P. 1
JA05_07

JA05_07

|Views: 273|Likes:
Published by Ronny Vandecasteele

More info:

Published by: Ronny Vandecasteele on Oct 20, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/20/2010

pdf

text

original

Voorheen Belgisch Israëlitisch Weekblad

Nieuws, duiding & achtergrond uit binnen- & buitenland Juni 2007 - Sivan 5767
JOODS Actueel
n
r
.

5



e

4
,
6
0



v
e
r
s
c
h
i
j
n
t

m
a
a
n
d
e
l
i
j
k
s



A
f
g
i
f
t
e
k
a
n
t
o
o
r

A
n
t
w
e
r
p
e
n

1
• Fouteprioriteiten
vandeVRTnieuwsdienst
• Jeruzalem,
40jaarherenigd
• Sarkozy,
denieuweNapoleon?
Exclusief verslag:
Israëlische premières
op het 60
ste
flmfestival
van Cannes
Win2tickets
naarWenen,Praagof
BoedapestmetSkyEurope
ToERiSmEBiJlagE
Joodsereizenen
vakantieisraël
3
JOODS Actueel
N
og enkele dagen en het is zover, dan kunt u uw stem uitbrengen voor de
federale verkiezingen. De kandidaten doen er alles aan om uw aandacht te
trekken. Joodse lezers – en zij die de joodse gemeenschap een warm hart
toedragen – beoordelen kandidaten vaak op specifeke criteria. Vooral belangrijk
is het standpunt van een partij of kandidaat over de culturele aspecten en de vaak
unieke behoeften van de Joodse gemeenschap. Ik denk bijvoorbeeld aan de extra
veiligheidsmaatregelen die soms nodig zijn, het recht op vrije meningsuiting zo-
als het dragen van een keppeltje op openbare plaatsen en de erkenning van het
onrecht dat Joden werd aangedaan, mede door ambtenaren van de staat, tijdens
WOII.
Bij binnenlandse aangelegenheden zoals voorgenoemde, stellen we vast dat de
standpunten tussen de partijen vaak slechts in kleine nuances verschillen. Waar de
meningen wel verder uit elkaar liggen is het buitenlands beleid en dan vooral ten
aanzien van het Midden-Oosten. een van de grootste ergernissen onder de leden
van de joodse gemeenschap is het feit dat Israël al te vaak en ten onterechte be-
schuldigd wordt. Het gelijkstellen van legitieme verdedigingsacties (denk aan het
veiligheidshek) met ofensieve terreuracties van Hamas (zoals het opblazen van
bussen) is er voor velen teveel aan. Partijen en politici die zich hieraan bezondigen
zullen de joodse stem onherroepelijk ergens anders naartoe zien gaan.
een ander aspect zijn het kleine aantal joodse kandidaten die op de kieslijsten
staan zoals Viviane teitelbaum en Jacques Brotchi in Brussel en claude Marino-
wer in Vlaanderen. Statistisch gezien zou de joodse gemeenschap van België 1,14
vertegenwoordiger mogen hebben in het parlement. Maar de werkelijkheid volgt
niet steeds de statistieken waardoor we wel eens zonder joodse vertegenwoordi-
ging in het parlement kunnen uitkomen. Dat zou zonde zijn, aan u dus de keuze
om hier iets aan te doen.
In de VS zien we een omgekeerde trend. In het Amerikaans congres zetelen drie-
enveertig joden, of iets meer dan acht procent van de verkozenen. en dat terwijl
joden slechts twee procent uitmaken van de Amerikaanse bevolking. laat u in
ieder geval leiden door uw hoofd en uw hart. en mocht u toch de foute keuze ma-
ken, dan kunt u het binnen vier jaar nog eens proberen.
Andere onderwerpen die we in deze editie belichten zijn joods toerisme en reizen
naar Israël. Israël is een fantastische reisbestemming voor jong en oud. Voor religi-
euze joden is het vooral een pluspunt dat kosjer eten overal beschik-
baar is en dat een ruim aantal kosjere restaurants voorhanden is.
Israël biedt voor elk wat wils, van sport, zee en strand tot kunst,
cultuur en wandelingen in de prachtige natuur. Van de groene
Golanhoogte tot de pracht van de dorre Negev woestijn, heeft
dit klein landje, heel wat te bieden. De vakantieperiode komt er
binnen enkele weken aan, hopelijk zal onze bijlage u op enkele
leuke ideeën brengen. Vergeet vooral niet mee te doen aan onze
unieke wedstrijd waarbij 2 vliegtuigtickets te winnen zijn van
Skyeurope.
Alvast veel leesgenot
Michael Zevi Freilich
Hoofdredacteur
cOlOFON
Joods Actueel brengt nieuws,
duiding en achtergrond uit binnen-
en buitenland.

adres:
lange leemstraat 174, 2018
Antwerpen, België.
telefoon : +32 3 233 70 94
Fax :+32 3 230 80 64
email :
redactie@joodsactueel.be
Internet:
www.joodsactueel.be
BtW nummer:
Be 0885 218 733
Bankrekening Fortis
001-5076830-23
algemeenDirecteur:
terry Davids
Hoofdredacteur:
Michael Zevi Freilich
Ere-voorzitter:
louis Davids

administratie:
Sigrid Smulders
medewerkers:
Rabbijn Dr. R. evers, Dr. Rudi Roth,
Dr. Henri Jakubowicz, Max Schick,
Guido Joris, Frans van den Brande,
Aaron Malinksy, Hélène Maier,
Jeremie Rickner, Vivi Salamon,
Yves van de Steen, Roland lipshits,
Jossi Parnas en medewerkers in
de VS, canada, Israël, Rusland en
het VK.
Foto’s:
Jonathan Rikner, Stefansky, GPO,
Belga, IDF, BauBau, cIA Images.
HoofdPubliciteit:
terry Davids
Israël publiciteit: Ronen taieb
abonnement:
België: 44 euro per jaar
europa: 60 euro per jaar
Rest van de wereld:
80 euro per jaar
een publicatie van Actualia bvba.
Verschijnt maandelijks behalve in
Augustus.
VerantwoordelijkeUitgever:
thérèse Davids.
© Niets uit deze publicatie mag worden
overgenomen zonder schriftelijke toelating
van de redactie
VOORWOORD
JOODS Actueel
VOORWOORD 3
Bi NNENlaND
NIeuWSBeRIcHteN 4-7
BeZOeK RABBIJNeN 8
eRKeNtelIJKHeIDceReMONIe
RecHtVAARDIGeN 9
HeRDeNKING SlAcHtOFFeRS HOlOcAuSt 10
cultuRele AGeNDA 12
FAMIlIeBeRIcHteN 12-13
OVeRPeINZINGeN 13
GeWIllIG BelGIë 14
PROF. KleNeR BeNOeMD tOt BARON 15
MeDIA ONDeR De lOeP 16-18
INteRVIeW MARINOWeR 18

BUi TENlaND
SARKOZY, De NIeuWe NAPOleON 20-21
NIeuWSBeRIcHteN 22
i SRaEl
NIeuWSBeRIcHteN 24-25
JeRuZAleM 40 JAAR HeReNIGD 26-27
ToERi SmEBi JlagE
tOeRISMe ISRAël eN WeRelD 29-42
CUlTUUR EN REli gi E
VeRSlAG FIlMFeStIVAl cANNeS 43
leVeNSGeVAAR IN De JOODSe Wet 44-45
BOeKBeSPReKINGeN 46-47
aNDERE
GeZONDHeID eN KOOKRuBRIeK 48
POStNAtAle DePReSSIe 49
SPORt ISRAël eN MAccABI BRIDGe 50
inhoud
11
11
4
JOODS Actueel
STEUN JooDS aCTUEEl ! !
Abonneer u nu en krijg het magazine
elke maand in de bus
EN BESPaaR 10%
oP DE Wi NkElPRi JS
contacteer de redactie op 03 233 70 94
of redactie@joodsactueel.be
Vrijwillige Joodse Bijzitters
BI NNeNlAND
een handvol orthodoxe joden heeft
zich vrijwillig gemeld om als bijzitter
te fungeren voor de nationale verkie-
zingen later deze maand. Ze deden
dat om aan te tonen dat de Joodse
gemeenschap fer is deel uit te maken
van onze democratische staat.
Pinkhas Kornfeld, beheerder van de Is-
raëlitische gemeente Machsike Hadas,
is een van de vrijwilligers die op zon-
dag 10 juni in zijn lokaal stemkantoor
de procedure als bijzitter zal volgen.
“We tonen zo aan dat de orthodoxe
joodse gemeenschap niet wenst te ver-
zaken aan de elementaire communau-
taire principes en democratische waar-
den” verklaarde Kornfeld aan Joods
Actueel. Het initiatief komt er nadat bij
de lokale verkiezingen van vorig jaar
de Orthodoxe joden moesten stem-
men met een volmacht omdat net op
die dag het loofhuttenfeest viel. Ook
konden zij niet als bijzitter fungeren
omdat de joodse wet op die dag het
gebruik van computers en schrijfgerief
niet toelaat. n
Aanslag verijdeld tegen joodse
school in 2004
een aanslag tegen een belangrijke
joodse school in Antwerpen door
moslimterroristen werd op het laatste
nippertje vermeden in april 2004. Dit
nieuws raakte pas deze maand bekend
na de publicatie van een rapport over
moslimextremisme in ons land door
het comité I. De politie en andere
stadsdiensten vonden het opportuun
dit de hele tijd geheim te houden om
geen paniek te laten uitbreken bij de
joodse bevolking van Antwerpen. De
joodse bewakingsdienst Shmira hield
toen ook doorgedreven 24-uur pa-
trouilles in nauwe samenwerking met
de politie. De aanslag zou naar ver-
luidt verijdeld zijn geweest nadat een
van de uitvoerders zijn mond voor-
bij praatte, waardoor de informatie
via via tot bij de Shmira geraakte die
de veiligheidsdiensten informeerde.

Dat de spanningen hoog opliepen was
ook duidelijk toen een maand later een
verdacht pakje in de lamorinierestraat
in Antwerpen ontdekt werd, op de
stoep voor een joodse school. Om vijf
uur ’s ochtends werd aan honderden
bewoners gevraagd hun huizen te ver-
laten en kwam de ontmijningsdienst
van het leger ter plaatse. Die blies het
pakje op, dat enkel wat kopjes, glazen
en kleine rommel bevatte, niets dat
kon exploderen. In de jaren tachtig
waren er verschillende terroristische
aanslagen in Antwerpen tegen o.a. een
joodse school, een synagoge en het di-
amantkwartier. Daarbij vielen een tien-
tal gewonden en ook een aantal doden.
Andere conclusies van het rapport van
het comité I is dat de inlichtingendien-
sten in ons land nog altijd geen kwan-
titatieve analyse gemaakt hebben van
de islamistische radicalisering in ons
land: ze weten dus niet hoe groot die
is en kennen de oorzaken en de evolu-
tie ervan niet. De veiligheidsdiensten
hebben er geen tijd en personeel voor.
Net daarom blijft de Shmira in Antwer-
pen actief met haar bewakings-, bevei-
ligings- en sensibiliseringscampagnes.
Verder schat de staatsveiligheid het
aantal moslimextremisten op hooguit
2% (8.000 personen) van de moslimbe-
volking (403.000 personen). extremis-
ten zijn mensen die een extreem ge-
dachtengoed volgen. Ze zijn dus niet
te verwarren met terroristen die actief
aanslagen plannen. n
MeDeDelING
In het kader van de projecten “Geef ze een gezicht” en “transport XX” zoekt het
Joods Museum van Deportatie en Verzet alle mogelijke informatie over:
- MAN Froïm, geboren op 23/03/1906 in Pradz
en
- MOND Aron, geboren op 01/10/1892 in Zolynia.
Deze twee personen werden gedeporteerd. Het zou kunnen dat zij hun depor-
tatie overleefd hebben of van de trein gesprongen zijn.
Zich wenden tot: laurence Schram – 015/290660 of laurence.schram@cicb.be
5
JOODS Actueel
Medewerker Joods Actueel
krijgt Nationale titel
De joodse Antwerpenaar en
tevens medewerker van Joods
Actueel, Aaron Malinksy, werd
eerder deze maand benoemd
tot commandeur in de Kroonor-
de. Hij kreeg de onderscheiding
samen met Priester Rik Hoet en
imam Jamal Maftouh. De drie
Antwerpenaars gingen met el-
kaar in gesprek na de rellen die
eind 2002 uitbraken in Borgerhout na de moord op een jonge is-
lamleerkracht. Met hun ‘trialooggesprekken’, proberen ze het sa-
menleven tussen de verschillende gemeenschappen in de Schelde-
stad te bevorderen. Hun gesprekken werden uitgegeven bij lannoo
onder de titel ‘Trialoog. Hoopvolle gesprekken voor een angstige tijd’.
De drie werden in maart 2006 ook al ontvangen op het koninklijk
paleis in Brussel. n
Joodse Prof gaat in Kosovo
voor de VN werken
D
e avontuurlijke Gentse
rechter Alain Bloch, ver-
trok eerder deze maand
naar Kosovo om er via de VN mee
te werken aan de opbouw van
het land. Professor Alain Bloch,,
van joodse afkomst is al jaren
voorzitter van de rechtbank van
eerste aanleg in Gent. Hij zal de
enige Belgische rechter zijn die
meewerkt aan het VN-project
uNMIK (united Nations Mission
In Kosovo) en liet bij de selectie-
procedure liefst 16 hooggekwali-
fceerde kandidaten achter zich.
Net voor zijn vertrek stond hij
een interview toe aan de krant
‘De Gentenaar’, waarvan we hier
enkele hoogtepunten brengen.
Waarom geeft een mens een
comfortabele job als rechter
in België op voor een tijdelijke
baan in het woelige Kosovo?
'tja, ik had al tijdens mijn studen-
tentijd een zwak voor internatio-
naal recht, en ik vind dat ik met
deze nieuwe wending in mijn
carrière een nuttig engagement
aanga. We streven toch allemaal
naar een betere wereld? Het is
misschien naïef, maar zeker in
de gebieden waar het nu slecht
gaat, is zoiets nog altijd mogelijk
volgens mij.'
Weet u eigenlijk wat u daar pre-
cies zal moeten doen?
'De functieomschrijving is nogal
algemeen. Volgens de informa-
tie die ik nu heb, zal ik een pro-
cedure moeten uitwerken om
te bepalen welke zaken voor de
rechtbank moeten komen, moet
ik advies geven over het naleven
van de mensenrechten, en moet
ik lokale rechters opleiden.'
U bent er ook van overtuigd dat
u daar zal aarden in die grote
machinerie van de VN?
'De VN zijn inderdaad “big busi-
ness” geworden. Maar je maakt
dan ook deel uit van een uniek
proces. uNMIK is uniek in zijn
soort. Het is de eerste keer in de
geschiedenis dat de VN zo'n uit-
gebreid mandaat hebben.' 'Voor
mij persoonlijk zal de aanpassing
ook wel vlot verlopen. Ik ga volle-
dig onbevangen naar daar. Over-
al op de wereld zijn de mensen
gelijk en overal zal je smeerlap-
pen vinden en mensen die zich
voor anderen opoferen.' n
Joodse Rechter uit Gent Alain Bloch
Pius XII en de joden
Zoals we vorige maand berichtten, was de pauselijke nuntius in Israël,
mgr. Antonio Franco, aanvankelijk niet van plan de holocaustherden-
king in Yad Vashem bij te wonen. Het Vatikaan was ontstemd over
een bijschrift bij een foto van paus Pius XII in het museum waarop
te lezen staat: “Zelfs toen berichten over de moord op joden het Va-
tikaan bereikten, protesteerde de paus niet”. Het `Katholiek Nieuws-
blad‘ schreef hierover o.m.: “Eerder deze maand is het complete dossier
van meer dan drieduizend pagina’s over Pius XII overgedragen aan een
commissie die de inhoud gaat bestuderen. Het dossier toont aan dat de
’oorlogspaus’(1939-1958) de levens van duizenden joden heeft gered.
Ook van joodse zijde is daarover veel bevestiging ontvangen,maar Yad
Vashem houdt vooralsnog voet bij stuk”. Dat deze bewering van joodse
zijde werd bevestigd, is nieuw voor ons, dat hebben wij nooit ge-
hoord. Integendeel. n
Kristof Aerts blijft uiting geven aan
zijn antisemitische gevoelens
Vrijwel alle kranten hebben verslag uitgebracht over het proces tegen
leden van de familie Kaszirer in Antwerpen. Ze deden dat op objectie-
ve wijze, behalve ‘Het laatste Nieuws’ en de ‘Nieuwe Gazet’. Daar heeft
Kristof Aerts het andermaal niet kunnen laten om te speciferen dat
het om joden gaat. Het is niet de eerste maal dat Aerts zich daaraan
bezondigt. Moest deze journalist telkens het geloof van de mensen
die voor de rechtbank verschijnen vermelden, zouden wij hem niets
verwijten. Maar het feit dat hij dat alleen doet wanneer het om jo-
den gaat,toont duidelijk dat hij gedreven wordt door antisemitische
gevoelens. Wij hebben ons reeds meer dan eens afgevraagd waarom
de uitgevers van de betrokken kranten deze antisemietische uitspat-
tingen dulden.
tot onze niet geringe verbazing heeft 'De Morgen' zich aan het zelfde
euvel bezondigt. In het verslag over het proces van de gewezen bank
Fischer, achtte de krant het nodig om te vermelden dat het een jood-
se onderneming was. n
BI NNeNlAND
6
JOODS Actueel
Zanger Avraham Fried komt
naar Antwerpen
een kwarteeuw aan de top. Dat viert de orthodoxe zanger Avra-
ham Fried samen met u tijdens een concert op maandag 25 juni
om 19.30u in zaal elckerlyc, Frankrijklei 85-87, georganiseerd
door de Yavneschool. De bejubelde zanger die op onnavolgbare
wijze eigen composities combineert met traditionele chabad ni-
gunim en joodse teksten en thema’s integreert in een bonte mix
van populaire muzikale stijlen, behoeft voor velen geen intro-
ductie. u weet wellicht dat u zich kan verwachten aan een wer-
velende show, kortom aan entertainment van de bovenste plank.
Misschien bent u echter minder vertrouwd met de organisator van
dit evenement: een school die zich, van peutertuin tot secundair,
door haar kleinschaligheid, haar familiale sfeer en haar leerling-
gericht onderwijs onderscheidt. Door de harmonieuze combina-
tie van een doorgedreven religieus programma en een kwalitatief
hoogstaand profaan curriculum, slaagt Yavne erin evenwichtige
jongvolwassenen af te leveren die niet alleen zelfbewust hun jood-
se identiteit beleven, maar die eveneens degelijk voorbereid zijn
op postsecundaire studies en op de uitdagingen van een wereld in
constante evolutie. Ticketverkoop:ElmYR–Hoveniersstraat30
2018antwerpen-Tel.:03/233.75.47of0472/22.30.49
Nog geen maand
nadat haar man Ira
Schweitzer het tij-
delijke met het eeu-
wige had verwisseld,
overleed zijn echt-
genote Stefa. Zoals
wij het reeds had-
den geschreven, was
mevrouw Schweitzer
een dame met een gouden hart,
die veel leed heeft helpen ver-
zachten. Haar weldaden waren
ontelbaar. Wanneer ze ergens
het zonnetje kon laten schijnen,
dan deed ze dat met overtui-
ging en liefde. Zo herinneren
wij ons de receptie, die ze vele
jaren geleden, uiter-
aard samen met haar
echtgenoot, op za-
terdagavond in haar
woning aanbood aan
een groep Israëlische
oorlogsinvaliden. er
waren daar enkele
bijzonder onroerende
momenten bij die de
aanwezigen niet vlug zullen ver-
geten. Stefa Schweitzer was een
‘aishes chajil’, een ideale vrouw
wiens waarde ver boven parelen
uitstraalde. Het echtpaar had ook
een ‘Sefer tora’ aangeboden aan
het joodse rusthuis voor bejaar-
den. ere haar nagedachtenis! n
Amazing Silver
925 sterling zilveren geschenken
Bar Mitzva en Weddinglijsten
Geschenkbonnen
VAKKUNDIGE HERSTELLINGEN EN POLIEREN
SOUVENIRS VOOR SIMCHAS
Open: zo: 10.00-19.00 - Ma-do: 14.00-20.00
Vrij: tot 1 uur voor shabbes - Eveneens op afspraak
HADAD BROS
Exclusive SilverWare
Alain Wirtheimer
Isabellalei 73 · Tel: 03 239 94 18 - 0475 52 07 10
Prachtige Italiaanse collectie
Hebt u kleding te herstellen?
ÉÉN ADRES
Isabellalei 22
(naast Doudy Domb)
Tel. 03 281 01 31
GSM: 0472 45 45 60
Goedkoop en vakkundig!
eigen atelier ter plaatse
Verkorten €4 • Rits inzetten €5
Versmallen €5 enz...• Ook maatwerk
Israëlische basketbal trainer
wint beker van België
ShivekneemttevensontslagalsCoach
DooR oNzE SPoRTCoRRESPoNDENT
RolaND li PSHi TS.
Arik Shivek, de Israëlisch ster-
trainer van de Sanex Antwerp
Giants, won deze maand de be-
ker van België in de nationale
basketcompetitie. De Antwerp
Giants wonnen in de fnale tegen
luik met 70-64. Antwerp begon
nochtans slecht aan de wedstrijd
(4-10), maar kon terugslaan via
Matela en de uitmuntende Is-
Het overlijden van
Stefa Schweitzer z.l.
raëlische kapitein Gur Shelef. Al
kwam luik nog dichtbij een gelij-
ke stand, Antwerp hield stand en
won verdiend de wedstrijd. De
1.500 Antwerpssupporters kon-
den tevreden huiswaarts keren.
enkele dagen later raakte bekend
dat Shivek en sterspeler Shelef
de ploeg vanad volgend jaar
zouden verlaten. Shivek stond
twee jaar lang aan de leiding.
Blijkbaar zouden fnanciële rede-
nen een rol hebben gespeeld in
de beslissing. In het maart-april
nummer van Joods Actueel ver-
scheen een uitgebreid interview
met Arik Shivek. n
7
JOODS Actueel
BI NNeNlAND
10 juni: Guy, Yves, Johan of
misschien wel elio of nog
anderen? Aan u de keuze!

