P. 1
Levensbeschouwing

Levensbeschouwing

|Views: 18|Likes:
Published by Stuvia.com

More info:

Published by: Stuvia.com on Jul 20, 2013
Copyright:Traditional Copyright: All rights reserved
List Price: $2.65 Buy Now

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
See more
See less

02/06/2014

$2.65

USD

pdf

Levensbeschouwing

door

Nickygro

De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal
Koop en Verkoop al je samenvattingen, aantekeningen, onderzoeken, scripties, collegedictaten, en nog veel meer..

www.stuvia.com

J. maar tegelijk. verstand en verbeelding. toekomst staat centraal. maar ook de fascinatie. Je levensbeschouwing is het (voorlopige) resultaat daarvan: de betekenis die het leven voor je heeft. Cyclische opvatting: alles verloopt als de kringloop van de seizoenen: geboorte. De geschiedenis Lineaire ontwikkeling: beginpunt met voortdurende ontwikkeling naar het eindpunt toe. eenmalig of herhaling. stilte en poëzie. Levensbeschouwing ontwikkelen. gebed. Hoe zie je de geschiedenis van mens en wereld? Voortgang of verval. samenhang van feiten of verzameling ideeën.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Levensbeschouwing H1 . onder andere de reflectie daarop (ethiek). ook op het terrein van godsdienst. Jodendom.” Emanuel Levinas: “In het gelaat van de ander ontdek ik wie ik zelf ben. Filosofie = kritisch-rationele reflectie op dingen en gebeurtenissen.9 Nicky de Groot (2011/2012) Hoofdstuk 1 Wereldoriëntatie = verrijking van kennis van de wereld buiten jezelf. goden of het goddelijke. groei. De wereld van de dingen Hoe kijk je aan tegen de wereld om je heen? De wetenschap heeft de angst ervoor doen verdwijnen. christendom. Religie = levensbeschouwing waarin verbodenheid met mensen en dingen en het mysteriekarakter van de werkelijkheid (‘er is meer dan wat je ziet en hoort’) een grote rol spelen. Levensbeschouwing is: aandacht besteden aan de zin van dingen en gebeurtenissen met gevoel. dat is de andere mens. jij bepaalt mede de maatschappij.Stuvia. Natuuren oosterse godsdiensten. voor meditatie. veroudering. volwassenheid. Uniek en eenmalig. kun je je er positief mee verbonden voelen. Spiritualiteit = levensbeschouwing met speciale aandacht voor het geestelijke in mensen. de (2007) . daarbij hoort in ieder geval een bepaalde vorm van geloof in God. De maatschappij Hoe zie je de maatschappij? Wat is je plaats in de maatschappij? Wat te doen met de verschillen? Met ieders vrijheid? De maatschappij beïnvloedt jou.” 3. Nieuwe problemen doemen op voor onze wereld. Morele vorming = vorming met betrekking op waarden en normen. Zie je de ander in wezen als concurrent of als medemens? Jean-Paul Sartre: “De hel. De andere mensen Hoe kijk je aan tegen andere mensen? We zijn allemaal verschillend. Godsdienst = de persoonlijke beleving van een concrete religieuze traditie met bepaalde beelden. 4. dood. didactiek voor godsdienst / levensbeschouwing in het primair onderwijs Schepper. waarden en normen.6 + H8 . Hoe raakt ook je eigen leven. Sociaal-emotionele vorming = leren omgaan met sociale en emotionele ervaringen en situaties. maar op elkaar aangewezen.com . Aspecten van levensbeschouwing:  Ervaring/gevoelsmatige overtuigingen  Beelden in/buiten je hoofd  Sociale verbanden (relaties en groepen)  Opvattingen of ideeën  Rituelen en gebruiken  Moraal (morele denken/handelen) Hoofdstuk 2 Domeinen van levensbeschouwing: 1. 2.

