoopproces van diensten moeilijker. Diensten kunnen niet als eigendom worden overgedragen. Diensten kunnen niet worden opgeslagen. Diensten worden in de literatuur. goederen zijn artikelen. Facilitaire diensten. 5.en communicatietechnologiediensten. 3. Research and development. Diensten zijn immaterieel. Ontastbaarheid. 2. Dienstenshops. 3. Transport.2 Het toenemend belang van diensten Het gevolg van een toenemende aandacht voor het inkopen van zakelijke diensten is professionalisering van inkoop in de dienstensector. 3. Human Resource Development-diensten. 8. 5. Er zijn vijf belangrijke verschillen tussen een dienstenaanbod en een productaanbod: 1. Gelijktijdigheid.J.Stuvia. Professionele diensten. Informatie. – Alle rechten voorbehouden. (1992) wordt er onderscheid gemaakt tussen drie diensten: 1. en/of fysieke middelen en/of systemen van de dienstverlener. die normaal gesproken plaatsvinden in interacties tussen de klant en servicemedewerkers. 3.4 Classificaties van diensten De inkoopportfoliobenadering gebruikt men als referentiepunt voor de classificatie van diensten. goederen wel. Wel is het zo. 4.

expertise en kwalificaties van de leverancier. 3. © Students Only B. 6. 3. Zorg voor gedetailleerde inspectie.V. Er zijn voorstellen die inkopers kunnen ondersteunen bij het contracteren voor diensten: 1. 5. Specificeren.en kwaliteitsprocedures.J. Omschrijf wanneer en waar de dienst geleverd moet worden. van Weele 14 . Omschrijf wie voordeel heeft van de dienst en op welke wijze.Stuvia. Bespreek en bepaal procedures voor het oplossen van geschillen.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Ze vinden dat elk type dienstproces een andere strategie.6 De postcontractuele fase De postcontractuele fase houdt in dat er steeds klant-leverancierinteractie plaatsvindt.com . 5.5 Het initiële inkoopproces voor diensten Het initiële inkoopproces voor diensten bestaat uit drie fasen: 1. 5. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. – Alle rechten voorbehouden. prestatiemeetsysteem en aansturing nodig heeft. Selecteren. 4. 2. Controleer de reputatie.7 Inkoopbetrokkenheid bij de contractering van diensten Interne klanten hebben in het algemeen een lage emotionele betrokkenheid. Omschrijf de communicatiestructuur en maak werkafspraken. 5. 2. Bij Jackson en Cooper (1988) wordt er onderscheid gemaakt in diensten die gebruikt worden in het productieproces voor klanten en in diensten die worden gebruikt binnen de eigen organisatie. Contracteren.

Het gelijkheidsbeginsel houdt in dat alle ondernemingen die naar de opdracht meedingen op dezelfde wijze moeten worden behandeld en over dezelfde informatie moeten kunnen beschikken.Stuvia. juristen en technici. Deze klassieke overheid heeft drie kenmerken: 1. Op welke (materiële werkingssfeer). de levering van producten of de verlening van diensten. Bao en Bass definiëren een overheidsopdracht als: een schriftelijke overeenkomst onder bezwarende titel die tussen één of meer ondernemers en één of meer aanbestedende diensten is gesloten en betrekking heeft op de uitvoering van werken.2 Inkoopbeleid van de overheid Onder een klassieke overheid bestaat men het Rijk. Openbare verantwoordingsplicht. 2. 3.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Hoofdstuk 6 Public procurement 6. Een contractvorm waarin een aantal voorwaarden is vastgelegd.en regelgeving en jurisprudentie vormen de basis van het aanbestedingsrecht. op de elektronische databank TED te publiceren. 2. Op wie (personele werkingssfeer) en. de organisaties die onder directe invloed staan van de overheid en de lagere overheden. 6. De belangrijkste grondprincipes van behoorlijk bestuur voor de aanbestedingspraktijk zijn: 1. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A.V. kapitaal en vrijheid van vestiging en dit onder handelsbelemmeringen waar het marktmechanisme ongestoord kan werken. Beginsel van fair-play. in belangrijke mate Europese. spreekt men van een vrije markt. diensten. De wijze waarop de financiën zijn ingericht. – Alle rechten voorbehouden. nationale wet.J. De reden waarom de oude aanbestedingsrichtlijnen zijn vervangen. noemt men een raamovereenkomst. Rechtszekerheidsbeginsel. wordt daarbij onderscheid gemaakt in: 1. © Students Only B. Motiveringsbeginsel. De inkoopposities bij de overheid worden meestal gedomineerd door beleidsambtenaren. Het transparantiebeginsel houdt in dat overheden en nutsbedrijven verplicht zijn om opdrachten waarvan de waarde het drempelbedrag overstijgt.1 Inleiding Wanneer in een markt sprake is van vrij verkeer van goederen. Het handelen van de overheid is niet gebonden aan de regels van de markt.4 Werkingssfeer Als men over werkingssfeer praat. van Weele 15 . is dat de oude richtlijnen niet uitblonken in consistentie en dat er flexibeler en praktischer aanbestedingsvoorschriften nodig waren. 2. 3. 6.com .3 Het aanbestedingsrecht Het geheel van internationale. 6.