STANDPUNT
B
innenkort mag de Belgi-
sche burger alweer eens
van zich laten horen. Deze
keer op het federaal (=Belgisch)
niveau. er moeten nieuwe afge-
vaardigden verkozen worden
voor het (federale) parlement
(= Kamer van Volksvertegen-
woordigers en Senaat). tijd
dus om te refecteren over de
voorbije regeerperiode en om
na te gaan welke wegen in de
toekomst moeten bewandeld
worden.
Het is verontrustend dat de in-
houdelijke standpunten van de
verschillende partijen zo wei-
nig van elkaar verschillen en zo
vaag gehouden worden. Op die
manier lijken de verkiezingen
geen keuze tussen verschil-
lende inhouden, maar eerder
tussen verschillende personen.
een trend die ook in andere
landen waar te nemen is.
Natuurlijk vloeit dit ook wel
een beetje voort uit het feit dat
de problemen in België niet al
te groot zijn en dat ons demo-
cratisch systeem nog zo slecht
niet is als wat sommige ver-
zuurde klagers ons wel willen
doen geloven. Houden zo!
Alleen partijen die alle regels
van de democratie respecteren
en dat in het verleden ook altijd
met woord en daad bewezen
hebben, zijn uw stem waard.
Ondemocratische avonturen
hebben nog nooit ergens enige
positieve bijdrage geleverd!
Waar ook angstvallig over ge-
zwegen wordt in het verkie-
zingsdebat is de buitenlandse
politiek. Nochtans is België mo-
menteel verkozen als niet–per-
manent lid van de veiligheids-
raad en dit tot eind 2008. Als
België ooit een rol wil spelen
op het buitenlandse vlak, dan
is het nu het gepaste moment.
Misschien toch nog eens best
nagaan wat het standpunt van
uw favoriete kandidaat / partij
is ten aanzien van Israël en het
Midden–Oostenconfict vooral-
eer u het bolletje rood kleurt of
op het stemknopje drukt!
lieve Schacht
ANTWERP PORT AUTHORITY Tel. +32 3 205 20 11 Fax: +32 3 205 20 20 info@haven.antwerpen.be
Ook u kunt iets goeds nalaten aan de toekomst
van Israel. Laat onze jarenlange ervaring
en deskundigheid in uw voordeel werken
U kunt om een persoonlijk en discreet advies
vragen bij onze medewerkers

Keren Hayesod
Verenigde Israel Actie
Postbank 000-0907196-52

Schupstraat 1, 2018 Antwerpen.
Telefoon 03-232.05.28 · Fax 03-226.51.74
allonlev@keren-hayesod.be
Keren Hayesod - Verenigde Israel Actie
NALATEN VOOR DE
TOEKOMST VAN ISRAEL
BI NNeNlAND
Voor het Orthodoxe jodendom in Antwerpen was het een drukke
maand met het bezoek van de Gerrer Rebbe en Rabbijn Steinman.
Beiden zijn leidinggevende orthodoxe rabbijnen die wereldwijde be-
kendheid genieten in joods-religieuze middens. Rabbijn Steinman,
een voornaam torah-geleerde hield een voordracht in de grote syna-
goge aan de Oostenstraat waar duizenden mensen samenkwamen.
Voor de vrouwen werden video projectieschermen geplaatst in een
aanpalende feestzaal en de kinderen konden de voordracht volgen op
projectieschermen in de nabijgelegen school. Rabbijn Steinman werd
vanuit Zaventem naar Antwerpen gebracht met een politie escorte.
VOORAANSTAANDe RABBijNeN
BezOekeN ANTWeRPeN
Foto’s Stefansky
9
JOODS Actueel
9
JOODS Actueel
BI NNeNlAND
BRuSSel, 8 mei. tijdens een
korte maar indrukwekkende
plechtigheid bracht de Belgische
regering een eerbetoon aan de
"Rechtvaardige Belgen" in aan-
wezigheid van nakomelingen
van geredde joodse medebur-
gers en hun helpers. De plechtig-
heid vond plaats in het Alberti-
nepark aan de Kunstberg in het
hart van de hoofdstad. Samen
met defensieminister André Fla-
haut onthulde de premier een
gedenkplaat.

Het initiatief kwam van de Nati-
onale commissie van de Joodse
Gemeenschap van België voor
de Restitutie en van de Belgische
regering. Daarom waren ook de
voorzitters van kamer en senaat
Herman De croo en Anne-Marie
lizin aanwezig.

Meer dan zestig jaar na de feiten
bracht België dus hulde aan land-
genoten die op gevaar van eigen
leven hun joodse medeburgers
uit de klauwen van de nazibe-
zetters wisten te redden. er was
een bijzonder grote opkomst en
talrijk waren de genodigden die
geen zitplaats meer hadden. een
groep mensen volgde de plech-
tigheid van op de hoger gelegen
weg buiten het park.

uitgerekend op de dag van deze
plechtigheid verscheen ook bij
uitgeverij Meulenhof/Manteau
het lijvige boek " Gewillig Bel-
gië" met het Somarapport over
de Belgische overheid en de jo-
denvervolging tijdens de tweede
wereldoorlog. een uitgebreid
verslag hierover vindt u elders in
dit nummer.
Gedurende de luisterrijke ce-
remonie kon je een sfeer van
dankbaarheid en respect voor
de "Rechtvaardige landgenoten"
proeven en dat bij alle aanwezi-
gen. een groep joodse schoolkin-
deren uit Brussel die na afoop de
Nederlandstalige versie van de
talmoedtekst op de gedenkpla-
ten hardop lazen, illustreerden
dit principe.
Premier Verhofstadt bood terecht
opnieuw zijn verontschuldigin-
gen aan voor het onrecht dat
de joodse gemeenschap door
de Belgische overheden werd
berokkend tijdens de bezetting
door nazi-Duitsland.
De hoogtepunten van de speech
van premier Verhofstadt:
Alleen de nadruk leggen op fou-
ten en misstappen, is echter on-
rechtvaardig voor zeer veel an-
dere landgenoten. Belgen die wel
opgekomen zijn voor hun joodse
medemens. Belgen die joden heb-
ben ondergedoken, verborgen,
hen hebben beschermd. Burgers
en verzetslieden, die op individu-
ele basis of via hun familie, via
scholen, kloosters of vanuit de ad-
ministratie, de politie, rijkswacht
of gerecht aan Joden materiële en
morele steun gaven. Met perma-
nent gevaar voor hun eigen leven.
Met de dagelijkse kans om door de
nazibezetter ontdekt te worden,
opgepakt en gefusilleerd. Mensen
voor wie het leven van een ander
belangrijker was dan het grote ri-
sico dat ze zelf liepen. Zij hebben
het leven gered van zovele joodse
mannen, vrouwen en kinderen.

Voor deze uitzonderlijke moed
werd de naam van 1442 Belgen als
"Rechtvaardige" gegraveerd in het
memoriaal van Yad Vashem. Naast
zoveel andere moedige Belgen van
wie we de naam nog niet of mis-
schien nooit zullen kennen. Het
zijn deze mensen, deze landgeno-
ten die wij vandaag eer betonen.
Al deze "Rechtvaardigen" zijn im-
mers een voorbeeld. Een voorbeeld
voor iedereen. Zij zijn de gezichten
van de boodschap dat we "in
naam van de tolerantie, geen en-
kele intolerantie mogen tolereren".

Daarom deze herdenkingsplaat.
Hier in het centrum van onze
hoofdstad. Hier op de Kunstberg
in de Albertinatuin. Dit is geen
toevallige plaats. Het Congressen-
paleis is in volle restauratie. Deze
plaats wordt in de nabije toekomst
een plek waar duizenden men-
sen zullen voorbijkomen. Waar
duizenden mensen even zullen
stilstaan. En om het symbool van
deze plaats nog krachtiger te ma-
ken, zal ik samen met de minister
van Defensie een aanvraag bij de
stad Brussel indienen om van deze
plaats, de Allée des Justes te maken.

Deze herdenkingsplaat staat ook
onder de Albertina, het geheugen
van België. En ik wil dan ook de
drie Gemeenschappen oproepen
om de ellende van de Shoah, de
verantwoordelijkheid van zove-
len, maar ook de moed van deze
mensen nog nadrukkelijker in het
onderwijs op te nemen. We moe-
ten immers aan elke generatie en
aan elk kind steeds opnieuw weer
duidelijk maken wat onze morele
opdracht is. Waar we als mensen
tot mensen toe verplicht zijn. Of
zoals de Talmud zegt: "wie een
leven redt, redt de hele wereld."

Ik nodig de minister van Defensie,
bevoegd voor de Oorlogsslachtof-
fers, uit om de herdenkingsplaat te
onthullen. En laat ons samen een
minuut van stilte in acht nemen,
een minuut van eerbetoon.

erkentelijkheidceremonie Rechtvaardigen in Brussel
Regering erkent burgers die op gevaar voor eigen leven joden hebben gered.
DooR oNzE REDaCTEUR TER PlaaTSE, gUi Do JoRi S
nnn
JOODS Actueel
BI NNeNlAND
Het Forum der Joodse Organisaties heeft op 18 mei een herdenkings-
plechtigheid gehouden ter nagedachtenis van de Holocaust en de
gruwel van de nazi's. Dat gebeurde aan het monument ter nagedach-
tenis van de miljoenen holocaustslachtofers in Antwerpen. tal van
prominenten waren aanwezig op de plechtigheid aan de hoek van de
Belgiëlei met de Mercatorstraat, waaronder gouverneur Paulus, minis-
ter Kris Peeters, SP.A-voorzitter Vande lanotte, politiekorpschef Baele-
mans, burgemeester Janssens en tal van leden van het voormalige en
huidige schepencollege. Ook veel gewone (joodse) Antwerpenaren
en jongeren, zoals een klas van 15 uit het Schotense Sint-Michielscol-
lege, volgden de plechtigheid.
De plechtigheid startte met het ontsteken van een kaars voor de
'Rechtvaardigen der Naties', mensen die zich met gevaar voor eigen
leven tijdens de oorlog inzetten voor hun medemens, gevolgd door
enkele speeches. claude Marinower herinnerde in zijn toespraak ie-
dereen eraan dat de nazi’s 6 miljoen mensen ombrachten, “zeg maar
héél huidig Vlaanderen”. Onder luid applaus verwierp hij ook de Ant-
werpse herdenking van VNV-leider Staf De clerq.
Professor Julien Klener, voorzitter van het Israëlitisch consistorie van
België en tevens ondergedoken kind tijdens de oorlog hield een ont-
roerende rede: “Dromen over hoe het anders had moeten lopen is het
onvruchtbaarste wat men kan doen, want zoals E. Levinas schreef “God
schiep de wereld en de mens, Auschwitz”, m.a.w. geschiedenis is geen toe-
val, het is een keuze, uw keuze.”
Zes vooraanstaanden in de strijd tegen antisemitisme staken elk
een kaars aan voor de zes miljoen joden die omkwamen. Dat waren
Andrée Geulen, Gouverneur Paulus, Françoise Audag, Philip Heylen,
Marc Gross en Pinchas Kornfeld.
Fred erdman, een ondergedoken kind en tevens oud-voorzitter van
de SP.A, herinnerde in zijn toespraak dat de lessen uit de geschiedenis
niet vergeten mochten worden. Hij wees op de stijging van antisemi-
tische daden. “We moeten waakzaam zijn en blijven”, waarschuwde
hij.
Vlaams minister Kris Peeters hield het slotwoord:
Dit monument hier aan de Belgiëlei herinnert aan het feit dat meer dan
60 jaar geleden hier in Antwerpen duizenden burgers zijn gedeporteerd
en vermoord, enkel en allen omdat zij joods waren. We mogen dan ook
nooit vergeten hoezeer de joodse bevolking van Antwerpen, en ook in de
rest van de wereld, tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft geleden. Daar-
om is deze herdenking zo belangrijk. Zij herinnert er ons aan dat vrede en
democratie zaken zijn waarvoor we moeten vechten. Zij het dan niet met
wapens maar met een open geest en respect voor elkaar.
thimothy Abraham van de tachkemoni school bezegelde het mo-
ment met een gedicht. De ceremonie werd afgesloten door opper-
voorzanger Muller met het Keil Malei Rahamim, het gebed voor de
doden.
nnn
Vlaams minister Kris Peeters
hield het slotwoord.
10
JOODS Actueel
ANTWeRPeN heRDeNkT SlAchTOffeRS
hOlOcAUST
12
JOODS Actueel
BI NNeNlAND
gEBooRTEN
Volgende uitgave van joods actueel :
DoNDERDag 28 JUNi 2007
Indien U een mededeling wil laten verschijnen in deze gratis
rubriek , gelieve de redactie te contacteren.
Fami li EBERi CHTEN
Dochter bij de heer en mevrouw PUTTER-HoFFmaN
Dochter bij de heer en mevrouwFRENkEl-PlUCzENik
Dochter bij de heer en mevrouw REiSSmaN-ElYoViCH
Zoon bij de heer en mevrouw HoFFERT-klagSBalD
Zoon bij de heer en mevrouw gRUNER-SHNiTzER
Dochter bij de heer en mevrouw WaRHaFTig-mUllER
Zoon bij de heer en mevrouw STERNBUCH-liPSHUTz
Zoon bij de heer en mevrouw gRUNBlaT-NUSSBaUm
Zoon bij de heer en mevrouw RaBEiNoU-FiSCHlER
Zoon bij de heer en mevrouw gRUNWalD-WEBER
Dochter bij de heer en mevrouwEPSTEiN-RiFF
cUlTURele AGeNDA
JUNi
Maandag 11 juni te 19 uur in het Romi Goldmuntz centrum
Fundraising-diner ten bate van tikvatenoe
Zondag 24 juni te 20.00 uur in zaal Agoedah Israël, Isabellalei 93.
Voorstelling georganiseerd door Neshé chessed.
Maandag 25 juni te 19.30 uur in zaal elckerlyc, Frankrijklei 85. optre-
denavrahamFried

