P. 1
Samenvatting Biologie hoofdstuk Zenuwstelsel

Samenvatting Biologie hoofdstuk Zenuwstelsel

|Views: 31|Likes:
Published by Stuvia.com

More info:

Published by: Stuvia.com on Aug 21, 2013
Copyright:Traditional Copyright: All rights reserved
List Price: $3.35 Buy Now

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
See more
See less

03/04/2014

$3.35

USD

pdf

Zenuwstelsel

Functie en bouw zenuwstelsel
Functie:  coordineren en controleren  opvangen en verwerken prikkels Bouw:  zenuwcellen / neuronen  steuncellen: gliacellen  myelineschede

Zenuwstelsel Soorten:    Motorische / bewegingszenuwen: gebundelde neurieten Sensibele / gevoelszenuwen: gebundelde dendrieten Gemengde zenuwen / motorische en sensibele zenuwen: neurieten en dendrieten .

Prikkelgeleiding   Elektrisch Chemisch: via neurotransmitters (acetylcholine. noradrenaline) .

Prikkelgeleiding      Via uitlopers neuron Geen direct contact Synaps: plaats waar axon in verbinding staat met dendriet Neurotransmitters: dragen prikkel over naar volgende zenuwcel  Nor-adrenaline  acetylcholine Motorisch eindplaatje: contactplaats tussen zenuwcel en spier .

v. wil  Autonoom / vegetatief  Regelt functies buiten onze wil • (Ortho)sympatisch stelsel • Parasympatisch stelsel Naar functie  Motorisch zenuwstelsel  Sensorisch / sensibel zenuwstelsel . 33 paar ruggemergzenuwen Naar werking  Animaal  Stuurt functies o.i.Indeling zenuwstelsel Naar ligging  Centrale zenuwstelsel  Hersenen  Ruggemerg  Perifere zenuwstelsel  12 paar hersenzenuwen  31. 32.

Indeling naar ligging Centrale zenuwstelsel  Hersenen  Ruggemerg .

Hersenen  Grote hersenen  Kleine hersenen  Tussenhersenen  Hersenstam Kleur hersenschors: grijs Kleur hersenmerg: wit .

Grote hersenen   Ligging: onder de schedeldak Bouw  Twee hemisferen / hersenhelften  Hersenbalk verbindt de hemisferen  Hersenkwabben • Voorhoofdskwab • Wandkwab / kruinkwab • Achterhoofdskwab • Slaapkwab  Hersenkamers • Holtes in de hersenen bevatten afvalstoffen van de stofwisseling  Hersenschors  Hersenmerg  Drie hersenvliezen • Hard hersenvlies buiten • Spinnenwebvlies midden • Zachte hersenvlies binnen  Cerebro-spinale vocht / hersenvocht • Aangemaakt in hersenkamers Functie • Bescherming • Aanvoer voedingsstoffen • Afvoer afvalstoffen .

praten. ruiken Centra voor bewegingen   Projectiegebied: oppervlak voor bewuste functie Gekruist geprojecteerd via piramidebanen . horen.Functie grote hersenen  Vormen centrum van animale zs  In sensibele centra: waarneming gevoelsprikkels uit lichaam  In sensorische centra: waarneming zintuigelijke prikkels  In motorische centra: prikkeling spieren en organen  Centra voor:       Verstand Gevoel Bewustzijn Geheugen (lange termijn) Centra voor lezen.

onder grote hersenen Bouw:   Schors = grijs Merg = wit  Functie:   Coordinatie houding en beweging Evenwichtsorgaan .Kleine hersenen   Ligging: achterkant hoofd.

Tussenhersenen  Ligging:  Onderin  Tussen hemisferen  Hypofyse komt hierin uit Functie:  Regelen waterhuishouding  Koolhydraatstofwisseling  Functie van geslachtsorganen  Hierin liggen kernen van autonome zs  .

Hersenstam  Ligging:  Onderin  Loopt over in ruggenmerg Bouw:  Middenhersenen  Pons / Brug van Varol  Verlengde merg    Bovendeel: • Schors grijs • Merg wit Onderdeel: • Schors wit • Merg grijs  Functie:  Uittredingsplaats 12 paar hersenzenuwen  Op overgang tussen hersenstam / ruggenmerg: piramidebanen  Bevat zeer belangrijke autonome centra • Ademcentra .

Ruggenmerg  Ligging:   Ligt in de door de wervelkolom gevormde buis Van schedelbasis (atlas) tot aan 2e lendewervel  Bouw:     Omgeven door 3 ruggenmergvliezen Buitenkant is wit (uitlopers) Binnenkant is grijs ( cellichamen ) Ruggenmergkanaal • Cerebrospinaal vocht    Voorhoorn • Voorzijde = ventraal • Motorische cellen: bundeling neurieten Achterhoorn • Rugzijde = dorsaal • Sensibele cellen: bundeling dendrieten Zijhoorn • In borst + lendewervels: centra van autonome zs • Uitlopers van dit zs treden samen met motorische cellen via voorhoorns naar buiten .