J. De sociale premies en/of belastingen niet hebben afgedragen. 4. 4. van Weele 16 . 6. Openbare procedure. 3. 2. De voorlopige gunning. 3. Onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking.com . Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. – Alle rechten voorbehouden. 2. In staat van faillissement of surseance van betaling verkeren. 2. Niet-openbare procedure. Het gemotiveerd afwijzen van de niet-geselecteerde inschrijvers. Er zijn zes verschillende aanbestedingsprocedures: 1.6 Het inkoopproces Een ondernemer kan worden uitgesloten in het geval van vier verschillende facultatieve uitsluitingsgronden: 1. 4. 3.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal 6. De laatste fasen van de aanbesteding zijn: 1.Stuvia. Bij de uitoefening van het beroep een ernstige fout hebben begaan. Het beoordelen van de ingediende offertes. Concurrentiegerichte dialoog. De definitieve gunning van de opdracht. Onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking. Zich schuldig hebben gemaakt aan een delict dat in strijd is met de gedragsregels van het uitgeoefende beroep. 5. © Students Only B. 6.5 Aankondiging en aanbestedingsprocedures Een Europese aanbesteding begint met een aankondiging.V. Een aankondiging is in feite een advertentie waarin de werkgever belangstellenden oproept om zich in te schrijven voor zijn opdracht. Prijsvraag.

com . omdat deze factoren de marktvorm bepalen. Monopolie. 2. divergerende goederenstromen aan het begin.3 Rol en betekenis van inkoopmarktonderzoek Volgens het boek kan men inkoopmarktonderzoek definiëren als het systematisch verzamelen. analyseren en classificeren van gegevens betreffende alle relevante factoren die de verkrijgbaarheid en prijsvorming van diensten en goederen beïnvloeden. 7.2 Markten en marktvormen Een externe structuur is het patroon van onderlinge goederen. 2. van Weele 17 . 3. Lineaire goederenstromen. De technologische ontwikkeling. Onder een bedrijfskolom. Volledig vrije mededinging 2. 3. Volledig vrije mededinging. Een markt bestaat uit vraag en aanbod. De volgende goederenstromen kunnen in een bedrijfskolom voorkomen:. 1. 2. Convergerende goederenstromen treft men meestal aan het einde van een voortbrengingsketen aan. Het verschil tussen inkooponderzoek en inkoopmarktonderzoek is dat inkooponderzoek over onderwerpen gaat die met de interne organisatie te maken hebben en inkoopmarktonderzoek verwijst naar de externe leveranciersmarkt. Men kan meso-economisch en micro-economisch onderzoek verrichten. 4. Divergerende goederenstromen. Het aantal aanbieders. Externe factoren zijn relevant. Aan de vraagzijde kan men drie marktvormen onderscheiden: 1. 3.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Hoofdstuk 7 Marktvormen en inkoopmarktonderzoek 7.1 Inleiding Het doel van inkoopmarktonderzoek is om een verantwoorde besluitvorming mogelijk te maken. verstaat men een reeks van ondernemingen die ervoor zorgen dat een product bij de afnemer komt. Meso-economisch onderzoek richt zich op specifieke bedrijfstakken en micro-economisch onderzoek richt zich op © Students Only B.V. ook voegt elke onderneming waarde aan het product toe. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. Het patroon bestaat uit ondernemingen die door markten met elkaar verbonden zijn. Enkele voorbeelden zijn: 1.J. Convergerende goederenstromen. Er worden aan de aanbodzijde van de markt vier marktvormen onderscheiden: 1.en dienstenleveringen. Monopolie 7. Onder een bedrijfstak verstaan men ondernemingen die in dezelfde branche zitten en soortelijke producten maken. – Alle rechten voorbehouden. Oligopolie.Stuvia. of voortbrengingsketen. Het aantal afnemers in een markt. Oligopolie 3. Monopolistische concurrentie.

– Alle rechten voorbehouden. 3. Onderzoeksrapport en evaluatie voorbereiden. van Weele 18 .com . Haalbaarheidsonderzoek. Vaststellen van de doelstellingen.V. De Purchasing Managers' Index is de indicator voor de economische bedrijvigheid. Kosten-batenanalyse. 2. 5.4 Het opzetten van inkoopmarktonderzoek Voor de uitvoering van inkoopmarktonderzoek zijn er zes stappen: 1. Opstellen van een onderzoeksplan. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. 4. 7.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal het beoordelen van de zwakke en sterke kanten van leveranciers en producten.Stuvia. 6. Uitvoering van de onderzoeksactiviteiten.J. © Students Only B.

De inkoper is erg afhankelijk van de aanbieder. nu ingekocht worden bij een externe leverancier.3 Definities en concepten De definitie van uitbesteding volgens Axelsson en Wynstra (2002) is: de beslissing en het daaropvolgende proces van overdracht waarbij activiteiten die een functie vormen.Stuvia. 2. Dat werkzaamheden die vroeger intern uitgevoerd werden.V. bedrijfsmiddelen en soms ook personeel overgaan naar de externe partij. Wanneer enkel een deel van de integrale functie wordt uitbesteed. 2. is er sprake van partiële (gedeeltelijke) uitbesteding.J. 4. 2. Nadelen: 1. © Students Only B. De inkoper heeft meer invloed op technologie. De inkoper heeft meer invloed op tarieven. Er zijn twee voordelen en twee nadelen van partiële uitbesteding: Voordelen: 1. Alliantiemanagement.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Hoofdstuk 8 Uitbesteding en risicomanagement 8. De belangrijkste kenmerken van uitbesteding zijn: 1. – Alle rechten voorbehouden. Informatietechnologie wordt als bedrijfsfunctie het meeste uitbesteed. Reorganisatie. die voorheen binnen het bedrijf zelf uitgevoerd werden. personeel en gebruikte materialen. Benchmarking. personeel en gebruikte materialen. Er zijn twee voordelen en twee nadelen van integrale uitbesteding: Voordelen: 1. De inkoper dient te beschikken over de organisatorische kwaliteiten om de uitbestede werkzaamheden/functie te coördineren. Dat de inkoper bij het overdragen van de activiteit aan de externe partij te maken krijgt met zowel een risicoprofiel als een kostenprofiel. 3. Dat kennis. Business process re-engineering. De inkoper heeft weinig verantwoordelijkheid voor de uitbestede processen. 2. van Weele 19 . verplaatst worden naar een externe partij. 4. kosten en prijzen. 8. De inkoper moet kennis hebben van de verschillende onderdelen van de uitbestede werkzaamheden/functie. Er is sprake van turn-key (integrale) uitbesteding als de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de totale functie bij de leverancier ligt. De inkoper hoeft geen ervaring te hebben met gelijksoortige projecten. 2. Lean management. De inkoper heeft weinig invloed op technologie. 5. Dat er over langere tijd een intensieve relatie tussen de betrokken partijen zal ontstaan.com .2 Uitbesteding als bedrijfsconcept De volgende managementconcepten hebben bedrijven tot uitbesteding gestimuleerd: 1. Nadelen: 1. 3. 2. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A.