okToBER
Dinsdag 16 oktober te 12.30 uur in het Romi Goldmuntz centrum.
Jaarlijkselunchvan Wizo
Woensdag 24 oktober te 14 uur in zaal Benny Reich in het Romi Gold-
muntz centrum. Thee-namiddag van de centrale
NoVEmBER
Zaterdag 10 november vanaf 20.30 uur in zaal Agoedah Israël, Isabel-
lalei 93. TheeWiznits
Zondag 18 november tussen 11 uur en 18 uur in School Benoth Je-
rusalem. BazaarBelz
DECEmBER
Zaterdag 8 december vanaf 20 uur in het Romi Goldmuntz centrum.
CHaNUkkaH PaRTY georganiseerd door het Damescomité van de
Shomre Hadas.
AIRPORT SERVICE
COLLI EXPRESS
BUSINESS TRAVEL
IN EUROPE
“SAMY”
Geerts Marcel Tel. (03) 235 42 24
Moldovitalaan 25 GSM (0475) 98 78 36
9150 Kruibeke (0475) 98 78 39
Fax: (03) 271 22 46
STEFANSKY
Foto en video
Voor al uw feesten en
evenementen, de meest
professionele service
en beste prijzen.
Bel: 0472-259 477
te KOOP
PRAcHtIG
tuINAPPARteMeNt
in het hartje van
Knokke-Zoute (naast minigolf )
met 3 slaapkamers,
2 ondergrondse parkings,
2 kelders
hogere prijsklasse
tel notaris leclef :
03-233 12 22
of 03-233 12 14
BI NNeNlAND
oVERPEi Nzi NgEN
DooR loUi S DaVi DS
Haatspuierij
Hoe een mens zich kan vergissen. u was altijd
de mening toegedaan dat het sinds tientallen
jaren aanslepend Israëlisch-Palestijns confict
te wijten is aan de Palestijnen. Dat Hamas uit
is op de vernietiging van de Joodse Staat en
dat het deze terroristische beweging is die
een twee-staten oplossing kapot maakt. Wel-
nu, beste lezers, u vergist zich. Het is Israël dat
de schuld draagt van de aanslepende miserie.
Dat probeert Brigitte Herremans de lezers van
‘De Standaard’ wijs te maken.
Brigitte Hermans moet ik mijn lezers niet
meer voorstellen. Ik heb reeds meermaals de
degens met haar gekruist. Ze is medewerk-
ster van ‘Broederlijk Delen’ en ‘Pax christi
Vlaanderen’ en blijft haar anti-Israëlische weg
bewandelen. Indien men haar leugenachtige
beweringen mag geloven, is Israël niet geïn-
teresseerd in een rechtvaardige en duurzame
vrede, heeft Israël bij zijn oprichting 440 Pa-
lestijnse dorpen vernield en 750.000 Palestij-
nen verjaagd en toont de Joodse Staat niet de
minste interesse voor een duurzame vrede.
Ook de europese unie krijgt van haar een
veeg uit de pan omdat ze volgens Brigitte de
kaart van Israël blijft trekken. Wanneer ik hier
nog aan toevoeg dat deze Palestijnse apostel
geen enkel afkeurend woord over de terreur-
aanslagen in Israël uit haar pen laat vloeien,
weet men meteen welk vlees men met haar
in de kuip heeft.
Hetgeen mij bij dat alles verbaast is dat ‘De
Standaard’ deze misleidende haatspuierij
zonder commentaar laat verschijnen.
l.
STERFgEVallEN
VERloVi NgEN
SaraBREUER (londen) en BinjominiCkoViTCH (Belgiëlei 15)
FeigeWEizER (New York) en JosefFRiEDmaN (Brialmontlei 43)
SimaolCHoV (Jeruzalem) en EfyBElz (Belgiëlei 143)
malkaBloCH (Zürich) en avrohomkaHN (Belgiëlei 139)
FreidaSCHREiBER (Van Diepenbeeckstraat 1) en mordechaiEHRENTREU
(Isabellalei 93)
SarakoWlER (Antoon Van Dijckstraat 17) en ChaimHoFFmaN
(Antoon Van Dijckstraat 84)
gittyPollak (Zurenborgstraat 37) en aaronBENEDikT (londen)
RochmiUllmaN (De Boeystraat 9) en YoavRoSENFElD (Bnei Brak)
PerryHaaS (Nerviërsstraat 25) en YankySHimoNoViTCH
(Bnei Brak)
TamaramoRSEl (Van eycklei 2) en oriEiSENBERg (Bnei Brak)
orlyDaUm (lamorinièrestraat 165) en YoelklEiN (Straatsburg)
PninaFRiEDBERg, Van eycklei 19 en zorachUrigRoSS ( Bnei Brak)
ChaniWaCHSSToCk, (Jacob Jordaensstraat 88) en Falk ( Gateshead)
Mevrouw SonjamoSkal-BlaNES, 56 jaar, Groenenhoekstraat 23 (Berchem)
De heer aronkoHN, 99 jaar, t. Roucourtstraat 2 (Berchem)
De heer SigmundBaUmWoll, 70 jaar, Deurnestraat 252 (Mortsel)
Mevrouw StefaSCHWEiTzER-BaliN, 86 jaar,
Q. Matsijslei 19
Mevrouw libaFRiEDmaN-HUS, 89 jaar,lange He-
rentalsestraat 18
De heer EliezerREiCHER, 74 jaar, Rubenslei 8
Mevrouw galinakRiVoRUCHko, 61 jaar,
Breughelstraat 2
Mevrouw ChasiaHoCHBERgER-FRiEDmaN,
87 jaar, Plantin Moretuslei 58
De heer NaftoliSHaPiRa, 88 jaar,
lange Herentalsestraat 54
De heer gedaljeHiRSCH, 87 jaar,
Bleekhofstraat 115
13
JOODS Actueel
BaR mi TSVa
9/6: oliver, zoon van de heer en mevrouw RUBENS
16/6: Joshua, zoon van de heer en mevrouw BERENBliT
23/6: amit, zoon van de heer en mevrouw YEHoSHUa
HUWEli JkEN
Donderdag 31 mei:
ChanaWEiNBERgER (Brooklyn-N.Y.) en abrahammaJERoWiTz,
charlottalei, 60
Dinsdag 19 juni:
EstiSTEiNmETz (Brooklyn (N.Y.) en BaruchTHalER, lamorinièrestraat, 209
Zondag 24 juni:
DaphnemoRSEl, Van eycklei 2 en ChezkiBRaCHFElD, Prins Albertlei 22
Dinsdag 26 juni :
ChanagUiz (Brussel) en SamigRUmBaCH (Straatsburg)
Zondag 1 juli:
TamaraDaUm, Antoon Van Dijckstraat 38 en YudiziSS ( Jeruzalem)
DE KINDEREN VAN
ISRAEL ZIJN VOOR
U HEDEN EEN
BEZORGDHEID.
MOGE ZIJ HET OOK
IN DE TOEKOMST BLIJVEN BIJ
UW UITERSTE WILSBESCHIK-
KING DOOR DE WIZO EN DE
STAAT ISRAEL ALS ERFGENAME
TE BENOEMEN.
Voor inlichtingen tel.:
Mevr. Esther Lipszyc 04/343.84.15
Wizo Antwerpen 03/239.05.71
Wizo Brussel 02/538.76.66
Dochter bij de heer en mevrouw STRoH-DEVRiES
Dochter bij de heer en mevrouw BamBERgER-RoTTENBERg
Zoon bij de heer en mevrouw gRUzmaN-iTzkoViTCH
14
JOODS Actueel
Wat is een mens zonder geheu-
gen? Wat is een samenleving zon-
der inzicht in zijn geschiedenis?
Op deze vragen hebben demo-
cratie en samenleving hun recht
in de zoektocht naar achtergron-
den, motivatie en tijdsbeeld.
Het gerenommeerde Studie- en
Documentatiecentrum Oorlog
en Hedendaagse Maatschappij
(SOMA) kreeg van de Senaat de
opdracht een grondig historisch
onderzoek te doen naar de gewil-
lige medewerking van overheid
en administratie aan de raciale
politiek van de nazibezetter te-
gen de Joodse bevolking. In fe-
bruari 2003 werd deze opdracht
in een resolutie bekrachtigd in
de Senaat, de studiewerkzaam-
heden gingen volop van start in
2004.
Gewoonlijk gebeurt een derge-
lijke onderzoeksstudie onder
de naam van één vorser die het
geheel samenbindt. Hier gaat
het om een collectief werk van
vier onderzoekers. Dit maakt
het wetenschappelijk uniek. De
vorsers zijn: Rudi Van Doorslaer,
die instaat voor de eindredactie,
bijgestaan door emmanuel De-
bruyne, Frank Seberechts en Nico
Wouters. Ook lieven Saerens
verleende zijn medewerking, on-
der meer in de proloog met een
bijdrage over de anti-joodse po-
litiek onder nazi-Duitsland (1933-
1945).
Het lijvig rapport, dat aan de
Senaat werd overhandigd, ver-
schijnt nu in leesbare boekvorm,
onder de titel “Gewillig België”.
De titel is bewust gekozen en
fungeert als gemene deler voor
de houding van de overheden in
bezet België enerzijds, in de vrije
wereld (londen en de kolonie)
anderzijds. Hij bevat gradaties in
tijd en plaats. er staat niet 'Gewil-
lige Belgen', maar 'Gewillig Bel-
gië'. De term ‘Belgen’ zou te zeer
verwijzen naar de hele Belgische
bevolking. er is gekozen voor
'België', waardoor het onderzoek
zich toespitst op de overheden,
de leidende kaders en het esta-
blishment.
Overheden en administraties in
heel europa werden openlijk,
maar vaak ook op een subtiele
manier medewerkend betrokken
in een vijandige of afwijzende
houding tegenover hun Joodse
medemensen. Bewust of onbe-
wust werkten ze op een gewillige
manier mee aan de raciale poli-
tiek van de nazibezetter. Door de
alomtegenwoordige anti-joodse
maatregelen waren joden niet
meer gelijk aan andere mensen.
Overheid en administratie, al ge-
plaagd door de pijnlijke gevolgen
van de bezetting, kozen in deze
voor de 'politiek van het minste
kwaad', zonder te besefen hoe
indringend de uiteindelijke ge-
volgen hiervan waren. Gewillig
volgden ze, met mondjesmaat of
voluit, de bevelen op van de be-
zetter. De gevolgen waren niet te
overzien.
Het onderzoek wijst weliswaar uit
dat in die periode antivreemde-
lingenhaat en antisemitisme als
een rode draad overal aanwezig
zijn. uitspraken over de Joden
door leopold III in 1940 bewij-
zen hoe deze gedachten tot in
de hoogste overheden aanwezig
zijn. De koning beklaagt zich bij
Hubert Pierlot over de aanwezig-
heid van het aantal vluchtelingen
op het grondgebied. Hij stelt ze,
in het bijzonder de Joden, zonder
enige nuance gelijk met 'agenten
van een subversieve propaganda'
(139).
Na mei 1940 gaan de overhe-
den over tot bestuurlijke samen-
werking met de bezetter. Dat
wordt bepaald door een aantal
factoren: de interpretatie van de
Belgische en internationale wet-
geving, bestuurlijke problemen
als voedselvoorziening, econo-
mische problematiek gekop-
peld aan grote werkloosheid,
administratie desintegratie door
postverlating, materiële schade
en het enorme vluchtelingenpro-
bleem. Zo escaleert vrij snel de
politiek van het minste kwaad:
hierdoor zouden echter onver-
mijdelijk toegevingen aan de be-
zetter gedaan moeten worden.
Zo ontstaat het 'verstandshuwe-
lijk' tussen de Belgische leidende
en bestuurlijke elite en de Duitse
bezetter. Het onderzoek wijst ook
uit dat er verschillen zijn tussen
Antwerpen en Brussel, ook tus-
sen Vlaanderen en Wallonië, op
verschillende vlakken. Zo is met
archieven in Wallonië slordig om-
gegaan en zijn heel wat bronnen
– bijvoorbeeld na verhuizingen
– “verloren gegaan”.
Voor België is de meest dramati-
sche periode die van de lente en
zomer 1942. toen het dragen van
de davidster verplicht werd en de
Joden in de zomer van 1942 mas-
saal werden weggevoerd, begon
de maximale samenwerking in
Brussel de eerste barsten te verto-
nen. een echte ommekeer kwam
er pas eind 1942, na de invoering
van de verplichte tewerkstelling
in Duitsland. Inmiddels had in
Antwerpen de politie wel actief
deelgenomen aan de razzia’s en
werden meer dan 1200 Joden
wederrechtelijk aangehouden en
op transport gezet.
Na de bezetting bleef de bestuur-
lijke collaboratie ongestraft, in
hoofdzaak omdat de Belgische
staat niet bereid was de rol van
de eigen overheden kritisch te
onderzoeken. Het parlementair
debat over het rapport zal pas na
de komende verkiezingen van 10
juni plaats hebben. In het onder-
zoek van het SOMA wordt ech-
ter niet het proces gemaakt van
de personen die de beschreven
overheidsinstellingen bevolkten,
schrijft Van Doorselaer in de inlei-
ding van het boek. een historicus
is geen rechter.
er was voorzien in de gelijktijdige
publicatie van het boek "Gewillig
België" en de Franstalige "la Bel-
gique docile". Maar bij de Frans-
talige uitgeverij zijn technische
problemen opgetreden en er
wordt uitgekeken naar een ande-
re uitgever. Het Franstalige boek
zou in het najaar verschijnen en
bijna 1500 blz. beslaan; of dit be-
tekent dat sommige in de Neder-
landstalige uitgave weggelaten
uitweidingen alsnog opgenomen
zijn, is totdusver niet bekend.
gewilligBelgië.Overheid en jo-
denvervolging tijdens de Twee-
de Wereldoorlog.
auteurs: Rudi Van Doorslaer
(red.), Emmanuel Debruyne,
FrankSeberechtsenNicoWou-
ters(m.m.v.lievenSaerens)
uitgeverij Meulenhof/Manteau,
2007. ISBN 978 90 8542 102 3
Hard cover – 1184 blz., € 69,95
BI NNeNlAND
BelGiË eRkeNT GeWilliGe ROl
iN DePORTATie VAN jODeN TijDeNS W.O.ii
Senaatsrapport "Gewillig België" te boek gesteld
DooR FRaNS l. VaN DEN BRaNDE
Eindredacteur Rudi Van Doorslaer
stelt het nieuwe boek voor.
15
JOODS Actueel
Voorzitter van het centraal Israëlitisch consistorie van België, prof. Dr.
Julien Klener, werd deze maand benoemd tot Baron. De toekenning
van deze adellijke titel is een grote eer voor Julien Klener, maar ook
voor de Joodse gemeenschap.
Klener had voordien al twee nationale benoemingen gekregen, waar-
onder de onderscheiding Grootofcier in de kroonorde. Deze staat
hoog op de lijst van de 26 verschillende nationale titels. Adellijke titels
worden jaarlijks verleend aan een kleine groep mensen terwijl nati-
onale titels aan duizenden worden toegekend (onder meer aan alle
ambtenaren die meer dan 30 jaar werken).
In een reactie aan Joods Actueel verklaarde Klener dat deze erken-
ning hem aanmoedigt zijn werk voort te zetten.