De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Levensbeschouwing H1 . aarde ontstaan door geestelijke kracht (brahman) die zich uitdrukt in materiële wereld.9 Nicky de Groot (2011/2012) 5. Fortman: 1. didactiek voor godsdienst / levensbeschouwing in het primair onderwijs Schepper.com . hoe je het leven aanvoelt. denken en beslissen. Ik Hoe kijk je aan tegen jezelf? Wie ben je eigenlijk? Je hebt vele rollen en toch blijf je steeds jezelf.Stuvia.6 + H8 . binnen levensbeschouwingen van persoon tot persoon. kleur of sekse  Mensen zijn verantwoordelijk voor elkaar Symbolische uitspraken:  God kent ieder mens  God heeft de wereld geschapen  Na de dood » (re)incarnatie in ander levend wezen  Koran is het letterlijke woord voor Allah  Zeven chakra’s in het menselijk lichaam  Eén Kracht waaruit alles ontstaan in Icoon » richt tot zoeken. 3. Ik ben morgen en overmorgen dezelfde. toch ben je vrij. Aspect 2 . de (2007) . Hoe zie je het geheel van al wat bestaat? Je kunt er verschillende beelden van hebben. Hoofdstuk 3 Aspect 1 . is het meest fundamentele aspect van levensbeschouwing. leven door liefhebbende god of spel van bewegende atomen. toeval of ongeluk. ongeacht ras.ervaring Je kunt het leven ervaren als de volgende dingen:  Taak  Wonder  Last  Strijd  Mysterie  Lijden  Avontuur  Spel  Lot  Lust  Probleem Ervaring. Met elk beeld geef je jezelf een plaats. 6. Levensbeschouwelijke systemen Soort levensbeschouwing Godsdienstig Niet-godsdienstig Systeem Theologie Ideologie Voorbeeld Christendom Marxisme Levensbeschouwing ontwikkelen. Binnen je eigen leven kan dat variëren van moment tot moment.” Heidegger: Waarom is er ‘iets’ en niet ‘niets’? Beelden aan grote geheel: wereld is strijd van goede en kwade geesten. J.Opvattingen Filosofische opvattingen:  Ieder mens is uniek  Alles is bij toeval ontstaan uit de dode materie  Elke waarheid is subjectief  Alle mensen zijn gelijk. wonder. Idool » zoeken wordt zekerheid. 2. Je wordt door van alles beïnvloed. Is ‘ik’ meer dan een woord? H. Ik ben iemand anders dan de anderen. Ik kan iets willen. systeem. Het geheel Vroman: “Een onderdeel van iets kan immers nooit genoeg bevatten om het geheel te begrijpen. geeft geen zekerheid.

Moraal Moraal: (een geheel van) normen Ethiek: (systematisch) nadenken over normen levensbeschouwing waarden (voor)beelden moraal normen feitelijk handelen Moraal is het geheel van gedragsnormen. Filosofische opvattingen zijn rationeel en voor discussie vatbaar. huis  Beelden die idealen.Sociale verbanden Sociale verbanden (groepen) spelen een grote rol in je levensbeschouwing. Aspect 5 .6 + H8 . Hoofdstuk 4 Rituelen spelen de eerste jaren een grote rol  blijvende herinneringen. blijvende invloed op levensbeschouwing. Sociale verbanden spelen een grote rol bij grotere kinderen  nieuwe ervaringen die de wereld verder openen. Ze is wel verbonden met andere aspecten. In theologie of ideologie worden opvattingen een samenhangend systeem.Stuvia. Het is een vrij autonoom aspect van levensbeschouwing: normen vragen om zelfstandig ethisch denken en toepassen van opvattingen en waarden. deze tekenen de mens voor het leven. maar ook nu ontstaan allerlei nieuwe vormen van levensbeschouwelijke groepen. Symbolische opvattingen zijn subjectiever. In traditionele culturen was dat sterker dan in de moderne. Levensbeschouwing ontwikkelen.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Levensbeschouwing H1 . visioenen of utopieën uitdrukken  Beeldende verhalen  Personen als voorbeelden Beelden zijn voertuigen van symbolisch bewustzijn en religie. in concrete omstandigheden. kritisch denken. didactiek voor godsdienst / levensbeschouwing in het primair onderwijs Schepper.9 Nicky de Groot (2011/2012) Opvattingen vormen het meest duidelijke aspect van levensbeschouwing. Vanaf puberteit: reflectie. weg. ze funtioneren als iconen (richtingwijzers) of idolen (zekerheden). J. afzonderlijk en in samenhangende vieringen. ze geven beelden voor het meer-dan-rationele. Aspect 6 . schilderingen. beeldhouwwerken  Beelden uit het leven: herder.Rituelen Aantal soorten levensbeschouwelijke rituelen en zaken:  Houdingen  Samen eten en drinken  Gebaren en handelingen  Bloemen  Woorden  Geuren  Muziek  Lichaamsdecoratie Rituelen zijn het lichamelijke aspect van levensbeschouwing.Beelden Soorten beelden:  Tekeningen. koning. wiel. Ervaringen in de eerste jaren blijven bij. Er zijn meer rituelen dan je denkt. Ze worden sterk door traditie bepaald.com . Aspect 4 . Dat kan leiden tot verstarring en totalitair denken. vogel. maar moeten steeds weer tot leven worden gebracht. de (2007) . Aspect 3 .