Een correct gestructureerd contract. 3. De overgangsfase (hoe?) 3. Contractuele risico's. 2.J. 4.V. De juiste leverancier selecteren.Stuvia. Open communicatie met de betrokken partijen. Op de x-as hiervan staat de kans van optreden en op de y-as staat de financiële impact. Ondersteuning en betrokkenheid van senior management. Prestatierisico's.4 Uitbesteding: balanceren tussen plus en min Het Outsouring Institute (1998) vindt de volgende factoren voor een succesvolle uitbesteding belangrijk: 1.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal 8. 7. 3. 8. Technische risico's. 3. 2. 4. van Weele 20 . – Alle rechten voorbehouden. Zorgvuldige aandacht voor personeelskwesties. Service level agreement (SLA). Inzicht in bedrijfsdoelen. Continu beheer van de relatie. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. Strategische visie en strategisch plan.6 Risicoanalyse Er zijn verschillende risico’s verbonden aan uitbestedingscontracten: 1. Contracttermijn. Op bladzijde 227 in het boek staat een afbeelding van de risicomatrix. 8. De operationele fase (hoe beheren?) Het uitbestedingscontract bestaat uit de volgende elementen: 1. 6. 8. © Students Only B. De strategische fase (waarom. 2. wat.5 Het uitbestedingsproces Men onderscheidt de volgende drie fases in het uitbestedingsproces: 1. Omvang van dienstverlening.com . Commerciële risico's. 5. wie?) 2.

4 Op weg naar Purchasing Excellence De acht strategische processen voor inkoop. Optimalisatiestrategieën. 9. Opzetten van een 'world-class' leveranciersbestand. 9.en leveranciersmanagement zijn: 1.5 Inkoopportfoliomanagement: vier basisstrategieën De zes ondersteunende processen van inkoop en leveranciersmanagement zijn: 1. 4. 3. Ontwikkelen van organisatie. Insourcing/outsourcing. Kenmerken zijn: a. Er worden vier productcategorieën onderscheiden in een inkoopportfolio: 1. Personeelsontwikkeling en -training. 6. Ontwikkelen en managen van leveranciersrelaties. Inrichten van wereldwijd geïntegreerde en afgestemde strategieën en plannen. Op bladzijde 250. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A.en supply chain-meetsysteem. Leveranciersontwikkeling en kwaliteitsmanagement.3 De verandering van de inkoop in het ondernemingsbeleid In een onderneming moet men keuzes maken wat betreft de positie van de onderneming. 2. De belangrijkste concurrenten. dit wordt ook wel de ‘Strategische Driehoek’ genoemd. Ontwikkelen van een inkoop. • De mate van toeleveringsrisico. Schaalvergroting door fusies en overnames. van Weele 21 . Hoge entreebarrières © Students Only B.com . 8. Kenmerken zijn: a. Integreren van leveranciers in het orderrealisatieproces. 4.V. Kritisch voor kostprijs en levering 2.Stuvia. 7. Strategisch kostenmanagement. Ontwikkelen van 'commodity'-artikelgroepsstrategieën. 2. 6. De belangrijkste leveranciers. 3.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Hoofdstuk 9 Inkoopbeleid en ondernemingsstrategie 9. – Alle rechten voorbehouden. Knelpuntproducten. Moeilijk om te wisselen van leverancier b. 9. 3. Ontwikkelen en implementeren van ondersteunende IS/IT-systemen.2 Drie generieke ondernemingsstrategieën De volgende drie generieke ondernemingsstrategieën worden genoemd: 1. In de portfolio (matrix) worden twee aspecten uiteengezet: • De invloed van een bepaald product op het financieel resultaat. Hier zijn enkele factoren aan verbonden: 1. Monopolistische markt b. 5.J. Strategische producten. 2. 2. 5. Integreren van leveranciers in het producten/dienstenontwikkelingsproces. Focusstrategieën. 3. Van Weele wordt een voorbeeld gegeven van een inkoopportfolio. Inkoop in strategisch perspectief. De primaire afnemersgroeperingen dan wel doelgroepen. Globalisering.en teamstrategieën.