Belgischeadel–eenkleineachtergrond.
In België bloeit de adel nog steeds, de koning verleent adellijke titels,
maar moet daarbij de zegen krijgen van Binnenlandse Zaken. leden
van de Belgische Koninklijke Familie behoren niet tot de adelstand, ze
staan erboven (Res Publica, carbonez-Fiers).
In België kan men, net zoals in Groot-Brittannië, wegens verdienste
een adellijke titel verwerven. Dit is een regaal voorrecht. een nuance:
men wordt in België niet in de adel "verheven", omdat iedere burger
volgens de Belgische Grondwet gelijk is voor de wet.
De bekendmaking van een benoeming betekent nog niet dat iemand
ook efectief in de adel is opgenomen. Hiervoor dient nog een pro-
cedure tot een goed einde te worden gebracht, waarbij de geadelde
een wapenschild en wapenspreuk voorstelt. Die worden dan opgeno-
men in een patentbrief of 'open brief', die de biografsche elementen
vermeldt die tot de adellijke gunst hebben geleid. Dit alles wordt in
een sierlijk document opgenomen, dat wordt voorzien van de hand-
tekening van de minister van Buitenlandse Zaken en van de koning.
elke genomineerde moet een wapenschild hebben met een wapen-
devies. Hij mag zijn wapen door een kunstenaar naar keuze laten ont-
werpen of een bestaand familiewapen aanwenden. Voor het ontwerp
van het wapen dient een aantal directieven te worden gevolgd, met
name de wetmatigheden die eigen zijn aan de heraldiek wat betreft
kleuren, symbolen, attributen, bekroning, etc. Men moet ook reke-
ning houden met bestaande wapens die men uiteraard niet mag
kopiëren. De voorstellen worden aan de goedkeuring onderworpen
van de Raad van Adel en die kan weigeren of suggesties tot wijziging
en/of verbetering meedelen.
adelbrief
Pas als de Raad van de Adel en de titularis het eens zijn over het ont-
werp komt het op de adelbrief. Dit tweetalige document dat met de
hand geschreven wordt op perkament, bestaat uit een aantal pagina's
met een mini stamboom waarop de ouders van de benefciaris wor-
den vermeld, zijn eigen identiteit, eventueel de naam van zijn echtge-
note en tenslotte de elementen die het verlenen van de adelstand of
titel ondersteunen. Wanneer alle formaliteiten vervuld zijn worden de
adelbrieven 'gelicht' en krijgen de nieuwe edellieden een attest dat
hun bij de burgerlijke stand toelaat hun titel te laten vermelden op de
identiteitskaart en alle ofciële stukken. Hetzelfde geldt voor eventu-
ele nakomelingen, indien de adeldom als erfelijke titel is verleend.
kosten
De adellijke titels zijn wettelijk beschermd en mogen enkel gedragen
worden door wie ze rechtmatig op ofciële stukken kan doen funge-
ren. De adellijke titel geeft geen enkel wettelijk voorrecht. Het lichten
van de adelbrief geeft aanleiding tot kosten. een adelbrief wordt ver-
sierd met een wapenschild en blazoen, de naam van de titelhouder
en een stamboom. Dit manuscript wordt uitgevoerd door een erkend
kalligraaf. Deze ofciële documenten kunnen, afhankelijk van de ont-
werper en de kwaliteit van uitvoering, tussen de 500 en de 2500 euro
kosten. Daar bovenop komen 750 euro registratierechten en 12 euro
kanselarij en zegelrechten. Bij een erfelijke titel wordt 750 euro extra
aangerekend voor ieder rechthebbend familielid. Als de adelbrief niet
binnen een termijn van vijf jaar is gelicht, wordt de toekenning teniet
gedaan.
mannelijkeenvrouwelijkeadellijketitels
Alleen de adellijke titels - ridder - baron - burggraaf en graaf worden
nog door de Koning toegekend. Voor de dames (meer en meer wor-
den jaarlijks dames in de adelstand opgenomen, ongeacht of ze ge-
huwd zijn) is dit: barones - burggravin, gravin; er is geen vrouwelijke
equivalent van de ridderstitel, in tegenstelling tot bijvoorbeeld in het
Verenigd Koninkrijk (Dame). Derhalve is het laagste wat uitgegeven
wordt barones. In België genieten edelvrouwen dus een positieve dis-
criminatie.
Erfelijkheid
De adelijke titel gaat in de meeste gevallen niet over op de kinderen.
Voormalig eerste minister en minister van Buitenlandse Zaken graaf
Pierre Harmel, kreeg dit voorrecht wel voor al zijn rechtstreekse man-
nelijke en vrouwelijke afstammelingen. Oud-premier Gaston eyskens,
kreeg de titel van burggraaf met overdracht op de eerstgeborene.
Het komt ook voor dat de koning ermee instemt dat de titel niet aan de
oudste maar aan de tweede zoon wordt doorgegeven, bijvoorbeeld
als de oudste zoon priester wordt of naar het buitenland emigreert. er
bestaat ook een procedure om een adellijke titel verbeurd te verkla-
ren, met name bij wangedrag, hoogverraad of grove malversaties. Dat
gebeurde na de tweede Wereldoorlog toen enkele adellijke families
wegens collaboratie hun titel verloren.
ADelIJKe tItel BARON tOeGeKeND AAN JulIeN KleNeR Julien Klener
BI NNeNlAND
16
JOODS Actueel
16
JOODS Actueel
lOSlOPeNDe KONIJNeN VS.
SHOAHHeRDeNKING
DE FOUTE PRIORITEITEN
VAN DE VRT NIEUWSDIENST
DooR SaVaSoRDa
“Goede avond beste kijkers, we beginnen ons panorama met pro-
gramma.” Met deze blooper ging de NIR op 31/10/1953 de ether in.
een onschuldige verspreking wellicht als gevolg van de hooggespan-
nen zenuwen. In vergelijking met onze buurlanden hinkte België ho-
peloos achterop bij het opstarten van de eerste televisie- uitzendin-
gen. De NIR, onze eerste staatsomroep werd later omgedoopt tot BRt,
en uiteindelijk tot VRt, en die is momenteel nog altijd de openbare
omroep van de Vlaamse Gemeenschap.
De VRt is volledig in de handen van de Vlaamse Gemeenschap en de
rechten en plichten ervan werden in het mediadecreet vastgelegd.
Van de Vlaamse Gemeenschap krijgt de VRt jaarlijks een belangrijke
dotatie om deze vastgelegde verplichtingen na te komen. Het loont
dus de moeite om na te gaan of de kijker krijgt waar hij als belastings-
betaler recht op heeft... Of blijft onze nationale zender de vergissin-
gen opstapelen?
maareerst,enkeleparagrafenuithetmediadecreet.
Art. 6 § 2: Als openbare omroep heeft de VRT de opdracht een zo groot mo-
gelijk aantal mediagebruikers te bereiken met een diversiteit aan hoogkwa-
litatieve programma’s die de belangstelling van de mediagebruikers wek-
ken en eraan voldoen... De VRT moet via de programma’s bijdragen tot een
onafhankelijke, objectieve en pluralistische opinievorming in Vlaanderen.
Art. 23. § 1. De programma's van de nieuwsdienst moeten beantwoor-
den aan de normen inzake journalistieke deontologie, zoals vastgelegd
in een deontologische code, en waarborgen de gangbare redactionele
onafhankelijkheid, zoals vastgelegd in een redactiestatuut.
Art. 111bis. § 1. In de programma's wordt elke vorm van discriminatie
geweerd. De programmaopbouw verloopt zo dat hij geen aanleiding
geeft tot discriminatie tussen de verschillende ideologische of flosofsche
strekkingen.
§ 2. De informatieprogramma's, de mededelingen en de programma's
met een algemeen informatieve inslag, en alle informatieve programma-
onderdelen, moeten in een geest van politieke en ideologische onpartij-
digheid worden verzorgd.
Controleorganen
Bij de Vlaamse Regulator voor de Media kan je terecht met je klachten
over de media. Specifeke klachten over de VRt als openbare omroep
kunnen ook aangekaart worden bij de Vlaamse ombudsdienst. De
Vlaamse ombudsman, de heer Bernard Hubeau, kan helaas niet veel
meer doen dan een analyse maken van de ingezonden klachten voor
zijn jaarverslag dat in het parlement beoordeeld wordt. uiteindelijk
ligt de eindverantwoordelijkheid bij de Vlaamse minister voor Media,
Geert Bourgeois (N-VA).