Opkomst en populariteit van Nieuwe-Tijdsdenken: veel diversiteit. Volledige integratie blijft onbereikbaar: in verschillende rollen hanteren we dikwijls andere visies. buiten de groep te vallen 2.a. activiteiten. media. Onthand door stuiten op grenzen van het bestaan 3.9 Nicky de Groot (2011/2012) Als je aandachtig je eigen levensbeschouwelijke ontwikkeling bekijkt. Levensbeschouwing is nodig om drie redenen: 1. filosofie en nieuwe spirituele bewegingen. Rationeel denken (opvattingen) is onmisbaar.6 + H8 . Daarbij vinden mensen vooral zin in relaties. Structuur in leven brengen 2. De angst niet aan de ‘norm’ de voldoen. Veel opvattingen nemen we onbewust over uit onze samenleving. Door ontzuiling.Stuvia. Hoofdstuk 5 Levensbeschouwing als ruggengraat: houdt de mens recht maar geeft hem tegelijk buigzaamheid en veerkracht. Samen met anderen een basis leggen voor samenleving Levensbeschouwing is als een geestelijke ruggengraat: ze geeft een veerkrachtige structuur aan je leven. maar de andere aspecten zijn even belangrijk. Leerkrachten moeten goed doordachte levensbeschouwing hebben:  Geen motivatie voor kinderen wanneer je dat zelf ook niet hebt  Vermindert vooroordelen t. eigen individuele ruggengraat onder druk. Drietal aanwijzingen: 1. Zo worden fundamentalisme en relativisme vermeden. Ze maakt je tot een boeiende persoon en helpt je om kinderen zelf tot doordachte keuzes te brengen. Je levensbeschouwing is voortdurend in verandering.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Levensbeschouwing H1 . dan zie je dat voelen en doen eerder komen dan denken. Levensbeschouwing ontwikkelen. didactiek voor godsdienst / levensbeschouwing in het primair onderwijs Schepper. een verzamelnaam voor veel religieuze en levensbeschouwelijke groepen en richtingen. Ze vormt mede je visie op onderwijs en helpt je om keuzes te maken. Nu is levensbeschouwing meer een persoonlijke opgave. zuil en nationaliteit (Nederlander-zijn). Kenmerken van de ‘Nederlandse levensbeschouwing’:  Emancipatie van het individu  Gelijkheidsdenken  Rationalisering  pessimisme en cynisme  Fragmentarisering  geen samenhangende levensbeschouwing/visie  Verzakelijking (economisering) van het leven o Benadering vanuit nut o Leidt tot verlies aan verbondenheid en solidariteit  Gerichtheid op presteren  Genieten  hedonistische samenleving Tekenen van onvrede zichtbaar en hoorbaar: maatschappelijke ruggengraat niet (volledig) bevredigend. secularisatie. de (2007) . vrije opvoeding en globalisering is de invloed van deze verbanden sterk verminderd. De kunst is daarbij open te staan voor verrijking door anderen (differentiatie). J. kinderen met afwijkende meningen  Klassengesprek over levensbeschouwing vraag om leraar met goede. stevige achtergrond  Voor eenvoudige en toch correcte uitleg veel kennis nodig Voor leerkrachten is levensbeschouwing onmisbaar.com .v. maar deze rijkdom in je eigen identiteit te verwerken (integratie). Hoofdstuk 6 Vroeger persoonlijke levensbeschouwing door: gezin. Positie in maatschappij bepalen 3.