Strategische leveranciers Kenmerken zijn: a. Kenmerken zijn: a. Substitutie mogelijk Ook zijn er drie situaties mogelijk in het inkoopportfolio als er gekeken wordt naar de verhouding tussen opdrachtgever en leverancier: • De uitbesteder is dominant over de leveranciers. Routineproducten. Tevens zijn er verschillende soorten leveranciers in het leveranciersportfolio: 1. © Students Only B. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. Hefboomproducten. Concurrentiestelling. 3.V. Kenmerken zijn: a. 4.Stuvia. • Er is een evenwichtige machtsrelatie (geen dominantie). E-procurement oplossingen. Veiligstellen toelevering. Grote diversiteit aan producten c. Strategische samenwerking. van Weele 22 . Marginale leveranciers Kenmerken zijn: a. – Alle rechten voorbehouden. Bewerkelijk 4. Alternatieve leveranciers beschikbaar b.J.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal 3. Groot aanbod b. Marktleiders b. Hefboomleveranciers 2. Kritieke leveranciers De vier specifieke basisstrategieën zijn: 1. Specifieke knowhow 3. • De leverancier is dominant over de uitbesteder. 2. Groot aanbod b.com . Veel leveranciers met geringe positie 4.

– Alle rechten voorbehouden. Kartelvorming in leveranciersmarkten. 7. Van het woord inkoopsegment zijn synoniemen. Als inkopers periodiek onder leveranciers concurrentiestelling plegen en als leveranciers tegen elkaar worden uitgespeeld.J. Partnership dan wel concurrentiestelling. 3. Afwentelingsprincipes. 4. 3. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. Contractaankopen versus aankopen op 'spot'-basis. Prijsovereenkomst versus prestatiecontract. Overspecificatie. De volgende criteria worden gebruikt voor het inschatten van het besparingspotentieel: 1. 8. Mate van betrokkenheid inkopers. 5. De definitie van inkoopsegment is: een groep van diensten of producten die van derden worden gekocht en die in de onderneming worden gebruikt. zoals: 1.V. Scope van de laatste tender.com . Leveranciersreductie. Aantal leveranciers dat betrokken was in de laatste tender. 3. 4. 2. 10.en sourcingstrategieën 10. Mechanistische concurrentiestelling onder vaste kring van leveranciers. Afhankelijkheid inkoper versus leverancier. Artikelcategorie. Single versus multiple sourcing.4 Aspecten van een sourcingstrategie De volgende aspecten komen er in een sourcingstrategie aan de orde: 1. Onder het afwentelingsprincipe verstaat men dat toeleveranciers hun kosten door tegenvallers. Klantspecifieke versus standaardoplossing. 3. proberen door te berekenen aan hun klanten. Verschillen tussen marktprijs en kostprijs. Commodity. van Weele 23 . 6. 10. Type contract en ouderdom contract. 6. Global versus local sourcing.Stuvia. 5. Artikelgroep. Traditionele inkoopbenadering. Category. 4. 6. 2.2 Inkoopbesparingspotentieel: oorzaken en achtergrond Er zijn verschillende de oorzaken/factoren die te veel ruimte in de prijsstelling van leveranciers veroorzaken: 1.3 Vaststellen van inkoopbesparingspotentieel Het hulpmiddel dat men gebruikt om een inschatting te maken van het inkoopbesparingspotentieel van een inkoopsegment heet de Inkoop Prioritiserings Matrix. noemt men dit mechanistische concurrentiestelling onder vaste kring van leveranciers. © Students Only B. 4. 2. 5.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Hoofdstuk 10 Ontwikkelen van inkoop. 2. Modulair versus op componentniveau inkopen. Acquisitiebenadering leveranciers.

De stappen van het proces wanneer het bedrijf de sourcingstrategie ten uitvoer brengt. 2. 6. Toeleveringspartner. Aanbiedingen ontvangen van leveranciers.7 De mythe van partnership Als er wordt gekeken naar de ontwikkeling van leveranciersrelaties. Vereenvoudigen specificaties en verbeteren leveranciersrelatie. – Alle rechten voorbehouden. Leverancier. bestaan er de volgende soorten leveranciers: 1. 7. Brede concurrentiestelling onder bestaande en nieuwe leveranciers. 10. 4.5 Category-sourcingplan Het doel van een category-sourcingplan is dat dit plan een duidelijk verband moet leggen met de ondernemingsdoelstellingen en het ondernemingsbeleid. Voorkeursleverancier.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal 10.6 Betere resultaten van leveranciers De drie stappen van de aanpak die de resultaten van de leveranciers verbetert. Het starten van de onderhandelingen. zijn: 1. 3. zijn: 1. De scores bepalen van de overgebleven leveranciers aan de hand van een offertevergelijkingsstaat. 2.com . Ontwikkelingspartner. Hieronder verstaat men dat per component wordt nagegaan wat de herkomst is van alle samenstellende onderdelen. © Students Only B.Stuvia.J. 5. De longlist reduceren tot shortlist. Het starten van een systematische analyse van alle aanbiedingen.V. Met value chain mapping analyseer je de gehele toeleveringsketen. 4. 10. Contractreview. Het voorbereiden van de tenderdocumentatie. 2. van Weele 24 . 3. 3. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. Een longlist opstellen van potentiële leveranciers.