Ruggenmerg  Spinale ganglion  Opeenhoping zenuwlichamen / zenuwknoop buiten CZS  Bevindt zich binnen wervelkolom. buiten ruggenmerg Functies ruggenmerg:  Geleiding tussen CZS + perifeer ZS  Bevat centra voor autonome ZS in de zijhoorns  Reflexorgaan  .

p.Prikkelgeleiding Prikkelgeleiding ruggenmerg  Prikkel van zintuig > achterwortel >achterhoorn> hersenen > voorhoorn > voorwortel > spier of klier Reflex ruggenmerg  Prikkel van zintuig >Achterwortel> achterhoorn > schakelcel (i.v. hersenen) > voorhoorn > voorwortel > spier of klier .

smaakzintuig  Sensibele prikkels  Via gevoelszintuig (huid) waargenomen • • • • • Tast Druk Warmte Kou Pijn . gehoorzintuig.Zintuigen / prikkels Zintuigen:  Gevoelszintuig (huid)  Reukzintuig (neus)  Smaakzintuig (smaakpapillen tong)  Gehoorzintuig (oor)  Gezichtszintuig (oog)  Sensorische prikkels  Via gezichtszintuig. reukzintuig.

Perifeer zenuwstelsel  Bevindt zich buiten CZS  Verbinden hersenen en ruggenmerg met de periferie  12 paar hersenzenuwen  31. 32 of 33 paar ruggenmergzenuwen .

Hersenzenuwen   Aantal: 12 paar Plaats:   Onderkant hersenen In verbinding met kernen in hersenstam  Functies:   Zintuigelijke waarnemingen uit hoofd/ halsgebied Motorische functies hoofd/halsgebied  Belangrijkste: 1. Drielingzenuw Aangezichtszenuw Zwervende zenuw . 2. 3.

Oogtak (bovenste tak) 2. Onderkaaktak (onderste tak) Motorisch( kaakspieren) en sensibel)  Aandoening > aangezichtspijn . Bovenkaaktak (middelste tak) 3.Drielingzenuw (5e hersenzenuw) Nervus trigeminus  Dikke sensibele wortel en dunne motorische wortel  Sensibele wortel vertakt zich in: 1.

Aangezichtszenuw (7e hersenzenuw) nervus facialis      Motorische zenuw Prikkelt mimische spieren Uittredingsplaats: vlak voor oor. onder oorspeekselklier Van daaruit kleine vertakkingen naar mimische spieren Aandoening > aangezichtsverlamming .

Zwervende zenuw (10e hersenzenuw) nervus vagus    Autonome zenuw van parasympatische ZS Zwerft via hals naar borstholte en naar buikholte Bestaat uit 4 delen: 1. borstgedeelte 4. hoofdgedeelte 2. halsgedeelte 3. buikgedeelte  Aandoening > afwijking in keel en strottehoofd .

staartbeen Paardenstaart: bundel ruggenmergzenuwen in onderste deel ruggenwervelkanaal Zonnevlecht: zenuwknoop in buikholte Grensstrengen: zenuwknopen + zenuwvezels Ruggenmergzenuw geeft autonome zenuwvezels af aan zenuwknopen van grensstrengen. borst. 32 of 33 paar Ontstaan: ontspringt met motorische voorwortel en sensibele achterwortel Uittredingsplaats: hals. Vervolgens 3 vertakkingen:         gemengde tak voor voorkant lichaam en ledematen kleine gemengde tak voor achterkant lichaam ingewandstak voor ingewanden .Ruggenmergzenuwen   Aantal: 31. heiligbeen. lendenen.

gezinsleven) .Hersenvliesontsteking  Ontsteking van hersenvliezen en vliezen van het ruggenmerg  Kenmerken:       huidbloedinkjes (paarsrode vlekjes die niet verdwijnen als je erop duwt) ernstige hoofdpijn stijve nek koorts overgeven veranderd bewustzijn (slaperig of zelfs bewusteloos)   Oorzaak: bacteriële of virale infectie Actie:     snel handelen direct naar ziekenhuis antibiotica alleen besmettelijk bij dicht menselijk contact (scholen. militairen.

Indeling naar werking  Animaal    zenuwstelsel Willekeurig Beweging / prikkelbaarheid Centra grote hersenen  Autonoom   zenuwstelsel Onwillekeurig Stofwisseling. groei. voortplanting .

i.i. adrenaline en noradrenaline)  Centra:    Zijhoorn Grensstrengen Zonnevlecht • • • Bundeling onderling verlopende zenuwknopen In buikholte Kan impulsen doorgeven aan omliggende onwillekeurige organen Para-sympatisch zenuwstelsel  Functie: beinvloedt stofwisseling in rust (assimilatie) (o.v.v.Autonoom zenuwstelsel Sympatisch zenuwstelsel  Functie: beinvloedt stofwisseling in actie (dissimilatie) (o.acetylcholine)  Centra:    Hersenstam (voornamelijk verlengde merg) Ruggenmerg (het heiligbeengedeelte) 10e hersenzenuw .

gehoorzintuig. smaakzintuig .Indeling naar functie  Motorisch zenuwstelsel: beweging  Sensibel zenuwstelsel: gevoel via huid  Sensorisch zenuwstelsel: gevoel via gezichtszintuig. reukzintuig.

v.Prikkelgeleiding Normale prikkelgeleiding  Prikkel van zintuig > achterwortel >spinale ganglion>achterhoorn> hersenen > voorhoorn > voorwortel > spier of klier  Reflex Prikkel van zintuig > achterwortel>achterhoorn > schakelcel (i.p. hersenen) > voorhoorn > voorwortel > spier of klier .

Zenuwen algemeen       Zenuwcel: neuron Zenuwvezel: uitloper van een zenuwcel (axonen/dendrieten) Zenuwknoop/ganglion: verzameling zenuwcellen buiten het CZS Zenuwtak: uiteinde/splitsing van zenuw(knoop) Grensstrengen: zenuwknopen + zenuwvezels (zvezels verbinden zknopen onderling met elkaar) Plexus: groep onderling verbonden zenuwknopen .

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->