verzakelijking en de gerichtheid op genieten én presteren. de (2007) .9 Nicky de Groot (2011/2012) Er is meer eenheid van levensbeschouwing in Nederland dan je zou denken. Gericht op ontwikkeling van kinderen 2. voelen (hart) en doen (handen) 8.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Levensbeschouwing H1 . didactiek voor godsdienst / levensbeschouwing in het primair onderwijs Schepper. Integratie met andere vakken. rationalisering. Keuze van onderwerpen: christelijke traditie moet speciale aandacht krijgen Belangrijkste levensbeschouwelijke uitgangspunten:  Levensbeschouwing is goed en belangrijk voor mensen en voor de samenleving  Er is meer dan wat grijpbaar en begrijpbaar is. De grote druk van de samenleving leidt bij veel (jonge) mensen tot onvrede: angst om uit de boot te vallen en behoefte aan nieuwe antwoorden op aloude vragen. Onderscheid tussen religie en traditie. Belangrijke zaken zijn algemeen: emancipatie. Het bestaan is een mysterie waarin wij mogen delen  Mensen moeten vrij en zelfstandig levensbeschouwelijke keuzes kunnen maken  Mensen zijn aangewezen op elkaar en verantwoordelijk voor elkaar  Ondanks alle negativiteit is de wereld een wonder en het leven een goede gave. Wel bestaat daarbij de spanning tussen het publieke leven en privé.Stuvia. Traditie: zijn heel veel van en beïnvloeden elkaar meer dan ooit. niet te scheiden. theoretisch onderscheid  Specifieke vaardigheden zijn niet exclusief Christelijke traditie Christelijk geloof houdt prominente plats in godsdienst/levensbeschouwing op twee manieren: 1. Leerlingen vertrouwd maken met levensbeschouwelijke optiek en hen informeren over aantal Levensbeschouwing ontwikkelen. . Algemene invloed van christelijke uitgangspunten in het vak 2. Evenwicht tussen denken (hoofd).zelfde als 4 6. J. Relatie godsdienst/levensbeschouwing om volgende drie punten:  Godsdienst verdiept en kleurt levensbeschouwing  Te onderscheiden. Open houden  betrokkenheid op levensbeschouwing 4.6 + H8 . Christelijke en andere levensbeschouwelijke tradities als bronnen van denken en ervaren 5. Godsdienst is een vorm van levensbeschouwing.com . De betrokkenheid van de leerkracht Persoonlijke betrokkenheid van leerkracht bij levensbeschouwing:  Onderwijs is steeds cultuuroverdracht  Levensbeschouwing kan niet vrijblijvend beschreven worden » ervaringen  Vrijblijvende informatie is niet de goede weg naar persoonlijke keuze en dialoog De autonomie van de leerlingen Spanning oplossen door onderscheid maken tussen levensbeschouwelijke optiek en levensbeschouwelijke visies. Religie: met mysteriekader van de werkelijkheid. Hoofdstuk 8 Ontwikkelend levensbeschouwelijk onderwijs: 1. Communicatie als belangrijk middel in ontwikkeling en ook als doel 9. maar ook vak met specifieke doelstellingen Godsdienst/levensbeschouwing Levensbeschouwing = activiteit. Met de hele klas 3. Actief en systematisch werken aan ontwikkeling van vaardigheden 7.