Early supplier involvement betekent: het betrekken van leveranciers bij de productontwikkeling in het beginstadium van dit proces. De voordelen van early supplier involvement op de korte termijn zijn: 1. is dat men in het verleden goede ervaringen heeft opgedaan met de leverancier in kwestie. In deze fase wordt het functioneel ontwerp vertaald naar een programma van eisen (PVE) of een technisch ontwerp.V. Strategische managementprocessen. 11. Ontwikkelingsfase. Er worden maatregelen genomen wanneer er niet aan de eisen/verwachtingen is voldaan. Als een leverancier en een afnemer eisen overeenkomen en aan deze eisen wordt voldaan. Conceptstudiefase. De verzameling van deze procedures heet het kwaliteitssysteem en deze ligt vast in de vorm van een kwaliteitshandboek. Definitiefase. Kwaliteitszorg omvat alle activiteiten en beslissingen (procedures) die tot doel hebben het product van een organisatie op het gewenste kwaliteitsniveau te brengen en te houden. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. is er sprake van een kwaliteitsproduct of -dienst. Eisen worden overeengekomen. 2.com . 3.3 De rol van leveranciers in productontwikkeling: early supplier involvement Het blijkt dat de toeleverancier een belangrijke bron van innovatievermogen is. Productiefase. 4. 11. Lagere productkosten. Betere productkwaliteit. Bij residential engineering worden er technische specialisten aan het ontwerpteam toegevoegd. c. Ideegeneratie. 3. © Students Only B. Processen gericht op technologische samenwerking. ontwikkeling en kwaliteitszorg 11. 2. De hoofdreden dat men bepaalde componenten van één leverancier worden besteld. Er wordt aangegeven hoe aan de eisen wordt voldaan. a. van Weele 25 . Inkopers zijn generalisten. Productieaanloopfase. Grote producenten moeten aan drie typen processen inhoud geven: 1. d.4 Inkoop en technische ontwikkeling In het algemeen zal een onderneming de volgende stadia doorlopen in het ontwikkelingsproces: 1. De volgende stappen vormen de vier basiselementen van de eis-verificatiecyclus: 1. – Alle rechten voorbehouden. 3. 2. Er wordt getoetst of aan de eisen is voldaan. 2. Fabricagevoorbereiding. 3.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Hoofdstuk 11 Inkoop. b. Bij purchasing engineering wordt een ervaren projectinkoper aan het ontwerpteam toegevoegd.5 Inkoop en kwaliteitszorg Volgens het IBM is de definitie van kwaliteit: de mate waarin aan de eisen wordt voldaan. terwijl constructeurs in hoge mate gespecialiseerd zijn. Operationele managementprocessen. Kortere ontwikkelingstijd.Stuvia.J.

© Students Only B.Stuvia.J. • Monsterkeuringprocedure. – Alle rechten voorbehouden. • Levering eerste en volgende proefserie.6 Kosten van kwaliteit Men onderscheidt de volgende drie soorten kwaliteitskosten: 1. Beoordelingskosten. • Periodieke verificatie. 2. Productaudit. Deze programma’s zijn nodig wanneer men een goed inkoopbeleid wil voeren. van Weele 26 . die zijn gemaakt door uitbesteders. 3. 11.7 Werken aan leverancierskwaliteit: Supplier Quality Assurance Supplier Quality Assurance is een gebied waar vele programma’s op zijn gebaseerd. Het heeft de volgende elementen: • Opstellen Programma van Eisen. 3. 11. Systeemaudit. Correctiekosten.8 Vaststellen van leverancierskwaliteit: diagnose-instrumentarium Een inkoper kan de kwaliteiten van een leverancier beoordelen met de volgende instrumenten: 1.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal 11.com . • Aanmaak eerste productieseries.V. Preventiekosten. • Kwaliteitsovereenkomst en certificatie. Procesaudit. Supplier Quality Assurance is in feite het invoeren van integrale kwaliteitszorg in samenwerking met de leveranciers. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. • Prekwalificatie potentiële leveranciers. 2.

2. Het is ook de basis voor de berekening van de inkoop. 2. 3.Stuvia. van Weele 27 . Prioriteitenbeheer. Maken op voorraad (centrale voorraad). – Alle rechten voorbehouden. 12.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Hoofdstuk 12 Inkoop. Afwerken. 2. 6. Maken en zenden naar voorraad. Assembleren op order (componenten liggen op voorraad). 3. 4. Instellen. De vier stappen voor het omstellen van een machine zijn: 1.5 Just in time-management (JIT) Just in time-management (JIT) houdt in dat alle producten en materialen op tijdstippen ter beschikking komen wanneer ze nodig zijn in het productieproces.2 Inkoop. De productieafdeling. 3. logistiek en supply chain management: definities en begrippen Supply chain management (SCM) richt zich op het optimaliseren van alle ketenactiviteiten.3 Materiaalbehoefteplanning Onder Master Production Scheduling (MPS) verstaat men het plan dat het masterplan naar specifieke eindproducten vertaalt. Master Production Scheduling (MPS). De invoering van supply chain management heeft op de volgende activiteiten invloed op: 1. Capaciteitsbehoefteplanning.4 Logistieke grondvormen Het ontkoppelpunt geeft volgens Hoekstra en Romme (1985) aan hoe diep de klantorder de goederenstroom binnendringt. De volgende soorten ontkoppelpunten worden besproken: 1. Globale capaciteitsplanning. Men gebruikt de formule van Camp om te berekenen hoeveel materialen men op welk moment moet bestellen. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. Ombouwen. 3. Masterplanning. Capaciteitsbeheer. Inkopen en maken op order (geen voorraad). logistiek en supply chain management 12. 4. De volgende elementen komen in een productieplan voor: 1.J. 7. Maken op order (grondstoffen liggen op voorraad). © Students Only B. 8. zodat de wensen van de eindklant het best worden gediend en er kosten worden bespaard (minder voorraden). 2. Ordervrijgave. Ontwerp.V. 12. 12. 4.com . Globale capaciteitstoetsing.en ontwikkelingsactiviteiten. Materiaalbehoefteplanning. Integrale goederenstroombesturing. 5. Voorbereiden. 5. 9.