luidruchtigefeesten
Zowat iedereen is het erover eens dat onwetendheid ten aanzien van
andere culturen leidt tot onbegrip, vooroordelen en onverdraagzaam-
heid. Vandaar de uitdrukkelijke verplichting in het omroepdecreet om
een bijdrage te leveren aan “de verdere ontwikkeling van de identiteit
en de diversiteit van de Vlaamse cultuur”. Feesten zijn sleutelmomen-
ten binnen de verschillende culturen en hebben bijgevolg een zekere
nieuwswaarde.
Mediawatchers van Joods Actueel hebben nagegaan hoe de be-
richtgeving over de joodse feesten aan bod kwam in de nieuws- en
duidingsprogramma’s van de openbare omroep. Naast de nieuwsuit-
zendingen op radio en tV werden ook “ter zake”, “Panorama”, “Morgen
beter”, teletekst en de internetsite van de nieuwsdienst gevolgd.
De resultaten waren verblufend: zo kwam in 2006 en 2007 slechts
één keer een joodse feestdag aan bod in het tV-journaal. enkel in het
laatavondnieuws van 02/04/07 en in het nieuws van 13 uur (03/04/07)
werd melding gemaakt van het joodse Pasen (Pesach). Dit bericht
mocht blijkbaar de twee belangrijkste journaals van 19u en 20u niet
halen. Geen enkele andere joodse feestdag was voor de VRt het ver-
melden waard: noch het joodse nieuwjaar, de grote verzoendag (Jom
Kippoer) of enig ander belangrijk feest. Feesten bij andere subcultu-
ren werden daarentegen wel uitvoerig belicht: we kregen onder meer
informatie over de ramadan, de hadj (= de jaarlijkse bedevaart naar
Mekka), het oferfeest en het suikerfeest bij de moslims. Zelfs het chi-
nese nieuwjaar kwam naar jaarlijkse gewoonte aan bod. Na een mon-
MeDiA ONDeR De lOeP
BI NNeNlAND
17
JOODS Actueel
delinge vraag hierover werd als excuus geopperd dat dit laatste zeer
luidruchtig zijn en men er niet naast kan kijken. Niet de diepgang van
een “religieus” feest is het criterium, wel de luidruchtigheid ervan. een
schriftelijke vraag aan de verantwoordelijke hoofdredacteur van het
journaal, de heer Wim Willems, bleef onbeantwoord.
loslopendekonijnenopdeautosnelweg
eén van de belangrijkste dagen in het jaar voor de Joodse gemeen-
schap wereldwijd is «Jom ha Shoah», de dag waarop de uitroeiing van
6 miljoen Joden door de Nazi’s en hun handlangers herdacht wordt.
Andere Belgische omroepen lieten dit jaar op 18 april in dit verband
de 2 minuten stilte in Israël zien en vermeldden het feit dat de Belgi-
sche Andrée Geulen in Jeruzalem in het bijzijn van verscheidene Bel-
gische hoogwaardigheidsbekleders werd gehuldigd omdat, dank zij
haar inzet, meer dan 300 Joodse kinderen gered werden. Zij verkreeg
hierbij ook de titel van ereburgerschap van de staat Israël. Voor de VRt
had dit geen enkele nieuwswaarde.
Het nieuws op “Jom ha Shoah” (18/04/07) werd natuurlijk overscha-
duwd door de schietpartij van een dolgedraaide student op de Vir-
ginia tech university, een schokkende gebeurtenis waarvoor al het
andere nieuws moest wijken. Zowat alle andere media in binnen- en
buitenland brachten de daaropvolgende dagen het verhaal van de
Israëlische en holocaustoverlevende professor liviu librescu, die zijn
leven gaf om zijn studenten tegen de moordende kogels te bescher-
men. De VRt vond deze heldendaad van professor librescu een detail,
het vermelden in de nieuwsberichten, op het internet of op teletekst
niet waard. Wel meldde de nieuwsdienst dezelfde dag op haar web-
site en op teletekst dat in Hongarije een groot aantal losgebroken ko-
nijnen de autosnelweg van Boedapest naar Wenen blokkeerde. een
toch wel heel merkwaardige visie op de selectie van het nieuws dat
men verspreidt. Had men niet in september vorig jaar naar aanleiding
van een aanval van turkse jongeren op Joodse leeftijdsgenoten in Be-
ringen vastgesteld dat de turkse jongeren de holocaust niet kenden
en was dit geen mooi aanknopingspunt om dit euvel te verhelpen?
PositiefnieuwsoverdeJoden/israëlheeftgeennieuwswaarde?
Is de selectiviteit van de VRt over alles wat de Joodse gemeenschap
aanbelangt toevallig? We denken het niet... Onlangs werd het Soma-
rapport “Gewillig België”, dat de verantwoordelijkheid van de Belgi-
sche overheden in de jodenvervolging tijdens de tweede Wereldoor-
log onder de loep neemt, aan de senaat voorgesteld. “Morgen Beter”
van de VRt wenste daar een uitzending over te maken. De redacteur
nam contact op met de auteurs van het rapport, maar toen deze vroe-
gen of de programmamakers dit lijvige werk al bestudeerd of zelfs ge-
lezen hadden, bleek dat het debat niet over het dossier zelf zou gaan
maar wel over de rol van de “Joodse lobby” bij het opstellen ervan.
Indien de VRt wat elementair onderzoek had verricht dan hadden
ze snel vernomen dat de inhoud van de studie al jaren bekend was
dank zij het oeuvre van professor Maxime Steinberg, waar de Soma
zich uitgebreid op gesteund heeft. De VRt had voor de bewuste uit-
zending ook Gie van den Berghe uitgenodigd, de man die zich in de
media ontpopt heeft als notoir tegenstander van de Shoahherden-
king en als “deskundige” in het beschuldigen van de Joden / Israël.
De schrijvers van het rapport weigerden onder die voorwaarden aan
het programma mee te werken. uiteindelijk werden Mia Doornaert
en claude Marinower uitgenodigd. In de discussie moest mediade-
skundige Gie van den Berghe het onderspit delven en heeft hij zich
onsterfelijk belachelijk gemaakt.
gelezenophetVRT-internetforum:
“deisraëli’szijndenieuwenazis”
Ook op het VRt-internetforum werd dezelfde politiek gehanteerd in
verband met de discussie over het Somarapport. toen iemand de link
naar het rapport wilde geven zodat de gebruikers ten minste de in-
houd ervan konden raadplegen, werd deze verwijderd en reageerde
de moderator van het forum als volgt: “ik ga ervan uit dat de forumbe-
zoekers met kennis van zaken spreken en geen meningen in het luchtle-
dige spuien“. Duidelijk? De VRt heeft er blijkbaar geen belang bij dat
opinies geuit worden met echte kennis van zaken.
De moderator van het VRt-internetforum doet zijn werk heel minu-
tieus en weert elke geposte bijdrage die buiten het onderwerp valt.
toch werd volgende tekst op het forum toegelaten: “Israëli’s zijn de
nieuwe nazi’s van vandaag, ze koloniseren gewoon verder. Dat lijkt ver-
dacht veel op "lebensraum" van ene Adolf “. Alle ingezonden kritiek
hierop werd wel onmiddellijk van de site verwijderd!
De“Joodselobby”
Misschien herinneren heel wat lezers zich ook nog de discussie tussen
Phara de Aguirre en de VRt-correspondente in Washington, Greet De
Keyzer, naar aanleiding van de Amerikaanse verkiezingen. Mevrouw
de Keyzer had het over de steun aan Bush vanwege verscheidene
groeperingen waaronder ook sommige Amerikaanse christenen en
joden. Met haar typische sluikse glimlach, kon mevrouw de Aguirre
het niet laten om daarop te reageren met “de Amerikaanse Joden, dus!”.
Alweer toeval?
De uitdrukking “Joodse lobby”, is nog steeds “salonfähig” bij de VRt,
hoewel men daar de jongste tijd erg bekommerd is om geen bevol-
kingsgroepen te stigmatiseren. Nochtans komt men met dit begrip
dicht in de buurt van wat in de “Protocollen van de Wijzen van Zion”
en in “Mein Kampf” beschreven werd door de meest rabiate antise-
mieten van de vorige eeuw. Misschien is dit een blijvende invloed van
de voormalige archivaris van de VRt, lucas Vereertbrugghen alias lu-
cas catherine? (zie “Joods Actueel N° 2”, Lucas Catherine ontmaskerd?).
In zijn geschriften heeft lucas catherine het om de haverklap over de
“Joodse lobby” en dit wordt nog steeds gretig overgenomen in de pu-
blicaties van heel wat NGO’s en vooral van cODIP, de beste vrienden
van de N-VA van Minister Geert Bourgeois.
De excuses van Verhofstadt over “gewillig België” haalden het
VRT-nieuwsniet!
Naar jaarlijkse gewoonte werd op 8 mei 2007 in Brussel de overwin-
ning van de democratie op het nazisme herdacht. ‘s Middags had
Premier Guy Verhofstadt een gedenkplaat onthuld voor de “Recht-
vaardigen”, Belgische burgers, die Joden hebben geholpen tijdens de
tweede wereldoorlog. Dat bericht kreeg amper 19 seconden op het
televisienieuws, 6 seconden minder dan de ontdekking van de nieu-
we supernova. Het was niet te lezen op teletekst en werd ook niet
vermeld op de VRt-nieuwssite. toch waren er die dag geen konijnen
ontsnapt...
18
JOODS Actueel
Om er meer over te vernemen moest men naar de 2’25” of 145 secon-
den van Rtl kijken. Daar werd alles duidelijk uitgelegd en werd er ook
vermeld dat Verhofstadt opnieuw zijn excuses aanbood voor de rol
van “Gewillig België”. Waren deze excuses misschien niet naar de zin
van de VRt redactie?
De RtBF en Rtl waren de enige televisiezenders die ter plaatse aan-
wezig waren. Nochtans heeft ook de VRt meestal een redacteur ter
plaatse, al te vaak om te melden dat er niets te melden valt...
Maar wanneer het om (positief ) nieuws in verband met Joden gaat,
is de VRt in geen velden of wegen te bespeuren! Acties om Israëli-
sche producten te boycotten, of de “fratsen” van Abou Jahjah komen
meestal wel uitvoerig in beeld. Zo kreeg een “Paasmars tegen Israël”
van leuven naar Brussel, ingericht door Oxfam, heel wat aandacht. er
waren nauwelijks 50 betogers aanwezig!
Ook op de herdenkingsplechtigheid van de Shoah in Antwerpen op
de vooravond van 8 mei blonk de VRt uit door haar afwezigheid. On-
danks de aangekondigde toespraak van Vlaams Minister Peeters, de
aanwezigheid van onder meer Johan Vande lanotte, de voorzitter van
de SPa, cathy Berx, ondervoorzitter van de cD&V, Patrick Janssens, de
burgemeester van Antwerpen, camille Paulus, de gouverneur van de
provincie,... Dit was immers maar een “stille” herdenking.
Binnen60jaar“DegewilligeVRT”?
Natuurlijk was ons media- onderzoek niet het meest volledige, daar
hebben we dan ook de middelen niet voor. toch kunnen we ons te-
recht afvragen of de VRt haar plichten op een correcte wijze vervult.
Wat denkt bevoegd Minister Geert Bourgeois hierover? Het blijft
angstvallig stil uit die hoek. Nochtans lag hij bij andere gelegenheden
telkens op vinkenslag om de VRt te bekritiseren. Is hij een deel van de
oplossing of een deel van het probleem? Werpt de hechte relatie van
de N-VA met anti-Israëlische en anti-joodse organisaties een lange
schaduw over deze berichtgeving? Krijgen we binnen 60 jaar ook een
boek over de “Gewillige VRt”?
Vervolg in Joods Actueel N° 6 met een analyse van de eenzijdige VRt
berichtgeving over het Midden-Oosten confict.
Savasorda is het pseudoniem van een kleine groep medewerkers van
Joods Actueel die de media onder de loep nemen. Savasorda ( “Hoofd
van de wacht”) was een Joods-Spaanse geleerde, volledige naam Abra-
ham bar Hiyya Ha-Nasi, leefde in Barcelona en was DE persoon die voor
het eerst de volledige oplossingen van de tweede-graadsvergelijkingen
naar Europa bracht. Hij vervolledigde daardoor de werken van de griek
Diophantes en vooral van de Oezbeek al-Chwarizmi die de negatieve
wortels, reeds bekend door de Hindoes, zelf niet ontdekt had.
BI NNeNlAND
Vraaggesprek claude Marinower
claude Marinower (Open VlD) was de laatste vier jaar
de enige volksvertegenwoordiger in het federaal par-
lement. Ditmaal staat hij opnieuw als enige jood in
Vlaanderen op een kieslijst, meer bepaald in Antwer-
pen. Joods Actueel stelde de politicus enkele vragen
hieromtrent:
Joods actueel: u staat als enige jood op de
lijsten in Vlaanderen voor de komende Fede-
rale Verkiezingen. Wat betekent dit voor u ?
marinower:Als joodse Vlaming ben ik on-
getwijfeld gevoeliger voor materies die ei-
gen zijn aan alle minderheden. Dit houdt
concreet in dat ik me verder zal blijven in-
zetten tegen iedere vorm van uitsluiting, extremisme racisme en an-
tisemitisme. Ik ben er immers van overtuigd dat verscheidenheid een
verrijking is voor onze samenleving en dat verdraagzaamheid ons
eerder sterker dan zwakker maakt.
Joodsactueel:Welke zijn de punten die u zal verdedigen eens u ver-
kozen bent en waarvan u nog werk wenst te maken.
marinower: In de volgende legislatuur wil ik, indien verkozen, verder
blijven werken aan een modernere, snellere en efciëntere justitie.
Veiligheid voor iedere burger moet een prioriteit blijven.
Anderzijds moeten de economische belangen van onze regio nog
sterker aan bod komen. De ondernemer, zowel in de haven als in de
diamantsector, moet dankzij verdere administratieve vereenvoudi-
ging en een gunstiger fscaal klimaat, verder aangemoedigd worden.
Joodsactueel:Is het belangrijk dat er een jood in het parlement ze-
telt en waarom ?
marinower: een parlementslid vertegenwoordigt alle burgers, niet
enkel diegene van de gemeenschap waartoe hij behoort. Dit neemt
niet weg dat een joodse stem een meerwaarde biedt in bepaalde de-
batten. Dit is de afgelopen vier jaar meer dan eens gebleken.
Interpellatie jodenvervolging
Antwerps gemeenteraadslid en kamerlid claude Marinower (Open
VlD) eist een duidelijk signaal van het Antwerpse stadsbestuur over
de jodenvervolging. Hij interpelleerde het schepencollege hierom-
trent eerder deze week. In tegenstelling tot Brussel en andere steden
werkte het Antwerpse stadsbestuur en de politie actief mee aan de
razzia’s volgens het recent gepubliceerd SOMA rapport.
“Het is aan het schepencollege om een reactie te formuleren. De
joodse gemeenschap wacht op een duidelijk signaal”, verklaarde
Marinower aan de krant Het Nieuwsblad. Hij benadrukte dat hij uit
persoonlijke naam spreek en zich niet wenst te profleren als spreek-
buis van de slachtofers.
Marinowers vader werd
zelf gedeporteerd maar
kon de kampen overle-
ven.
De senaat drong intus-
sen aan op verder on-
derzoek naar de rol van
politici bij de jodenver-
volging en hun carrière
nadien. “Of er een par-
lementaire onderzoeks-
commissie moet ko-
men? Van de holocaust
is nog niet alles uitge-
pluisd. Dat gebeurt best
nu, nu de slachtofers
nog kunnen getuigen.
Want er blijven mensen
deze genocide in twijfel
trekken”, besluit Marino-
wer.
nnn
BuI teNlAND
20
JOODS Actueel
De Franse keizer Napoleon voerde als eerste gelijke rechten in voor de Jo-
den van zijn land. Is Sarkozy de nieuwe Napoleon en zal er thans een meer
pro-Israël koers gevaren worden in de Franse politiek? Een analyse.
De afgetekende overwinning van immigrantenzoon Sarkozy in de
Franse presidentsverkiezingen is het resultaat van de publieke verwer-
ping van het langzame erosieproces dat reeds jaren aan de fundamen-
ten van de Vijfde Republiek knaagt. Zonder twijfel zijn de economische
onzekerheid en noodzaak aan verandering hier niet vreemd aan. Maar
Sarkozy’s succes is vooral ook het antwoord op een wanhopig pleidooi
vanwege de europese volkeren, en de stille Franse meerderheid in het
bijzonder: “Roep een halt toe aan de toenemende terreur van de stads-
jihad”. Vanaf 1990 zijn de Franse grootsteden getuige van opkomende
radicaal-islamitische netwerken. Vanuit de Maghreb en andere Moslim-
landen promoten radicale imams en militanten de jihad in de steden
rond Parijs en andere grote bevolkingcentra. tegen het einde van de
jaren ’90 zijn vele randsteden het toneel van machten, parallel aan die
van de staat volgens sommigen.
Dankzij de “Politique Arabe de la France”, opgezet door charles De
Gaulle in de zestiger jaren, om de oliebronnen voor Frankrijk zeker
te stellen, kunnen lokale jihadi-netwerken onder de paraplu van de
Franse oliebelangen, Wahhabisme en Salafsme verspreiden. elke tus-
senkomst vanwege de autoriteiten zou de relatie met de petroleum-
regimes kunnen “schaden”, en om de Franse economie te sparen, werd
daar dus massaal van afgezien door o.m. mensen als chirac, die per-
soonlijk bevriend werd met leiders van de Arabische olie imperia. De
zwijgende meerderheid stond machteloos tegen het als paddestoelen
uit de grond schietend extremisme in de voorsteden. De combinatie
van buurten, gedomineerd door Imams, en terreurnetwerken was ex-
plosief. In de herfst van 2005 kwam de langverwachte explosie - als een
kaakslag in het gezicht van de Franse burger.
Hetfalenvande“lowprofle”politiek
Na de 11 September aanslagen in de Verenigde Staten, waren de
meeste europese landen bevreesd dat hun hetzelfde lot zou zijn be-
schoren; hun angst veranderde in paniek, toen Madrid (11 Maart 2004)
en londen (7 Juli 2005) getrofen werden door grootschalige terreur-
daden. Door samen met Duitsland (en België...) een anti-Amerikaanse
politiek aangaande Irak te prediken, dacht men de toorn van de Mos-
limterroristen te kunnen ontwijken. Het liep anders uit want noch Iran,
noch Syrië verdedigden de Franse belangen in de regio, integendeel.
In 2004 ging Syrië op jacht naar en vermoordde het gewezen premier
Rafq Hariri, een persoonlijke vriend en partner van chirac. Het fasco
van de Franse pro-Arabische politiek was kompleet. Gekoppeld aan
anderhalve maand standsintifada, waarbij meer dan 10.000 auto’s in
vlammen waren opgegaan, bleek de maat vol voor de Franse burger.
Steeds luider klonk de roep naar een nieuwe nationale leider. en toen
kwam Sarkozy... Sarkozy bezoekt Yad Vashem.
Tenministe 57 leden van zijn familie
werden door de nazi’s vermoord.
SARkOzy,
De NieUWe NAPOleON ?
DooR max SCHi Ck
BuI teNlAND
21
JOODS Actueel
immigrantenzoonvanJoodseorigine
Sarkwozy, zelf niet joods, heeft toch belangrijke joodse roots. Sarkozy’s
moeder is een telg uit de Malach familie, een van de invloedrijkste Jood-
se families uit Saloniki (Griekenland). Deze familie belichaamt een fasci-
nerende combinatie van heroïsme, overlevingsdrang en leiderschap. In
de 15de eeuw ontvluchtte de Malach (engel in het Hebreeuws) familie
de inquisitie, om zich eerst in de Franse Provence te vestigen, en 100
jaar later in Saloniki. Verschillende familieleden werden prominente
Zionistische leiders, actief op nationaal, cultureel, economisch en so-
ciaal gebied. Sarkozy’s grootvader Aron Malach, bijgenaamd Beniko,
werd in 1890 geboren; Zijn oom Moshe was een vermaard Rabbijn en
Zionist, die in 1898 “el Avenir”, het meest bekende Zionistische blad
van Griekenland oprichtte. Zijn neef Asher was een Grieks Senator die
in 1912 mede het technion oprichtte (de technologische universiteit
in Haifa) en later naar Israël emigreerde. een andere neef van Beniko
wordt de eerste Israëlische ambassadeur in Griekenland. later worden
vele Joodse eigendommen door de Griekse regering aangeslagen, en
de Malach familie verspreidde zich over Frankrijk, Israël en Amerika.
eenmaal in Frankrijk, bekeert Benito zich tot het Katholicisme, om de
Frans-christelijke Adèle Bouvier te kunnen huwen, en verandert zijn
naam in Benedict. Adèle en Benedict krijgen 2 dochters, Susanne en
Andrée. Niettegenstaande zijn bekering, blijft Benedict dicht bij zijn
Joodse familie, origine en cultuur. Zich bewust zijnde dat hij door de
Nazi’s nog als Jood gebrandmerkt staat, verbergt hij zich in Marcillac
la croisille gedurende de tweede Wereldoorlog. uiteindelijk zijn 57
Malach familieleden vermoord door de Nazi’s. Andrée krijgt 3 zonen,
Guillaume, Nicolas en François die, door een scheiding van hun ouders,
grotendeels door grootvader Benedict worden opgevoed. een speciale
band heeft altijd bestaan tussen Nicolas en Benedict, die hij als een va-
der beschouwde. Het is ook Benedict die de jonge Nicolas zijn politieke
ideeën ingeeft. Benedict overlijdt in 1972, en Nicolas moet bloemen
en ijs verkopen, om zijn studies te kunnen bekostigen. Zijn fascinering
voor politiek maakt hem tot de jongste burgemeester van Neuilly-sur-
Seine ooit. Hij staat nu op de trampoline van de Franse politieke scène.
De rest is geschiedenis.
Sarkozyenisraël
Het zou overdreven optimistisch zijn te geloven, dat Sarkozy’s Joodse
familiebanden van invloed zouden zijn op zijn politiek ten aanzien van
Israël. Nochtans geloven velen dat zijn verkiezing een grote omme-
zwaai in de Franse Midden-Oosten politiek zal teweegbrengen. Niet-
tegenstaande het feit dat Sarkozy de eerste Franse president is die na
de oorlog geboren is, en een nieuwe dynamiek belichaamt na decades
van starre en “old guard” sterren als chirac en Mitterrand, zijn er vol-
doende redenen om elke hoogstaande verwachting naar een drasti-
sche verandering in zijn Israël-politiek de grond in te boren.
ten eerste zal Sarkozy het leeuwenaandeel van zijn tijd moeten steken
in het waarmaken van de zware interne beloften aan de Franse bevol-
king. De stagnerende economie, de sociale onrust, de werkloosheid
en de immigratieproblemen zullen het merendeel van zijn mandaat
opslokken. De resterende tijd voor buitenlandse zaken zal vooral ge-
bruikt worden om de Franse positie in de e.u. te versterken, terwijl hij
in zijn relatie tot de VS zich waarschijnlijk op minder glad ijs zal willen
begeven dan het explosieve Midden-Oosten dossier. een andere reden
om overdreven optimisme te temperen, is dat de meeste leden van
het Quai d’Orsay (ministerie van Buitenlandse Zaken, red.) Israël eerder
zien als een destabilizerend element in de regio, dan als de eerste de-
mocratische barrière tegen het dreigend Islamitisch fundamentalisme.
Het te verwachten patroon is, dat Frankrijk van Israël toegevingen zal
eisen om een leefbare Palestijnse staat op te richten, die vreedzaam in
coëxistentie met Israël zou functioneren, hetgeen sowieso een utopie
is, zolang de terroristische horde van de Hamas aan de leiding staat. Ze
kunnen nog niet vreedzaam onder elkaar leven, laat staan met aarts-
vijand Israël...
Indien Sarkozy’s Joodse voorouders hem niet dichter bij Israël brengen,
Sarkozy in gesprek met Ehud Olmert. Het valt af te wachten
of de Franse politiek t.o.v. Israël zal veranderen.
zouden echter sommige van zijn vrienden dat wel kunnen, in zekere
mate. Ik denk hierbij aan de nauwe vriendschap die hij onderhoudt
met oud-premier Benjamin Netanyahu. toen Sarkozy nog minister van
Binnenlandse Zaken was, deelden zij veel van hun respectievelijke po-
litieke ideeën. Mocht Nethanyahu opnieuw aan het roer van Israël ko-
men te staan, dan zou er wel eens een nieuwe Frans-Israëlische lente
kunnen ontluiken. Maar tot die tijd zal Sarkozy zijn Midden-Oosten poli-
tiek vooral richten op de aanwijzingen van Washington en de europese
unie.
Védrine?Nee,tochmaarkouchner….
even lekte het nieuws uit, dat Hubert Védrine minister van Buitenland-
se Zaken zou worden. Védrine was onder het premierschap van Jospin
voor Israël één van de ergste ministers van Buitenlandse Zaken ooit, al-
dus een Israëlisch woordvoerder. Op de website van Sarkozy regende
het dreigingen van ontgoochelde Joden, die het over Sarkozy’s eerste
“uitschuiver van formaat” hadden. Was het enkel een gerucht, of zat er
meer achter? Feit is, dat Védrine geen enkele post in de nieuwe regering
bekleedt, en dat het Quai d’Orsay bestuurd zal worden door de Socia-
list met eveneens Joodse roots, Bernard Kouchner (zijn vader is Joods).
Het is alleszins een interessante keuze, daar hij van het ministerie van
Gezondheid komt, en weinig ervaring heeft met buitenlandse aangele-
genheden, buiten “Artsen zonder grenzen”, waarvan hij mede-oprichter
is geweest. Jammer genoeg heeft Israël weinig positieve ervaringen
opgedaan met dergelijke “humanitaire” organisaties (denk maar aan
Oxfam, Pax christi of 11-11-11...) en daarnaast ook weinig plezier be-
leefd aan de Socialisten, toen die het voor het zeggen hadden.
Na de bekendmaking van de nominatie heeft de voorzitter van de Fran-
se Socialistische Partij, Kouchner uit de partij gegooid, een lot dat ie-
dere socialist, zetelend in de Sarkozy-regering, is beschoren. Het goede
nieuws is, dat er nu een socialist minder in de regering zit, en dit geldt
zeker voor Israël. ter conclusie, alhoewel Sarkozy altijd veel sympathie
voor het Joodse volk heeft getoond, valt het af te wachten of deze sym-
pathie een verlengstuk krijgt in de nieuwe Franse politiek t.o.v. Israël.
Sarkozy aan de klaagmuur tijdens een bezoek
aan Israël.
22
JOODS Actueel
BuI teNlAND
f
o
t
o
:

T
s
i
v
i

F
r
e
i
l
i
c
h
Grootse Israël-dag parade in New York
De jaarlijkse "Salute to Israël Parade" is de grootste pro-Israël bijeenkomst ter wereld en werd deze
maand in New York op 6 mei gevierd met een indrukwekkende stoet op Fifth Avenue in het centrum
van New York.
Vanaf het prille begin van de Salute to Israël-optocht in 1964 was het een publieke solidariteitsbetuiging voor
de Joodse staat. De parade geeft uitdrukking aan de eensgezindheid van de Amerikaans-joodse gemeenschap
ongeacht haar religieuze of politieke achtergronden. In de stoet stapten honderdduizend verklede deelnemers mee.
Ze vertegenwoordigen openbare scholen, privéscholen, joodse organisaties, gemeenschapscentra en middelbare school-
orkesten. De majestueus ontworpen praalwagens werden gesponsord door bedrijven en joodse organisaties.
Het spektakel trok zoals elk jaar meer dat één miljoen toeschouwers. Het massale karakter van de parade maakt dit een uiterst
bijzondere gebeurtenis.
edgar Bronfman treedt af
als president van het
Joods Wereldcongres
Conferentie in Brussel met Hillary Clinton afgelast
De geruchten over malversaties van Israël Singer, de voormalige voor-
zitter van het Joods Wereldcongres (World Jewish congress) blijven
aanzwengelen. President van de organisatie, miljardair edgar Bronf-
man, die de organisatie jarenlang fnancierde heeft nu ook ontslag
genomen. Vooral omdat het eruit zag dat leden in de organisatie niet
blij waren dat diens zoon hem als president zou opvolgen.
Vorige maand ontsloeg hij nog voorzitter Israël Singer omdat die gro-
te bedragen (er is sprake van anderhalf miljoen dollar) van de orga-
nisatie in eigen zak zou hebben gestoken. Bijzonderheden daarover
werden samengevat in een 200-pagina tellend rapport dat bij een
bijzondere bestuursvergadering werd voorgelezen. Binnen enkele
weken zal een nieuwe voorzitter worden gekozen, dat zal niet van
een leien dak lopen en er zijn meerdere kandidaten. Iedereen is het er
over eens dat eerst maatregelen genomen moeten worden om her-
haling van fnancieel gesjoemel te vermijden. Ook wordt onderzocht
hoe men het door Singer verduisterde bedrag kan recupereren. een
advocaat werd reeds ingeschakeld.
een conferentie van de WJc in Brussel, gepland voor begin juni, werd
door de omstandigheden op het laatste nippertje afgelast. Aan de
conferentie zouden gastsprekers zoals Hillary clinton en Javier Solana
hebben deelgenomen. n
I SRAel
24
JOODS Actueel
doden te betreuren. Honderden inwoners verlieten
hun huizen in de stad die vooral lage inkomens telt.
Premier Olmert bezocht onlangs het gebied samen
met defensieminister Amir Peretz. Ze verklaarden dat
ofensieve acties door het leger zullen worden voort-
gezet zoals de ‘targeted killings’ die onlangs opnieuw
werden hervat.
Op internationaal vlak besteden de media bitter wei-
nig aandacht aan dit menselijk drama. een belangrijke
militaire actie, zoals de herovering van Gaza, zit er niet
direct aan te komen. Olmert en Peretz zijn de lessen
van de libanonoorlog nog niet vergeten. Want een
overwinning in Gaza behalen zou betekenen dat er
een grootse invasie met tienduizenden grondtroepen
moet komen. Het aantal Israëlische doden hierbij zou
vele malen hoger liggen dan dat nu het geval is. De
regering lijkt zich te hebben neergelegd bij het feit dat
er niet al te veel tegen kan worden ondernomen. Ra-
ketinslagen zijn, net als verkeersongevallen, een deel
van het alledaags leven geworden. een militaire inva-
sie kan er volgens analisten pas komen nadat een Kas-
samraket een directe inslag en vele doden maakt.
een maand na de voorlopige conclusies van het Wi-
nogradrapport zit de premier nog steeds stevig in het
zadel. tzipi livni, minister van Buitenlandse Zaken,
slaagde er niet in de premier van zijn troon te stoten
en zag haar coup mislukken. eerst verklaarde ze dat
de premier moest opstappen - maar dan realiseerde
ze zich dat andere Kadima leden haar hierbij niet zou-
den volgen. Ze krabbelde dan maar terug uit vrees
haar ministerpost te verliezen. Zelf het goede voor-
beeld nemen en aftreden wou ze niet wat haar heel
wat politiek kapitaal kostte. Maar voor Olmert is de
lont daarmee nog niet uit het kruidvat. Aan het einde
van de zomer maakt het Winogradcomité haar eind-
conclusies bekend. Die kunnen zelfs nog harder zijn en
de premier zonder blikken of blozen aandringen af te
treden.
Raketregen op Sderot blijft
slachtofers eisen
De Wolfprijs wordt in Israël beschouwd als de lokale tegenhanger van de
Nobelprijs en geniet ook in de rest van de wereld aanzien. De Wolfprijs
geeft erkenning aan wetenschappers en artiesten uit de hele wereld en
huldigt hun inspanningen in het belang van de mensheid en in het ver-
beteren van de betrekkingen tussen volkeren. Vanaf de eerste uitreiking
in 1978 tot vandaag ontvingen 241 laureaten uit 21 landen deze prijs.
Op 13 mei mochten 8 wetenschappers uit 5 landen en één Italiaanse
kunstenaar deze prestigieuze onderscheiding in ontvangst nemen in de
Knesset. De prijs werd uitgereikt door voorzitster van de Knesset Dalia It-
zik, fungerend als waarnemend president, en de Israëlische minister van
onderwijs, Prof. Yuli tamir. In de categorie landbouw werd de Wolfprijs
toegekend aan twee laureaten: Prof. Ronald l. Phillips uit de VS en Prof.
Michel Georges van de faculteit dierengeneeskunde aan de Belgische
universiteit van luik. Prof. Michel Georges werd geboren in 1959 en is
daarmee één van de jongste winnaars ooit. Hij is hoogleraar moleculaire
genetica en ontving de prijs omwille van het uitzonderlijk onderzoeks-
werk en de daarmee gepaard gaande resultaten van zijn team. Hij is ook
een wereldautoriteit op het gebied van de erfelijkheidsleer en de studie
van het dierlijk genoom.
Michel Georges behaalde zijn doctoraat dierengeneeskunde aan de uni-
versiteit van luik. Hij is sinds 1983 verbonden aan de ulB en geeft sedert
enkele jaren colleges aan de universiteit van utah in de Verenigde Sta-
ten. uitwisseling en samenwerking worden nu voorzien met het insti-
tuut Vulcani. Deze instelling ressorteert onder het Israëlische ministerie
van landbouw en ligt in de buurt van tel Aviv. Het Vulcani-instituut is
wereldvermaard voor het onderzoekswerk en de ontwikkelingen die er-
uit voortvloeien.
Dr. Ricardo Wolf was uitvinder, diplomaat en flantroop en de oprichter
van de Wolfstichting en van de prijs die zijn naam draagt. Hij werd gebo-
ren in Duitsland en emigreerde voor de eerste wereldoorlog naar cuba.
In 1961 vestigde hij zich in Israël waar hij ambassadeur werd voor Fidel
castro tot het verbreken van de diplomatieke betrekkingen tussen bei-
de landen 1973. Hij bleef in Israël tot aan zijn overlijden in 1981. De prijs
bestaat, naast de overhandiging van een certifcaat, uit een bedrag van
100.000 dollar per discipline. De verschillende disciplines zijn landbouw,
chemie, wiskunde, geneeskunde, fy-
sica en kunst. Die laatste afwisselend
architectuur, muziek, schilder- en
beeldhouwkunst.
Mevrouw Danielle del Marmol, Belgisch
ambassadeur in Israël, organiseerde in
haar verblijfplaats in Herzliah Pituah
een receptie ter ere van de winnaar.
Belg wint prestigieuze prijs in Israël
DooR oNzE REDaCTEUR i N i SRaël JEaN- mi CHEl RYkNER
De Israëlische stad Sderot blijft een oorlogszone. Dagelijks val-
len er tientallen Kassam raketten die door terroristen uit het na-
bijgelegen Gaza worden afgeschoten. elke dag vallen er slacht-
ofers, meestal gewonden maar om de paar dagen zijn er ook
I SRAel
Hamas tV predikt haat bij
kinderen via Mickey Mouse-kloon
Hamas tV heeft een nieuw kinderprogramma waarin een Mickey
Mouse-kloon optreedt. Mickey praat echter niet over Pluto of Min-
nie Mouse. Hij praat over haat jegens Joden en Amerika. 'Farfur',
zoals Mickey in het programma heet, heeft het zelfs over "totale
werelddominantie". In één van de recentste afeveringen gilt het
stripfguurtje "Jij en ik leggen het fundament voor een wereld
die geleid zal worden door Islamieten". "We zullen de Islamge-
meenschap herstellen in zijn vroegere glorie en Jeruzalem bevrij-
den, als Allah het wil, Irak bevrijden als Allah het wil, en we zullen
alle moslimlanden die bezet zijn door moordenaars bevrijden".
Kinderen kunnen ook bellen naar het programma en gedichtjes op-
zeggen.
Palestijnse minister van Informatie Mustafa Barghouti verklaarde dat
hij de serie van de televisie zou halen, vooral na grote internationale
veroordeling van het programma. Hamas verklaarde echter het pro-
gramma voort te zetten wat inderdaad geschiedde.
Knessetlid verdacht
van hoogverraad
De Arabisch-Israëlische ex-par-
lementariër Azmi Bishara wordt
verdacht van hoogverraad in
oorlogstijd en spionage. Hij zou
tijdens de oorlog van de zomer
van vorig jaar de libanese Hez-
bollah met militaire kennis ge-
holpen hebben.
Bishara zou de Hezbollah militai-
re informatie toegespeeld heb-
ben, onder meer door de exacte
locaties door te geven waar hun
lange-afstandsraketten insloe-
gen, aldus Shai. Hezbollah wist
de raketten op die manier steeds
beter te richten.
Ook ontving Bishara honderdduizenden dollars aan contanten van-
uit een Arabisch geldwisselkantoor in Jeruzalem. Bishara, die Israël
onlangs in mysterieuze omstandigheden verliet, heeft alle beschul-
digingen ontkend en de politie verweten met een heksenjacht bezig
te zijn. Hij heeft gezworen naar Israël te zullen terugkeren, waarop de
politie zei dat zij dan met een arrestatiebevel klaar zal staan om hem
in te rekenen. Als Bishara schuldig wordt bevonden aan het hem ten
laste gelegde, zou hij in theorie de doodstraf kunnen krijgen. De laat-
ste (en enige) keer dat in Israël een executie plaatsvond was in 1962,
toen nazi-oorlogsmisdadiger Adolf eichmann terechtgesteld werd.
Syrië beschikt over
ondergrondse lanceerbasis
voor raketten
Syrië heeft in het grootste geheim een belangrijke onderaardse
basis gebouwd om ballistische raketten af te vuren die Israël kun-
nen bereiken. Dat meldt de Israëlische krant Yediot Aharonot.
"Het gaat om een enorm complex diep onder de grond. Het telt dertig
bunkers in gewapend beton, fabrieken waar raketten geproduceerd
worden en laboratoria", aldus de krant, die de lokatie niet vermeldt.
Yediot wijst erop dat Israël in geval van een confict met Syrië over een
sterkere luchtmacht beschikt en dat Syrië daarom zijn arsenaal raketten
heeft uitgebreid en ze beschermt in een onderaards bunkercomplex.
Nog volgens Yediot bezit Syrië 200 Scuds-B, 60 Scuds-c en
een aantal Scuds-D, die een bereik hebben van 700 kilome-
ter en zijn aangeleverd door Noord-Korea, sommige met kern-
koppen die op een andere geheime basis zijn ondergebracht.
Iran zou volgens de krant recentelijk een honderdtal c-802-raketten
van chinese makelij aan Syrië geleverd hebben. een Israëlisch oor-
logsschip is vorige zomer beschadigd door een van die raketten die
tijdens de oorlog in libanon werden afgevuurd door de Hezbollah.
In maart gaven Israëlische militaire en regeringsverantwoordelijken
aan dat ze zich zorgen maakten over Syrische voorbereidingen voor
een "beperkte oorlog" met Israël. Ze hadden het onder meer over een
systeem van versterkte tunnels dat Syrië zou gebouwd hebben na-
bij de Israëlische grens en over de plaatsing van duizenden korte-en
middellange afstandsraketten.
Graf van Herodus Ontdekt
eén van Israël’s archeologische mysteries lijkt eindelijk opgelost.
Professor ehud Netzer van het Archeologische Instituut van de He-
breeuwse universiteit van Jeruzalem kondigde aan dat de tombe
van koning Herodus werd gevonden. Opgravingen gebeuren reeds
sinds 1972 op de site van de Herodion, het majestueuze fort-paleis.
Maar de tombe van Herodus zelf, die tot Koning van Judea werd be-
noemd door de Romeinse Senaat in 37 V.c., werd pas deze maand
ontdekt. toen de opgravingen van het paleis werden verplaatst naar
de lagere delen van het fort in augustus 2006, slaagden professor
ehud Netzer en zijn team erin de tombe te lokaliseren. De sarcofaag
werd in stukken gehakt, waarschijnlijk tijdens de eerste revolte van
de Joden tegen de Romeinen in 66-72 van onze jaartelling.
Herodus had een bijna grenzeloze autonomie in het land, en werd
één van de machtigste monarchen van het oostelijk deel van het
Romeinse Rijk. Als aanbidder van de Grieks-Romeinse cultuur vat-
te hij een groots bouwplan aan, met daarin de steden cesarea en
Sebastia, en de forten van Herodion en Massada. Hij restaureerde
eveneens de joodse tempel in Jeruzalem. Ondanks al deze presta-
ties kreeg Herodus nooit de steun of het vertrouwen van zijn Joodse
onderdanen. Op de foto hieronder, een luchtfoto van de Herodus
site.
25
JOODS Actueel
26
JOODS Actueel
I SRAel
jeRUzAleM 40 jAAR heReNiGD
Wieisraëlzegt,zegtJeruzalem.
En wie Jeruzalem zegt, zegt
israël. onlosmakelijk horen
Jeruzalem en israël bij elkaar.
Begrijpelijk dat de vreugde zo
overweldigend groot was op
die dag in juni 1967 toen het
doorJordaniëbezettedeelvan
destadwerdbevrijdenbinnen
de grenzen kwam van israël.
Jeruzalem was weer de ver-
enigde, ondeelbare hoofdstad
onderJoodsbestuur.
Veldtochtvanzesdagen
Aan de bevrijding van Jeruzalem
en andere cruciale delen van Is-
raël waren maanden van grote
spanning in het Midden-Oosten
voorafgegaan. Dreigingen aan
alle grenzen van de kleine staat
Israël door vrijwel alle buurlan-
den resulteerden ten slotte in
een oorlog met egypte, Syrië,
Jordanië en Irak. Het werd een
zesdaagse veldtocht, die de ge-
hele wereld in ademloze span-
ning hield. Binnen enkele dagen
waren de vijanden verslagen, het
grondgebied van Israël breidde
zich uit met de complete Sina-
iwoestijn, het hartland Judea en
Samaria, de Golanhoogvlakte en
het ontbrekende deel van Jeru-
zalem.
langegeschiedenis
Zo is Jeruzalem sinds juni 1967
weer een echte Joodse stad. Het
was in het achtste jaar van de re-
gering van Koning David dat de
stad werd veroverd en Jeruzalem
de hoofdstad werd van Israël.
Aan het eind van de vorige eeuw
werd herdacht dat de stad 3000
jaar bij Israël hoort en geen an-
der land of andere godsdienst er
zijn rechten op kan laten gelden.
Niet minder dan achthonderd
keer wordt Jeruzalem in de Bijbel
genoemd tegenover nul keer in
welk ander 'heilig boek' ook.
De geschiedenis van Jeruzalem
is een bloedige, tot vandaag toe.
Belegerd, verwoest, bezet, ver-
brand, weer opgebouwd, vele
malen. De muren die de Oude
Stad nu omringen, dateren uit de
zestiende eeuw.
Maar ‘Jeruzalem zal blijven voort-
bestaan op zijn eigen plaats, te
Jeruzalem’ (Zach.12: 6). Het is de
stad van de Messias, de komende
grote Koning van Israël.
JERUzalEmDEaFgEloPEN
40JaaR
1967- 7 juni: Op de derde dag van
de Zesdaagse Oorlog (5-10 juni
1967), wordt het oude stadsdeel
van Jeruzalem door het Israëli-
sche leger bevrijd: Joodse solda-
ten huilen voor de Klaagmuur.
De Israëlische regering geeft de
volgende formele verklaring uit:
de verenigde stad Jeruzalem zal
de ondeelbare hoofdstad van de
Joodse Staat Israël zijn.
1977 - 19 november: President An-
war Sadat van egypte bezoekt de
stad Jeruzalem, uitgenodigd door
premier Menachem Begin, die in
27
JOODS Actueel
I SRAel
juni 1977 de premier van Israël
was geworden.
1980 - 7 maart: De Veiligheidsraad
van de VN veroordeelt in een reso-
lutie de ‘nederzettingen’-politiek
van Israël en eist een volledige
ontruiming van alle Joodse dor-
pen en steden in de ‘bezette’ (Bij-
belse) gebieden, met inbegrip van
Jeruzalem.
30 juli: Het parlement van Israël
neemt een nieuwe fundamentele
wet voor Jeruzalem aan. Art.1 van
deze wet verklaart dat „het ver-
enigd Jeruzalem de hoofdstad
van Israël is”. christenen van over
de gehele wereld richten de Inter-
nationale christelijke Ambassade
in Jeruzalem op, als een getuige-
nis van hun solidariteit met het
Joodse volk en de staat Israël, met
benadrukking van de Bijbelse
rechten die het Joodse volk heeft
op het ‘Beloofde land’ en de stad
Jeruzalem.
1988 - 15 november: Het Palestijns
Nationaal congres in tunis roept
de ‘onafhankelijke’ Palestijnse
staat met Jeruzalem als hoofdstad
uit.
1990 - De senaat van de VS en het
Huis van Afgevaardigden nemen
een resolutie aan die verklaart dat
Jeruzalem de hoofdstad van Israël
is.
1993 - 13 september: Staande voor
het Witte Huis, verklaart premier
Rabin Jeruzalem als de „histori-
sche en eeuwige hoofdstad van
het Joodse volk”. een ongedeeld
Jeruzalem staat onder het soeve-
reine gezag van Israël.
1994 - 26 januari: Israël’s premier
Rabin bevestigt op een parle-
mentsbijeenkomst van de euro-
pese unie te Straatsburg het recht
van christenen en moslims om
in vrijheid hun godsdienst uit te
oefenen op hun heilige plaatsen
in Jeruzalem. tevens wordt door
Rabin benadrukt dat Jeruzalem