geen diepzinnige reflectie.6 + H8 . ‘de moraal’  Morele vorming of vorming in waarden en normen  Reflectie op criteria voor goed en kwaad en op morele oordeel Verbanden: moraal » één van de zes aspecten. Levensbeschouwing ontwikkelen. Levensbeschouwing: dieperliggende overtuigingen en motiverende beelden. Ethiek: gedrag van mensen op rationele en concrete manier. Doel van het vak: de participatie aan godsdienstig/levensbeschouwelijke en morele communicatie. Van Parreren: denken is een handeling.Stuvia. Ontwikkelend onderwijs: gericht op vaardigheden Ontwikkelend onderwijs » onderwijs als ontwikkeling van ‘funderende handelingen’  actief proces in zone van de naaste ontwikkeling. voelen en doen Denken. Ethiek: verschillende betekenissen:  Feitelijk gedrag van mensen. verbaal en mentaal. Raamleerplan: basisideeën (opvatten) en communicatie vormen (verhalen. J. de (2007) .De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Levensbeschouwing H1 . rituelen en gebruiken. handelen is niet alleen presteren. Filosofie: traditie en gevoel. verbeelden en fundamenteel vertrouwen). Vier niveaus van handelen: materieel. symbolen. Twee soorten filosofie: 1. De eigenheid van godsdienst/levensbeschouwing Geestelijke stromingen: informatief vak zonder bepaalde levensbeschouwing of godsdienst: eerlijke informatie en onderlinge communicatie. Sociaal-emotionele vorming. toetsbaar. didactiek voor godsdienst / levensbeschouwing in het primair onderwijs Schepper. Onderwijs moet zich richten op datgene waar een kind op dat moment van zijn ontwikkeling aan toe is (zone van naaste ontwikkeling). Analytische filosofie: precieze denken en spreken » logica en taalfilosofie 2. Denken. Traditie » levensbeschouwelijke beleving in verhalen. zonder motivatie in een visie op de mens en wereld. Toch verschillende redenen voor onderscheid:  Ethiek: normen worden getoetst in actuele omstandigheden  Levensbeschouwing vaak herleid tot moraal of ethiek. verband: zelfervaring in omgeving bepaalt in aanzienlijke mate het aspect ‘ervaring’ van hun levensbeschouwing. hart en handen. Doeloriëntaties = nastreefbare doelen die met het vak niet volledig te bereiken zijn (waarnemen. perceptief. Doelstellingen = concrete doelen die we met lessen willen bereiken.com . ook reflectie op goed en kwaad (euthanasie).9 Nicky de Groot (2011/2012) levensbeschouwelijke visies. Gevoel » eigen beleving zorgt voor vorm in eigen levensbeschouwing (ook inspirerende figuren). onderwijs is een actief proces van de ene generatie op de volgende: cultuuroverdracht. Ook oplossingen door onderscheid maken tussen doelstellingen en doeloriëntaties. maar concrete mogelijkheden. rit/feesten/symbolen en normen/gebruiken). voelen en doen = hoofd. Er moet onderscheid gemaakt worden tussen de verschillende aspecten. Onderscheid: sociaal-emotionele vorming is sterk pragmatisch. Beschouwende filosofie: fundamentele vragen van werkelijkheid en leven » beelden om onzegbare uit te drukken Vooral analytische stroming in publicaties voor kinderen. Kinderen leren van wat hen wordt voorgedaan. Tussen deze twee kunnen leerlingen hun autonome persoonlijkheid ontwikkelen. zonder sprekende beelden  Levensbeschouwing en ethiek horen bij elkaar maar zijn niet tot elkaar te herleiden.