© Students Only B. bij de JIT-inkoopbenadering liggen deze vast.Stuvia. 4. Factuurafhandeling. 2. 2. wat betreft de orderwijze is: bij de traditionele inkoopbenadering worden de levertijd en de kwaliteit op het laatste moment veranderd. De volgende problemen zijn er op het gebied van productie. 4. Levering. 3. Field-expediting. Onnodig complexe specificaties. Er zijn twee vormen van expediting (orderbewaking): 1.en materiaalplanning: 1. 12.com . Frequente wijzingen in de materiaalplanning. Systemen worden niet up-to-date gehouden. 5. Onvoldoende integratie van inkoop in de goederenstroombesturing. 2.V. van Weele 28 . 3. Preventieve expediting. Het grote probleem wat betreft de informatiesystemen is dat de systemen niet voorzien in het verschaffen van up-to-date informatie op het gebied van inkoop.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Het verschil tussen de traditionele inkoopbenadering en de JIT-inkoopbenadering. Bestelaanvragen. Orderbewaking. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. 5.6 Elementen van een inkoopinformatiesysteem De belangrijkste elementen van een inkoopinformatiesysteem zijn: 1. – Alle rechten voorbehouden. Artikel.en leveranciersbestand. De specificaties zijn vaak niet concreet omschreven.J. Er is sprake van een uitzonderingsfactuur wanneer de gegevens van de order en de pakbon niet overeenkomen.

Op tactisch niveau. 13. Penvoerderschap (lead buyership). bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de inkoop De verantwoordelijkheden. Coördinatie.Stuvia. 2. Coördinatie kan op verschillende niveaus plaatsvinden. Op bedrijfsinkoopgroepsniveau.5 Organisatievormen in inkoop Er zijn twee alternatieven als inkooporganisatie in een multi unit-bedrijf: 1. Er zijn verschillende soorten coördinatievormen: 1. 3.V.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Hoofdstuk 13 Structuur en organisatie van de inkoop 13. 2. Alles wordt door één centrale inkoopafdeling ingekocht. 3.com . 2. 13. Alleen omvangrijke aankopen (grondstoffen) worden door de centrale inkoopafdelingen ingekocht. 3.J. 4. – Alle rechten voorbehouden. 4.4 Taken. 2. van Weele 29 . 2. 5. zijn: 1. De afhankelijkheid van de leveranciersmarkt. Hier richt men zich op beslissingen die te maken hebben met de uitvoering van de bestelfunctie. Het aandeel van inkoop in de kostprijs van het eindproduct. Hier richt men zich op beslissingen die de concurrentiepositie van het bedrijf op lange termijn beïnvloeden. Op operationeel niveau.3 Factoren van invloed op de positionering van inkoop De factoren die het beeld over inkoop van het management bepalen. De financiële positie van de onderneming.2 Structuur van de organisatie De vormen wat betreft het centraal inkopen van goederen zijn: 1. Op artikelniveau. bevoegdheden en taken binnen de inkoopfunctie kunnen op de volgende manieren worden onderscheiden: 1. © Students Only B. Op strategisch niveau. 2. Op leveranciersniveau. 13.en procesontwikkeling en leveranciersontwikkeling. Hier richt men zich op beslissingen die te maken hebben met de inbreng van de inkoopfunctie in activiteiten als product. De mate waarin de onderneming op kosten moet concurreren. Centrale opstelling van de inkoop. deze niveaus zijn: 1. 3. 3. Op divisieniveau. Naar geografische inkoopmarkt. Vrijwillige coördinatie. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. Alleen strategische goederen (grondstoffen) worden centraal ingekocht. Lead-design concept.

6. van Weele 30 .com .V. 3. Mate van klanteninvloed.J. zij verrichten meestal taken op tactisch gebied. 8.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal De factoren waar men naar moet kijken als er moet worden gekozen of er centraal of decentraal moet worden ingekocht. De partieel geïntegreerde logistieke structuur. Politieke gevoeligheid.6 Het profiel van de inkoper Corporate inkopers zijn inkopers die werken op concernniveau op een specialistisch gebied. zijn: 1. 2. 2. De capaciteiten van degene die leiding geeft aan de logistieke organisatie. 2. © Students Only B. Geografische afstand tussen de vestigingen. De mate waarin van automatisering binnen de onderneming gebruik wordt gemaakt. De wijze waarop kwaliteits-. De vormen die men kan onderscheiden wat betreft de inkooporganisatie van eensingle unit-onderneming. 3. De volgende afwegingen spelen een rol bij de beslissing om de inkoopafdeling in een logistieke organisatie onder te brengen: 1. 7. Kostenbesparingspotentieel. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. zijn: 1. Benodigde inkoopexpertise.en prijsfactoren binnen de onderneming worden afgewogen.Stuvia. Operationele inkopers hebben doen de uitvoering van de operationele inkooptaak. Initiële inkopers zijn in het algemeen inkopers op decentraal niveau. 13. De volledig geïntegreerde logistieke structuur. Kwetsbaarheid van de onderneming op haar inkopen. service. 5. zoals inkoopmarktonderzoek. Grootte van de leverancier. 4. – Alle rechten voorbehouden. Mate van productverwantschap. zij onderhandelen met de leverancier.