als stad, onder Israëlisch bestuur,
voor altijd één zal blijven.
10 mei: Sprekend in een moskee in
Johannesburg, Zuid-Afrika, roept
PlO-leider Arafat op tot een Isla-
mitische jihad om “het meest hei-
lige heiligdom van de moslims” te
veroveren.
1995 - 8 mei: De voorzitters van de
beide Huizen van Afgevaardigden
in de VS nemen een wet aan om
de ambassade van de Verenigde
Staten van tel Aviv naar Jeruzalem
te verplaatsen.
11 augustus: De eu verklaart dat
ze de feestelijkheden vanwege
het 3000-jarig bestaan van Jeru-
zalem zal boycotten.
21 augustus: een lid van een is-
lamitisch zelfmoordcommando
doodt 4 personen in een bus in
Jeruzalem en verwondt 106 per-
sonen. Dit is het begin van ontel-
bare Palestijnse aanslagen tegen
Israël en haar Joodse inwoners.
4 september: Het begin van de
feestelijkheden rond het 3000-
jarig bestaan van Jeruzalem. Van
de 70 ambassadeurs die voor de
viering zijn uitgenodigd, komen
er maar 17 opdagen.
1996 - september: een 2000 jaar
oude tunnel, aangelegd door de
Hasmoneeën rond 150 voor de
jaartelling, die als vluchtroute
diende van de westelijke muur
van de tempelberg naar het cen-
trum van de stad, wordt voor het
publiek geopend. Palestijnse rel-
len volgen.
1997 - PlO-!eider Arafat verklaart:
„er zal geen vrede in de regio ko-
men voordat Jeruzalem aan haar
rechtmatige eigenaren terug-
gegeven is en de hoofdstad van
Palestina zal zijn. Jeruzalem is de
sleutel tot vrede en oorlog in de
regio.” Door zelfmoordcomman-
do’s worden tijdens twee aan-
slagen 21 mensen in Jeruzalem
gedood.
2000 - maart: Bij vredesbespre-
kingen met de Palestijnen biedt
premier ehud Barak de Palestijnen
de volledige autonomie aan over
enkele Arabische dorpen die met
Jeruzalem zijn vergroeid. Hoewel
deze dorpen ofcieel niet binnen
de stadsgrenzen van Jeruzalem
vallen, wordt het aanbod door
velen gezien als een opdeling
van Jeruzalem. Het aanbod is het
meest verregaande aanbod ooit
gedaan aan de Palestijnen, maar
dezen zeggen het, bij monde van
Yasser Arafat, af.
28 september: De partijleider van
de likoed, Ariel Sharon, brengt
een bezoek aan de tempelberg,
gaat op geen enkele wijze de
moskee binnen en toch ontstaat
er een botsing tussen stenengooi-
ende Palestijnen en Israëlische
troepen. De Palestijnse Autoriteit
gebruikt het incident om de ‘Al
Aqsa-intifada’ te ontketenen, een
terroristische oorlog die al ge-
pland was in de vroege zomer van
2000.
September: De islamitische Waqf,
verantwoordelijk voor de isla-
mitische plekken in Jeruzalem,
sluit de tempelberg af en, om de
nieuwbouw van ondergrondse
moskeeën op deze plek te kun-
nen voltooien, begint ze met de
verwijdering van ongeveer 13.000
ton puin van de tempelberg. De
bedoeling is om het hele terrein
van de tempelberg te verande-
ren in een exclusieve moslimplek
door elk teken, overblijfsel en her-
innering aan haar Joodse verleden
uit te wissen, met inbegrip van de
archeologische vondsten die het
bewijs van dit verleden zijn.
2001 - 17 oktober: De Israëlische
minister van toerisme, Rechavam
Ze’evi, wordt met twee schoten
door het hoofd in het Jeruzalem
Hyatt hotel vermoord. Het is de
eerste liquidatie van een Israëli-
sche minister. Het Popular Front
for the liberation of Palestine (een
afdeling van Arafats PlO) eist de
verantwoordelijkheid voor de
aanslag op. Ze’evi werd in 1926 in
Jeruzalem geboren.
2002 - 19 juli: Negentien Israëli's
worden gedood als een Arabische
zelfmoordterrorist zich opblaast
in een bus die net uit de buurt
van Gilo bij Jeruzalem vertrokken
was. De Israëlische hoofdstad is
het hoofddoel van islamitische
zelfmoordterroristen. twee da-
gen voor de aanslag begint Israël
met de bouw van wat een 350
kilometer lang hek moet worden,
ontworpen om de zelfmoordter-
roristen buiten Israël te houden.
2003 - 19 Augustus: een zelf-
moordterrorist doodt 19 mensen
in de stadsbus in de drukke, gro-
tendeels door orthodoxe Joden
bewoonde buurt van Mea Shea-
rim in de Oude Stad van Jeruza-
lem. De bus vervoerde mensen
die terugkwamen van een bezoek
aan de Westelijke Muur. Onder de
slachtofers waren veel kinderen.
2004 – 11 november: PlO-leider
Yasser Arafat sterft op 75-jarige
leeftijd in een Frans militair hospi-
taal. Hij wordt in Ramallah begra-
ven en voor het graf wordt grond
gebruikt, afkomstig van de tem-
pelberg in Jeruzalem in de hoop
dat Arafats doodskist een dezer
dagen daarheen gebracht zal kun-
nen worden. Voor zijn dood werd
hij meer dan tweeënhalf jaar be-
perkt tot zijn verblijf in Ramallah.
2005 - 15 maart: een geheel ver-
nieuwd Holocaust Herdenkings-
museum Yad Vashem wordt ge-
opend.
2007 - februari: er komt hevig
protest uit Arabische hoek tegen
werkzaamheden voor de aanleg
van een nieuwe voetgangersbrug
voor niet-islamitische bezoekers
aan de tempelberg. Israël wordt
ervan beschuldigd de werkzaam-
heden te misbruiken om de isla-
mitische moskees op de tempel-
berg te ondermijnen. uiteindelijk
worden de werkzaamheden door
Israël opgeschort.
Regen spelbreker
op Jeruzalemdag Parade
een onverwachte storm verstoorde dit jaar de feestelijkheden en
noodzaakten zelf het afgelasten van de ofciële plechtigheden ter ge-
legenheid van Yom Yerushalayim.
De inwoners van de stad waren getuige van enorme wolkbreuken en
hagelbuien, zeker geen gebruikelijk zomerweer in Israël. een groot
aantal straten stonden blank en werden voor het verkeer afgesloten.
tunnels nabij Maalei Adumim en Mount Scopus moesten vanwege
overstroming worden afgesloten. De hevige stortregens veroorzaak-
ten bovendien een verzakking op de belangrijkste verbindingsweg in
de stad.
Natanel Feldman, die in het oude stadsgedeelte was toen de storm
opstak, vertelde dat de hoofdstraat volledig onder water liep. Me-
teoroloog Boaz Dayan verklaarde dat de storm het gevolg was van
een zware koudefront die de stad passeerde. Het gevolg was ook dat
de temperaturen in Jeruzalem in slechts enkele uren tuimelden van 26
naar 14 graden, aldus Dayan.
kORT NieUWS
mET mEDEWERki Ng VaN i SRaël akTUEEl
iSRaëlRUim7milJoENiNWoNERS
Bij het 59-jarig bestaan van de staat Israël telt het land 7.150.000 inwo-
ners. Bijna negen keer zoveel inwoners als aan het begin van de staat,
toen er 806.000 mensen woonden. Volgens het Israëlische Bureau voor
de Statistieken is 76% van de inwoner Joods, 20% Arabisch en 4% van
andere afkomst. Sinds vorig jaar werden er 148.000 kinderen geboren
en kwamen 18.400 nieuwe immigranten naar de Joodse staat. In 1948
was tel Aviv de enige stad met meer dan 100.000 inwoners. Vandaag de
dag telt Israël vijf steden (tel Aviv, Jeruzalem, Haifa,
Rishon letzion en Ashdod) met meer dan 200.000 inwoners. 44% van de
Israëli's woont in de grote steden.
NooRWEgENFiNaNCiERTHamaS
De wereldwijde boycot van de Palestijnse Autoriteit (PA) sinds Hamas
in de regering zit, wordt door Noorwegen terzijde geschoven. Het is
daarmee het eerste land dat na de totstandkoming van een eenheidsre-
gering binnen de PA de hulp aan de PA hervat. Noorwegen gaat de PA
jaarlijks met 100 miljoen dollar ondersteunen.
kWaRT iSRaëliSCHE aRaBiEREN oNTkENT
HoloCaUST
een onderzoek van professor Sami Smooha aan de universiteit van Haifa
toont aan dat zeker driekwart van de Arabische inwoners van Israël Isra-
el beschouwt als een racistische staat. Deze mening is veelal gebaseerd
op traditionele antisemitische ideeën en heeft weinig te maken met een
nationalistische motivatie, blijkt uit het onderzoek. Dit zorgt er ook voor
dat een op de vier Arabische Israëli’s de Holocaust ontkent.
iSRaëliSCHEJEUgDVREESTHoloCaUST
een peiling onder jongeren in Israël wijst uit dat 37 procent van hen
denkt dat een nieuwe holocaust mogelijk is. Het gaat veelal om jongeren
die (achter)kleinkinderen zijn van overlevenden van de Holocaust. Van
de jongeren meent 6 procent dat een nieuwe holocaust ook werkelijk
zal gebeuren. Het merendeel van de jongeren, 62 procent, denkt echter
dat het onmogelijk is dat de Holocaust zich zal herhalen. Het onderzoek
werd uitgevoerd door de Anti-Defamation league onder ongeveer 500
jongeren tussen de vijftien en achttien jaar.
mEERBaBY'SiNiSRaëlDaNiNEURoPa
Het gemiddelde aantal kinderen per vrouw is in Israël hoger dan in alle
landen van europa. In Israël krijgen vrouwen gemiddeld drie kinderen.
In vergelijking met europese landen worden er ieder jaar per 1.000 in-
woners 24 baby's geboren. In europa ligt dat aantal rond de 10 baby's
per 1.000 inwoners. De gegevens tonen aan dat Israël over het alge-
meen genomen een relatief jonge bevolking heeft.
HogElEVENSVERWaCHTiNgiNiSRaël
De levensverwachting van Israëli's is in vergelijking met europa hoog.
Gemiddeld worden de Israëli's 80 jaar oud. Slechts enkele europese
landen hebben een nog hogere levensverwachting. Dat zijn IJsland, 82
jaar, San Marino, 81,5 jaar, en Zwitserland, 80,5 jaar. In Nederland is de
gemiddelde levensverwachting 79 jaar.
NiEUWaNTiSEmiTiSCHSPRookJE
De inwoners van Saudi-Arabië ontvingen afgelopen maand een waar-
schuwings-sms op hun mobiele telefoon. Met het bericht werd ge-
waarschuwd voor Israëlische meloenen die naar het land waren geëx-
porteerd. De meloenen zouden door Joden geïnfecteerd zijn met het
aids-virus. De Saudische minister van Binnenlandse Zaken ontkende
later diverse malen dat het bericht juist was. toch heeft het bericht veel
stof doen opwaaien en werd het voorpaginanieuws in een van de grote
Arabische dagbladen.
iNVESTERENiNDEzEE
tijdens een conferentie over ‘De zee als economische bron’ heeft Shimon
Peres, vice-premier van Israël, een voorstel gedaan om te investeren in
kunstmatige eilanden voor de kust van Israël. Hij lichtte zijn voorstel als
volgt toe: “De staat Israël is heel smal in het midden. [...] Israël heeft on-
geveer 60 miljard shekel in de gebieden (Judea, Samaria en Gaza, red.)
geïnvesteerd. In plaats daarvan moeten we investeren in de zee en onze
westelijke grens naar die kant uitbreiden met het creëren van kunstma-
tige eilanden.”
RolSToElENVooRYaDSaRaH
In de jaren '70 leende een jonge leraar aan het middelbaar onderwijs in
Jeruzalem een ‘pufer’ van een buurman voor zijn zieke zoon. Toen hij ont-
dekte dat er een grote vraag was naar dergelijke apparaatjes, schafte hij
zich er enkele aan zodat hij deze op zijn beurt ook kon uitlenen aan mensen
die deze tijdelijk nodig hadden. Toen de mensen dit ontdekten, lieten ze di-
verse hulpmiddelen bij hem achter die ze niet langer gebruikten, zodat hij
deze ook weer kon uitlenen aan mensen die er behoefte aan hadden. Al snel
stond zijn huis vol met krukken, rollators en zelfs rolstoelen.
De leraar in kwestie was uri lupolianski, de huidige burgemeester van
Jeruzalem. Al snel werd zijn appartement te klein voor alle spullen. Met
geld dat hij van zijn vader kreeg, die vanwege zijn pensioen zijn winkel
verkocht, startte hij een non-proftorganisatie voor het uitlenen van me-
dische hulpmiddelen. Hij noemde de organisatie naar zijn grootmoeder,
Sarah lupolianski, die omkwam in de Holocaust: Yad Sarah. Het woord
‘Yad’ betekent ‘hand’, maar staat ook voor een gedenkteken.
Nabij een plaatselijk ziekenhuis kreeg Yad Sarah ruimte aangeboden om
haar spullen op te slaan. er werden extra spullen aangekocht en de prak-
tijk van Yad Sarah werd realiteit. Het idee van Yad Sarah werd enthousi-
ast ontvangen in Israël en het idee van Yad Sarah verspreidde zich snel.
Vrijwilligers begonnen over heel Israël afdelingen van Yad Sarah op te
zetten en al snel was de naam Yad Sarah een begrip in Israël.
groei
Het bleef echter niet bij de uitleen van medische hulpmiddelen. Vanuit
de vrijwilligers van Yad Sarah kwamen allerlei ideeën om tot hulp te kun-
nen zijn voor ouderen en mensen met een beperking. Vandaag de dag
is Yad Sarah in Israël een organisatie met 6.000 vrijwilligers. Jaarlijks wor-
den meer dan 380.000 mensen geholpen met de uitleen van medische
hulpmiddelen, thuishulp, rehabilitatiecentra, tandheelkundige hulp
voor ouderen, rechtsbijstand voor ouderen, transport voor gehandicap-
ten, een maaltijdendistributieprogramma en nog veel meer.
Rolstoelen
tijdens de tweede libanonoorlog, afgelopen zomer, liep de organisa-
tie tegen een tekort aan rolstoelen aan. Meer dan gebruikelijk deden
ouderen een beroep op Yad Sarah voor het lenen van een rolstoel. Veel
ouderen, die anders vooral thuis bleven, hadden middelen nodig om
naar de schuilkelders te komen. Ook na de oorlog was de vraag groter
dan anders.
Indien u deze organisatie wenst te steunen kan u terecht bij :
Antwerp Friends of Yad Sarah, Consciencestraat 24-26
2018 Antwerp Tel: 03 230 5621
28
JOODS Actueel
I SRAel
tOeRISMe - 1 -
29
tOeRI SMe
TOeRiSMeBijlAGe
jOODSe ReizeN eN VAkANTie iSRAËl
PRakTiSCHEiNFo
accommodatie
Israël heeft meer dan 300 hotels die een ruime keuze aan accommo-
datie bieden voor iedere smaak, doel en budget – van jeugdherber-
gen tot de meest luxueuze 5-sterrenhotels.
Gan Hashlosha in Tel Aviv, een zwembad in een prachtig decor.
Zin in elke dag zon? Kies dan eens voor een vakantie in Israël! Of
je nu een rondreis langs culturele en bijbelse bezienswaardigheden
zoekt, een zon- of duikvakantie aan de Rode Zee of een citybreak in
Tel Aviv, Israël heeft het allemaal.
De kibboets, een collectieve landbouwnederzetting, is een unieke Is-
raëlische manier van samenleven. Alle bezittingen zijn gemeenschap-
pelijk eigendom van de bewoners. De leden ontvangen geen salaris,
maar in ruil voor hun werk voorziet de kibboets in hun behuizing, kle-
ding, medische verzorging, sociale voorzieningen en de opvoeding
van hun kinderen. een aantal kibboetsen exploiteert op hun terrein
een hotel of vakantiehuisjes. Op deze manier kan je de bijzondere
levensstijl zelf van dichtbij meemaken en een ontspannen vakantie
doorbrengen in een landelijke omgeving.
De meeste internationale en lokale autoverhuurbedrijven hebben
kantoren in de grote steden en op de luchthaven Ben-Gurion. Het
wordt aanbevolen om van tevoren een auto te reserveren.
Bevolking
Israël is een klein land, met
een zeer gevarieerde be-
volking. 82% van de ruim 6
miljoen inwoners is joods.
ca. 16% van de bevolking
is Arabisch (voornamelijk
moslims). De overige 2% zijn
christenen, Druzen en ande-
re minderheden. De afgelo-
pen jaren zijn tienduizenden
joden uit alle landen in Israël
komen wonen.
klimaat
Israël heeft lange, warme en
I SRAel
tOeRI SMe
30 30
tOeRISMe - 2 -
droge zomers (van april tot oktober) en milde winters (van november
tot maart). De hoger gelegen gebieden worden gekenmerkt door een
wat droger en koeler klimaat. Het zuiden kent een bijna te verwaarlo-
zen hoeveelheid neerslag. In de woestijn kan de temperatuur gemak-
kelijk boven de 30 graden komen, maar door de lage luchtvochtig-
heid voelt het nooit benauwd aan.
STEDENENREgio’S
Dodezee
Op ongeveer tweeënhalf uur rijden van eilat en slechts drie kwartier
van Jeruzalem, ligt de Dode Zee. Dit natuurlijke wereldwonder, ruim
400 meter beneden de zeespiegel, is het laagste punt ter aarde. De
Dode Zee staat in de hele wereld bekend om zijn geneeskrachtige wa-
ter, dat zo zout is dat je er op kunt blijven drijven. Ook de mineralen
die hier worden gewonnen hebben gunstige eigenschappen voor de
gezondheid. Het is dan ook een bekend kuuroord en bijna alle hotels
hebben spa & beauty faciliteiten.
Naast ontspanning, valt hier ook een heleboel actiefs te beleven.
Want in tegenstelling tot wat de naam misschien doet vermoeden,
herbergt de omgeving van Dode Zee ruïnes, grotten en watervallen,
waarlangs wandelroutes zijn uitgezet. Zo is de oase ein Gedi een ge-
liefde bestemming bij wandelaars. Dit natuurreservaat is het gehele
jaar door groen, wat te danken is aan het warme woestijnklimaat en
twee natuurlijke bronnen. Met een beetje geluk kom je een steenbok
of bergmarmot tegen op je wandeltocht.
Aan de Dode Zee vind je twee belangrijke historische bezienswaar-
digheden: Qumran en Massada. In 1947 zijn in de grotten van Qum-
ran tweeduizend jaar oude bijbelteksten gevonden, de zogenaamde
Dode Zee-rollen. Deze
zijn geschreven door
leden van de joodse
sekte van de essenen,
die zich in de woestijn
hadden teruggetrok-
ken. De originele rol-
len zijn te bezichtigen
in het Israel Museum
in Jeruzalem.
Koning Herodes liet
op een 400 meter
hoge rots de vesting
Massada bouwen. een
enorm complex met
paleiszalen, baden,
voorraadschuren en
ondergrondse water-
reservoirs.
toen Jeruzalem in het jaar 70 verwoest werd door de Romeinen, ver-
schansten ruim 900 joodse zeloten zich in het oude paleis van koning
Herodes. Na een belegering van enkele jaren door Romeinse soldaten,
vlak voor de verovering, pleegden de bewoners massaal zelfmoord.
Voor veel joden is Massada het symbool van de onafhankelijke joodse
staat.Vanaf Massada heb je een prachtig uitzicht over de Dode Zee en