Verwondering  vragen  levensvragen. redeneren. didactiek voor godsdienst / levensbeschouwing in het primair onderwijs Schepper. J. vragen stellen bij dagelijkse dingen en ervaringen. Esthetische ontwikkeling: ontwikkeling van gevoel voor schoonheid van wat mensen maken. het wordt mede bepaald door de cultuur waarin kinderen opgroeien. verbanden leggen. communiceren en handelen. de (2007) . verbeelden. uit de buitenwereld en de binnenwereld.Stuvia. verwonderen. met name in alle vormen van kunst. verkennen. 2. Het omvat zintuiglijk waarnemen. Waarnemen is niet passief. genieten en voelen (emoties). Ontwikkelen van verwondering: openstellen voor onverwachte. je concentreren en tot rust komen. Aspecten Ervaring Basisvaardigheden Waarnemen Verkennen Deelvaardigheden Zintuiglijk waarnemen Verwonderen Voelen Genieten Benoemen Argumenteren Waarderen Kiezen Uitvoeren Doorzetten Opvattingen Redeneren Verbeelden Verbeelden Redeneren Verbeelden Communiceren Communiceren Handelen Handelen Waarnemen Redeneren Beelden Rituelen Sociale verbanden Moraal 1.6 + H8 . vanzelfsprekendheden loslaten.com .de kleren maken de mens Verkennen is nodig voor een brede ervaring.een stilleven tekenen/verhaal van Janneke van Zomeren De bron van levensbeschouwing: het levert de ervaringen op die je levensbeschouwing voeden. opvattingen en beelden  Zin en betekenis geven aan levenservaringen  Leven ordenen en richten vanuit zingeving  Communicatie met anderen daarover Zes basisvaardigheden: waarnemen. Het vormt een tweespan met waarnemen. Het draagt bij tot levensbeschouwing die concreet en rijk is en die recht doet aan de complexiteit van de werkelijkheid. Voor de ontwikkeling ervan zijn wereldoriëntatie en verhalen belangrijk. Waarnemen . Verkennen . Belang van verkennen en brede ervaring ligt in:  Concretisering van levensbeschouwing  praktische hanteerbaarheid  Rijkdom van denken  rijkdom aan vragen en wijze inzichten  Recht doen aan de complexiteit van de werkelijkheid en de levensvragen Levensbeschouwing ontwikkelen.9 Nicky de Groot (2011/2012) Hoofdstuk 9 Ontwikkelde levenbeschouwelijke identiteit:  Samenhangend geheel van overtuigingen. Plato: verwondering is het begin van filosofie.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Levensbeschouwing H1 .

Voor de ontwikkeling daarvan moeten kinderen ruimte krijgen tot experimenteren met actieve autonomie en tegelijk geconfronteerd worden met beoordeling en sancties. Het moet zo zijn dat wat geweten wordt. uitvoeren en doorzetten. Verder kan hieraan een bijdrage geleverd worden door acties op school en door voorbeeldfiguren. didactiek voor godsdienst / levensbeschouwing in het primair onderwijs Schepper. Perspectiefwisseling:  Cognitieve aspect » kennismaken met alle aspecten van andere levensbeschouwingen  Affectieve aspect » empathie en sympathie. de (2007) . Communiceren . Deelvaardigheden zijn: kiezen. Ze is verboden met fantasie maar moet er wel van onderscheiden worden.de lente klinkt als … Verbeelding is een zeer belangrijke vaardigheid voor levensbeschouwing: ze levert beelden om samenhang te brengen in ervaringen en ze laat mogelijkheden zien die verder gaan dan wat er nu is. zowel voor de samenleving als voor de eigen geestelijke gezondheid. Voorbeelden . inleven in anderen 6. Handelen . J. helden.9 Nicky de Groot (2011/2012) 3. daarin onderscheid maken en een eigen waardepatroon opbouwen Deze vaardigheid wordt vooral ontwikkeld door te filosoferen. Argumenteren is belangrijk om de verbeelden te onderscheiden van fantasie. Bij de ontwikkeling van communicatie kunnen we niet voorbijgaan aan de rol van de groep.6 + H8 . 4. Levensbeschouwing ontwikkelen.De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Levensbeschouwing H1 .zijn alle mensen hetzelfde? De vaardigheid om te redeneren houdt in:  Benoemen van ervaringen en het kennen van een aantal basisbegrippen van levensbeschouwing  Argumenteren over levensbeschouwelijke overtuigingen en kritisch reflecteren op opvattingen en beelden  Waarderen wat het leven biedt. ook door de wetende als ‘relevant’ wordt beleefd en door hem ‘gewild’ wordt. maar ook kunst en creatieve expressie. Bij kinderen moet veel aandacht besteed worden aan de affectieve communicatie. Voor de ontwikkeling van het verbeelden is de taal van groot belang. Lea Dasberg: “Het gaat om meer dan ‘weten dat’ (iets goed of slecht is) en ‘weten hoe’ (goed of slecht gehandeld wordt). Alleen is dat kader komt levensbeschouwelijke informatie tot zijn recht en kan betrokkenheid samengaan met openheid. Redeneren . Ze heeft ook invloed op overtuigingen en opvattingen.Stuvia.actie voor groen De vaardigheid om te handelen is vooral belangrijk voor de morele en de sociale aspecten van levensbeschouwing.gesprek met foto’s of muziek Communiceren over levensbeschouwing is in onze pluriforme cultuur onmisbaar.com . 5.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->