3 Waarom inkoopprestaties beoordelen? Inkoopmanagers beoordelen de inkoopactiviteiten om de volgende redenen: 1. Het gebied van materiaalkosten en -prijzen. Commerciële inkooporiëntatie.2 Factoren van invloed op de inkoopprestatiemeting Eén van de belangrijkste factoren die van invloed zijn op de inkoopprestatiemeting.V. 14. De efficiency van de inkoopfunctie. 2. 14. die nodig zijn voor de bedrijfsvoering in een bepaalde periode. Het management kan verschillende visies hebben op inkoop: 1. 2. 5. 14. Een andere factor die van invloed is op de inkoopprestatiemeting is de wijze waarop de inkoopplannen tot stand komen. 4. Onder een budget in de inkoop wordt verstaan: de kwantitatieve neerslag van de kosten van materialen. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. 14. – Alle rechten voorbehouden. © Students Only B. 3. Het gebied van kwaliteit van de ingekochte materialen en diensten. Het kan leiden tot betere inkoopbeslissingen. Logistieke inkooporiëntatie. Het kan leiden tot een betere verstandhouding met andere afdelingen. zijn: 1. 2.com . 4. van Weele 31 . Besteloriëntatie. 2. 5. Investeringsbudget. Het kan bijdragen tot de motivering van het inkooppersoneel. Het gebied van inkooplogistiek. Ook is de inkoopquote in bedrijven sterk toegenomen als gevolg van uitbesteding. 3. diensten en mensen.J. Strategische inkooporiëntatie. 2. Het vergroot de zichtbaarheid van de inkoopfunctie in een bedrijf. Gereedschappenbudget.4 Hoe inkoopprestaties beoordelen? De volgende twee begrippen zijn bepalend voor het inkoopresultaat: 1. is de wijze waarop het management naar de inkoopfunctie kijkt. Het maakt het voeren van een gericht inkoopbeleid makkelijker. 3.6 Inkoopbesparingen en andere inkoopkengetallen De volgende soorten budgetten worden genoemd: 1. 4.5 Dimensies van het inkoopresultaat De volgende vier gebieden waarop de beoordeling en meting van inkoopactiviteiten in de vorm van prestatie-indicatoren kunnen worden gericht. De effectiviteit van de inkoopfunctie. Inkoopbudget indirecte materialen. 3. 4. Inkoopmaterialenbudget. Het gebied van inkooporganisatie. Afdelingsbudget.Stuvia.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Hoofdstuk 14 Prestatiemeting in inkoop 14.

2. 2. zijn: 1.V. Kosten van inspectie en kwaliteitsbeoordeling van de inkomende producten. Percentage afkeur ten opzichte van het totaal aantal leveringen. Kosten van herstel en reparatie ingekochte goederen.com . Kostenvermijdingen.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Met de volgende twee begrippen wordt onderscheid gemaakt wat betreft besparingen: 1. deze hebben geen duurzaam karakter. zijn: 1. Dit zijn verschillen tussen de huidige inkoopprijs en de historische inkoopprijs.Stuvia. 3. De drie meetpunten als men kijkt naar de beoordeling van de kwaliteit van de ingekochte producten. – Alle rechten voorbehouden. De drie meetcategorieën als men kijkt naar de beoordeling van de inkooplogistiek. Bestelbeleid. 2.J. van Weele 32 . 3. Toezicht op tijdige levering. Kostenreducties. © Students Only B. Toezicht op toeleveringsbetrouwbaarheid. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A.

3. Het aantal aanbieders in de markt.V. 15. (2006). 2. Op basis van de kostprijs. Men onderscheidt de volgende kortingen: 1. 3. Op basis van concurrerende prijsstelling. De verwachte vraag naar het product.Stuvia. Het belang van de afnemer voor de leverancier. Promotionele korting. 1. des te volumegevoeliger de prijsstelling. Interne factoren (logistiek. De verwachte ontwikkeling van de kostprijs per eenheid product.en distributiekosten. Kwantumkorting per bestelling. De waarde van het product voor de afnemer. Het ordervolume van de afnemer. politieke. Prijsstelling op basis van open inschrijving. Bonusregeling. De inkoopprijs komt volgens Corey (1978) tot stand: 1. Hoe hoger het aandeel van de vaste kosten in de kostprijs van het eindproduct. 5. Indirect: de verhoudingen in vraag en aanbod veranderen. Prijsstelling op basis van de prijzen van de concurrentie. Betalingskorting. 4. Externe invloeden (economische. technisch. 5. 6. Componenten die op specificaties van de afnemer worden vervaardigd. 2. 6. Direct: de kostenstructuur verandert. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. 3. 4.com . 2.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Hoofdstuk 15 Leveranciersbeoordeling en -ontwikkeling: kostenbenadering en technieken 15. Prijsstelling op basis van de door de koper waargenomen waarde. sociale.3 Methoden van prijsstelling Met de volgende factoren houdt een leverancier rekening bij het vaststellen van de verkoopprijs.J. De aanbiedingsprijs kan veranderen op de volgende manieren: 1. 4. Op basis van de marktprijs. 2.2 Hoe komt de inkoopprijs tot stand? De inkoopprijs bestaat uit: 1. 2. 2. Externe factoren brengen verandering in de verkrijgbaarheid van het product. 3. van Weele 33 . Men kent in de prijsstelling van industriële producten het kortingenbeleid. In de volgende twee groepen kunnen componenten in worden onderscheiden: 1. technologische). Korting op de transport. De volgende methoden van prijsbepaling zijn er volgens Kotler et al. 2. Componenten die op specificaties van de leveranciers worden vervaardigd. Target-return pricing. Mark-up pricing. 5. 1. Seizoenkorting. © Students Only B. – Alle rechten voorbehouden. organisatie).

Op het niveau van het systeem van kwaliteitsborging. Op basis van de jaarrekening wordt de financiële analyse van leveranciers uitgevoerd. Er zijn drie objectieve methoden van de leveranciersbeoordeling: 1.J. ongeveer x% van het oorspronkelijk benodigde aantal. Op procesniveau.5 Beoordeling van leveranciers Op de volgende vier niveaus kan men een leverancier beoordelen: 1. van Weele 34 . © Students Only B. Vendorrating. Men maakt onderscheid bij de methoden van de leveranciersbeoordeling. – Alle rechten voorbehouden. Subjectieve methoden (ervaringen). 2. in: 1. 2. 3.V. bedraagt het gemiddelde aantal uren die nodig zijn voor de productie van dat product.com . 4. 3.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal 15. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. Op het niveau van het bedrijfssysteem. Spreadsheets. 2. Op productniveau. Leveranciersdoorlichting. Objectieve methoden.Stuvia. Het principe van de leercurve is: iedere keer als het aantal te produceren producten verdubbelt.4 De leercurve De leercurve is een belangrijk hulpmiddel bij het ontwikkelen van inkoopstrategieën. 15.

5 Ontwikkelingen in handels. – Alle rechten voorbehouden. De volgende typen winkels zijn te onderscheiden op het gebied van detailhandel: 1. 8. © Students Only B. Veranderingen in consumentengedrag. van Weele 35 . Supermarkten.com . 2. 11.en retailondernemingen De volgende veranderingen of ontwikkelingen kennen retail. 5. Internationele samenwerking. Speciaalzaken. 9.3 De rol en betekenis van inkoop in handels. Convenience stores. Categorymanagement betekent dat de inkoop en verkoop zijn geïntegreerd in één functie. 5. de weg afleggen van fabrikant naar de consument. 16. Opslag. Groeiende zorg om het milieu. Risico dragen.en handelsondernemingen: 1. Inschatten van de vraag naar een bepaald artikel.Stuvia. 8. 7. 7. Spacemanagement. Toenemende inkomenskloof tussen bevolkingsgroepen. Inkoop en assortimentsopbouw. Vergrijzing.2 Begripsafbakening Het primaire proces van een handelsorganisatie zorgt ervoor dat goederen die verkocht worden. Marktinformatie. 4.J. Toenemend aantal tweeverdieners. 2. 2. Verkoop en promotie. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. 3.4 Structuur en organisatie van het inkoopproces De volgende fases worden er onderscheiden in de inkoop-verkoopcyclus: 1. 5. 3. Maken van contractafspraken. Bulk Breaking. 4. 3. Private labels. 6.V. Warenhuizen. Selecteren van de meest geschikte leverancier. 10. Transport.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Hoofdstuk 16 Inkoop en supply chain management in retailorganisaties 16.en marketingdiensten. 16. 16. 4. Hypermarkten. Bestellen. Toenemende integratie van allochtonen. Concentratie. 6. 2. 5. Combination stores.en retailbedrijven In de volgende activiteiten ligt de toegevoegde waarde voor handelsorganisaties: 1. 4. Toenemende aandacht voor gezonder leven. Orderbewaking en nazorg. 6. 3. Management. Vaststellen van assortimentsbeleid en distributiestrategie. 6.

Informatisering. Activity Based Costing (ABC). waardoor de leverancier zijn producten op winkel.V. van Weele 36 .com . 6. waarbij onderscheid gemaakt kan worden tussen open marktplaatsen (voor iedereen) en gesloten marktplaatsen (voor retailers).of magazijnniveau kan beheren en aanvullen. 16. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A.en supply chain-strategieën Vendor Managed Inventory (VMI) is een programma dat gebruikmaakt van informatie-uitwisseling tussen de leverancier en retailer. © Students Only B. Efficiënte productintroductie. Radio Frequency Identification Detection (RFID) is een term voor technologieën die gebruikmaken van radiosignalen om producten te identificeren. Categorymanagement. – Alle rechten voorbehouden. Efficient Consumer Response (ECR) is een supply chain managment-strategie die gericht is op het elimineren van ineffeciënties en kosten die niets bijdragen aan de waarde binnen de supply chain. 2. 7. Efficiënte promotie. 13.Stuvia. 2. 3. Electronic Data Interchange (EDI). Efficiënte productaanvulling. E-marktplaatsen zijn elektronische marktplaatsen. Barcodes/scanners. Continuous replenishment program (CRP).6 Trends in sourcing. 4. Cross docking/direct store delivery. Ondernemingen moeten over de volgende programma's en technologieën beschikken: 1. Forecasting and Replenishment (CPFR) is een concept waardoor men beter effectief kan plannen. Collaborative Planning. 3. 5. voorspellen en inspelen op de behoeften van consumenten door alle schakels in de supply chain te laten samenwerken. Groene vraagstukken en duurzaamheidaspecten. 4. Computer-Aided Ordering (CAO). Efficiënt winkelassortiment. ECR probeert fouten binnen de supply chain van de levensmiddelenindustrie uit te bannen door middel van de volgende vier oplossingen: 1.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal 12.J.

zijn er allerlei belangrijke: • NEVI. • IFPSM. 2. Bron : Inkoop in strategisch perspectief – A. maar begin bij uzelf.Stuvia. 17. People.com . De International Federation of Purchasing and Supply Management.5 Integriteit en inkoopethiek Wat betreft dit onderwerp.2 Businessprincipes en inkoop Het motto voor 'business integrity' is: "Verbeter de wereld. Profit’ De Engelse term voor duurzaamheid is Corporate Social Responsability (CSR). © Students Only B. De drie belangrijke stakeholders zijn. over ‘People. van Weele 37 . 3. • NEVI-gedragscode. Institute for Supply Management.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Hoofdstuk 17 Duurzaam inkopen. integriteit en ethiek 17. Planet. 17. Planet. Nederlandse Vereniging voor Inkoopmanagement. – Alle rechten voorbehouden.J. Hier doelt men op de activiteiten die zich focussen op het bieden van goede arbeidsomstandigheden en een arbeidsklimaat waarin het personeel zich kan ontwikkelen.3 Op weg naar een duurzame samenleving. wat betreft duurzaamheid: 1.V. Profit." Een voorwaarde voor duurzaam inkopen is dat er integriteit is. Het stelt dat aan het inkopen in het buitenland andere eisen kunnen worden gesteld. • ISM.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->