de woestijn. ein Bokek ligt in zuiden aan de Dode Zee. Hier vind je luxe
hotels en restaurants. Alle hotels hebben uitgebreide faciliteiten, va-
riërend van modderbehandelingen en zoutwaterbaden tot discothe-
ken en privé-stranden. Sommige hotels bieden speciale programma’s
voor de behandeling van huidziekten zoals psoriasis.
De Dode Zee
tOeRI SMe
tOeRISMe - 3 -
31
Jeruzalem
Jeruzalem (‘stad van de Vrede’) is het duizenden jaren oude centrum
van culturen, religies en heilige plaatsen. Heden en verleden gaan
hier hand in hand. tevens is het de hoofdstad van Israël. er heerst een
unieke sfeer in Jeruzalem en talloze pelgrims uit de hele wereld trek-
ken jaarlijks hier naar toe. De Oude Stad is een wirwar van straten,
stegen en markten. Dit gedeelte van Jeruzalem is omgeven door eeu-
wenoude muren en bestaat uit vier wijken: de Armeense, de christe-
lijke, de Joodse en de Moslimwijk.
In de oude stad kunnen ook de tunnels onder de belangrijkste be-
zienswaardigheden bezocht worden. een indrukwekkende ervaring.
In het moderne, westelijke deel van Jeruzalem bevinden zich diverse
bekende musea, zoals het Israël Museum, met de Dode Zee-rollen, en
Yad Vashem, de nationale ge-
denkplaats voor de slachtofers
van de vervolgingen van de na-
zi’s. Zeer indrukwekkend is het
monument voor de kindslacht-
ofers van de Holocaust en de
toegangsweg met bomen, die
geplant zijn voor verzetstrijders
uit allerlei landen.
een van de belangrijkste be-
zienswaardigheden in de Oude
Stad is de Klaagmuur, de ‘Ko-
tel’, voor de joden de heiligste
plaats op aarde. De Klaagmuur
is de westelijke muur van het complex waarop de tweede tempel
stond. Op vrijdagavond is het er druk met gelovigen die zich biddend
en zingend op de Shabbat voorbereiden.
Religieuze joden stoppen tussen de eeuwenoude stenen briefes met
wensen, geklaag en dankzeggingen. De Kotel is vrij toegankelijk. Bij een
bezoek is echter hoofdbedekking verplicht, want de muur en het voor-
plein worden als een synagoge beschouwd. Naast het voorplein be-
vindt zich de ingang naar een tunnel die onder de tempelberg loopt.
ten oosten van de Oude Stad ligt de Olijfberg. Voor gelovige joden is
dit de plaats van waar de Messias de opgestane doden naar Jeruzalem
zal leiden. In het Hof van Gethsemane, onderaan de heuvel, staan nog
steeds mooie oude olijfbomen, waaraan de naam Olijfberg is ontleend.
Vanaf de berg heb je een prachtig uitzicht over de oude en de nieuwe
stad.
De wijk Mea Shearim wordt bewoond door ultraorthodoxe joden en
doet denken aan de 18e eeuwse joodse wijken van Oost-europa. Res-
pecteer altijd de plaatselijke normen en waarden bij een bezoek aan
dit deel van Jeruzalem.
De tempelberg is het plateau waar de eerste en de tweede tempel
hebben gestaan. De laatste is in het jaar 70 door de Romeinen ver-
woest. er staan nu twee moslimheiligdommen: de Rotskoepel en de
Al-Aqsa moskee. Volgens de Islamitische overlevering is dit de plek
waar Mohammed op zijn paard naar de hemel is gevlogen. Ook is het
de plek waar Abraham Isaak moest oferen.
middellandsezeekust
De Middellandse Zeekust
van Israël strekt zich uit van
Ashkelon in het zuiden tot
aan Rosh Hanikra in het noor-
den en is zo’n 180 kilometer
lang. In het algemeen wordt
de kustlijn gekenmerkt door
brede zandstranden, terwijl
je in de steden gezellige
wandelpromenades vindt.
Vooral de boulevard van tel
Aviv is bekend als een echte
faneerboulevard, waar ie-
dereen samenkomt. tel Aviv
is de ‘sunny non-stop city’.
Hier gaat het leven 24 uur
per dag door, 7 dagen per
week. Deze wereldstad is ge-
32 32
tOeRISMe - 4 -
tOeRI SMe
legen direct aan de Middellandse Zee. een ideale manier om de stad
te leren kennen zijn de zogenaamde ‘orange’ routes. Ze omvatten alle
hoogtepunten van tel Aviv, zoals de Shalom tower, het tel Aviv Mu-
seum of Art en het Rabinplein.
Met een schilderachtige artiestenwijk vol galerieën, clubs, cafés en
restaurants mag Jafa zeker niet overgeslagen worden. Regelmatig
zijn er (gratis) historische wandelingen door de wijk.
ten noorden van tel Aviv ligt Netanya met zijn brede strand. Hier kun
je luieren of actief bezig zijn met verschillende watersporten. tevens
zijn er langs de kust veel culturele en archeologische bezienswaar-
digheden.
een van de meest bekende hiervan is bij caesarea. Vijfhonderd jaar
lang was dit de hoofdstad van de Romeinse provincie Judea. Hier vind
je enkele van Israël’s meest spectaculaire opgravingen, zoals de ruïnes
van het forum, het amftheater, het hippodroom en het goed bewaard
gebleven aquaduct. ‘s zomers vinden in het amftheater operavoor-
stellingen plaats, met de Middellandse Zee als natuurlijk decor.
De havenstad Haifa is bekend om de Baha’i-tempel met zijn beroemde
tuinen. In de tempel ligt het graf van de Bab, de grondlegger van het
Baha’i-geloof. Vanuit de hele stad zie je de tempel liggen, en vanaf het
uitgestrekte tuinencomplex op de heuvels heb je een prachtig uit-
zicht over de baai. Ook vind je in Haifa de grot van de profeet eliah.
Net boven Haifa ligt Akko. Voor kruisvaarders was deze plaats de toe-
gangspoort tot het Heilige land. tijdens hun 200-jarige verblijf heb-
ben ze de stad omgebouwd tot een onneembare vesting en er tal van
indrukwekkende gebouwen gevestigd. een van de hoogstandjes is
de ondergrondse grafkelder.
Bij Rosh Hanikra, tegen de grens met libanon, vind je spectaculaire
rotspartijen. Met een kabelbaantje kun je tot aan het hoogste punt
komen. Het uitzicht hiervandaan over Israël, libanon en de Middel-
landse Zee is spectaculair.
tOeRISMe - 5 -
33
tOeRI SMe
galilea
Galilea strekt zich uit van het midden van het land tot het noorden.
Het is de tuin van Israël. Hier vind je wijngaarden, de rivier de Jordaan,
bossen en zelfs de hoogste berg van Israël, de Hermon. Galilea is met
name bekend om zijn culturele rijkdom. Overal in deze streek zijn
culturele en historische bezienswaardigheden te vinden: forten uit
de tijd van de kruisvaarders, eeuwenoude synagogen en Romeinse
steden. Ook bovenal is Galilea bekend om de vele katholieke beziens-
waardigheden.
Het Nationaal Park Beth She’an wordt ook wel het Pompeï van Israël
genoemd. In de oudheid was Beth She’an één van de belangrijkste
steden in het Midden-Oosten. Het Romeins theater is zeer indrukwek-
kend.
Met name de steden tiberias en Safed zijn interessant. tiberias is een
van de heilige steden van het jodendom. talloze rabbi’s liggen hier
begraven, en nog steeds vind je er veel joodse scholen. Safed is al
sinds de 15e eeuw een belangrijke joodse stad. Door de aanwezig-
heid van vele gevluchte joodse intellectuelen en geleerden kwam
hier de mystieke leer van de kabbala tot bloei. tegenwoordig wonen
er veel kunstenaars.
Dankzij de aanwezigheid van de Jordaan, wordt Galilea gekenmerkt
door veel groen, het hele jaar door. De regio leent zich dan ook bij
uitstek voor sportieve activiteiten, zoals mountainbiking, raften, kaya-
kken, en klimmen. ten noorden van Rosh Pina ligt het Hula-reservaat.
Met name in het voor- en najaar houden veel vogels hier een adem-
pauze op hun trektocht. er zijn verschillende wandelroutes uitgezet.
34 34
tOeRISMe - 6 - tOeRISMe - 7 -
35
tOeRI SMe
Bij de attractie Hamat Gader vind je mineraalrijke warmwaterbron-
nen. en wie gewoon wil luieren, kan terecht op de oevers van het
Meer van Galilea. tiberias is de grootste stad aan het meer en telt dan
ook vele hotels en restaurants.
Negev
Meer dan de helft van Israël bestaat uit woestijn. Het grootste deel
hiervan wordt gevormd door de Negev-woestijn in het zuiden. Deze
woestijn is geen droge dorre vlakte met zandduinen, maar een wis-
selend landschap vol grillige rotsen, bergen en valleien. tegen de
schemering zorgen de kleuren voor een sprookjesachtige efect in de
woestijn. excursies door de Negev zijn te voet, per jeep en zelfs op een
kameel te maken. Je kunt deze van tevoren boeken via een reisorga-
nisatie in België of ter plekke bij het hotel of de hostess.
In de Negev vind je diverse natuur- en archeologische parken. Vlakbij
de badplaats eilat ligt het timna Park. een bijzondere attractie hier
vormen Salomon’s Zuilen, rotsformaties van zo’n vijftig meter hoog,
waar zich eens de kopermijnen van Koning Salomon bevonden. An-
dere archeologische bezienswaardigheden vind je bij Shivta, Mamshit
en Avdat. Deze bijna tweeduizend jaar oude steden werden gesticht
door de Nabateners, als steunpunten langs de Specerijenroute. Vlak-
bij Avdat ligt het natuurpark. Ook in de Red canyon, niet ver van eilat,
kun je een mooie wandeltocht maken. Heel bijzonder is de bloeitijd in
de woestijn, in februari en maart.
In Beersheva, in het noorden van de Negev, kun je een bezoek bren-
gen aan de Bedoeïenenmarkt. In de wijde omgeving van Beersheva
vind je vele nederzettingen van de Bedoeïenen, de oorspronkelijke
bewoners van de woestijn. uniek zijn de zwarte, van oliedoek en gei-
tenhaar gemaakte tenten. In sommigen van deze tenten kun je ook
overnachten.
Mitzpe Ramon is de ‘hoofdstad’ van de Negev-woestijn. De stad ligt
naast de Machtesh Ramon, een veertig kilometer lange krater. Hier
lijkt het alsof de grond plotseling is weggezakt. Deze natuurlijke
krater, de grootste ter wereld, is dan ook een unieke geologisch ver-
schijnsel. Vanuit Mitzpe Ramon zijn excursies mogelijk, zowel te voet,
als per jeep. Ook kan je van de kraterwand abseilen.
Eilat
eilat, gelegen in het allerzuidelijkste puntje, aan de Rode Zee, is de
meest populaire badplaats van Israël. Het contrast tussen de bergen
van de Negev-woestijn en de Rode Zee is uniek. Zo biedt het land-
schap van de Negev verrassende natuurverschijnselen met grillige
rotsformaties, verborgen wadi’s, zandduinen, ravijnen en kraters. De
temperatuur van de Rode Zee ligt het gehele jaar tussen de 20 en 25
graden.
Door het woestijnklimaat en de watertemperatuur is eilat een ideale
winterzonbestemming. Ook in de zomermaanden is het er aange-
naam door een zeebries en de droge woestijnlucht. Hoe fel de zon
ook schijnt, benauwd wordt het nooit. Ieder voor- en najaar vliegen
miljoenen trekvogels tussen europa en Afrika over Israël. eilat is een
belangrijk rustpunt in de vogeltrek en dus ook een paradijs voor vo-
gelliefhebbers. Bij het eilat Birdwatching center is een beschermd vo-
gelpark ontwikkeld. te voet of per jeep word je door het park geleid.
De Rode Zee, hier de Golf van eilat genaamd, is beroemd om zijn hel-
dere water en kleurrijke onderwaterwereld.
36 36
tOeRISMe - 8 -
tOeRI SMe
eilat is dan ook de ideale plek om te (leren) duiken. Wie liever droog
blijft, maar toch van de onderwaterwereld wil genieten, moet een be-
zoek brengen aan de underwater Observatory. Ook kun je hier met
een kleine onderzeeboot de koraalrifen verkennen en vissen bewon-
deren, tot wel 60 meter onder water.
Vanzelfsprekend biedt de Rode Zee de vakantieganger ook alle an-
dere mogelijkheden voor het beoefenen van watersporten zoals sur-
fen, scuba-diving, zeilen en parasailing. Motorboten, jetski’s en water-
fetsen zijn overal aan het strand te huur. Bij het Dolphin Reef kun je
snorkelen en duiken met dolfjnen.
Dankzij de ligging is eilat ook een geschikt uitgangspunt voor interes-
sante excursies. Bijvoorbeeld naar Petra in Jordanië, de natuurparken
in de Negev of de Dode Zee. Jeruzalem ligt op ongeveer 3 uur rijden
van eilat.
V
oor onze niet-joodse, christelijke lezers, biedt Israël ook heel
wat. elk jaar komen honderdduizenden pelgrims van over de
hele wereld naar Israël om verschillende plaatsen te bezoe-
ken. Ze stimuleren hierbij de Israëlische economie en helpen
daardoor het land verder op te bouwen. een van de hoogtepunten
tijdens hun verblijf is een bezoek aan Jeruzalem. Hier bevinden zich
enkele van de belangrijkste christelijke bezienswaardigheden: de Via
Dolorosa en de Heilig-Grafkerk.
De Via Dolorosa bestaat uit een reeks aaneensluitende straatjes in de
Oude Stad. Ze loopt van de leeuwenpoort in de moslimwijk naar de
christelijke wijk en eindigt bij de Heilig-Grafkerk. Die is voor katho-
lieken de meest heilige plaats in Jeruzalem. Over verscheidene ver-
diepingen verspreid zijn er meer dan 30 kapelletjes. De kerk wordt
gedeeld door katholieken, Armeniërs, Grieks-orthodoxen, Syrische
Jakobieten, Kopten en ethiopiërs. Wie er rondloopt, waant zich in een
labyrint.
ten oosten van de stad ligt de Olijfberg. Onderaan de Olijfberg ligt
de Hof van Gethsemane. Hier staan nog steeds eeuwenoude olijfbo-
men. Vlakbij ligt de Russisch-Orthodoxe Kerk van Maria Magdalena,
bekend om zijn uivormige koepels. Vanaf de Olijfberg heb je een in-
drukwekkend uitzicht over de Oude Stad.
ten zuiden van Jeruzalem ligt de Palestijnse plaats Bethlehem (‘Huis
van het Brood’). In 336 liet keizer constantijn, de eerste christelijke
keizer van het Romeinse Rijk, boven de in de Bijbel beschreven plek
een kerk bouwen. De kruisvaarders maakten er een vesting van. een
van de grootste trekpleisters is de jaarlijkse kerstnachtviering in deze
Geboortekerk.Naast Jeruzalem en Bethlehem is Nazareth het derde
christelijke pelgrimsoord voor katholieken. Hier woonden Jozef en
Maria.
Wedstrijd - Win 2 tickets met Skyeurope
Joods Actueel biedt 2 retourtickets aan naar een Skyeurope
bestemming van uw keuze vertrekkend vanuit Zaventem.
Deelnemen aan de wedstrijd is simpel, stuur ons per email
uw leukste foto op met een joods thema. Dat kunnen fo-
to’s zijn bij de klaagmuur, een upsherin of ander joods feest
naar keuze. De redactie bekroont de winnende foto en pu-
bliceert die in een van de volgende edities. Stuur uw foto per
email op voor 20 juni naar fotowedstrijd@joodsactueel.be
De redactie behoudt het recht ingezonden foto’s te publiceren.
38 38
tOeRISMe - 10 - tOeRISMe - 11 -
39
tOeRI SMe
Brussels Airlines verhoogt aantal
wekelijkse vluchten naar Israël
toen Brussels Airlines in 2002 startte met vijf wekelijkse vluch-
ten vanuit Zaventem naar Israël, waren wij sceptisch. De vliegtui-
gen vertrekken om 19 uur en de terugvlucht vindt plaats rond half
twee ‘s morgens. Zal dat wel lukken? Zullen de mensen ‘s nachts
willen vliegen? Welnu, wij hebben ons vergist, want het werd een
succes. De vliegtuigen zijn dermate goed bezet, dat de maat-
schappij nu al zes maal per week naar tel Aviv vliegt, er rond Pa-
sen 5 extra vluchten werden ingezet en dat Brussels Airlines vanaf
16 juli zelfs dagelijks een verbinding zal verzekeren naar Israël.
Dit alles vernamen wij van een begrijpelijk tevreden Geert Sciot, vice-
president externe communicatie. tijdens zijn kort bezoek aan Ant-
werpen hadden wij ook een gesprek met Robby Herskowicz, de uit
Antwerpen afkomstige Israëlische directeur van Brussels Airlines. Hij
zei dat de maatschappij de mogelijkheid onderzoekt om tijdens de
wintermaanden een verbinding te creëren met eilat, eventueel met
tussenlandin in tel Aviv. er bestaan nog geen concrete plannen maar
wij houden u op de hoogte.
Natuurlijk krijgt de reiziger op verzoek een koshere maaltijd aan
boord. Maar er is nog meer: Brussels Airlines heeft ook gedacht aan
de uit Antwerpen afkomstige reizigers die in de vroege ochtend in
AlROV MAMIllA JeRuSAleM HOtel
In het 19de eeuwse kwartier Mamilla van Jeruzalem, vlak buiten het
oude stadsgedeelte, opent begin 2008 een nieuw hotel met shop-
pingcenter, een initiatief van de Israëlische immobiliënmagnaat Al-
fred Akirov, die het concept toevertrouwde aan de Israëlisch-cana-
dese architect Moshe Safdie.
Safdie was erg precies met het minutieuze restaureren en integreren
van de gebouwen uit de 19de eeuw in het moderne complex dat 207
hotelkamers telt. De interieurs van de kamers refecteren de antieke
en hedendaagse sfeer van Jeruzalem. Plasma schermen, cosmetica
uit de Dode Zee, enz. zullen de veeleisende gasten behagen, alsook
de ftness-faciliteiten, een dakterras en een spa.
Het reuze shoppingcenter zal koshere restaurants en bistrots tellen
evenals sjieke kleding- en accessoirewinkels, kunstgaanderijen en
boekenwinkels. De bedoeling van Akirov voor het publiek is van de
oude stad van Jeruzalem opnieuw een trekpleister te maken, door er
een trendy, luxueus en high-tech centrum te openen, zowel voor de
toeristen als voor de bewoners van Jeruzalem zelf. “Shoppen en hotel
onder één dak in Jerusalem, is het grootse project, waarvan de eerste
winkels hun deuren openen na een royale “party” eind mei.” n
Sheraton tel-Aviv Hotel & towers
De Sheratonketen, synoniem voor luxe en comfort, heeft ook hotels
in Israël. Haar Parel aan de kroon, Sheraton tel-Aviv Hotel & towers
pakt uit met een aantal vernieuwingen voor de kamers van de 4 club
level verdiepingen, het grote restaurant en de feestzaal. Architecten
en designers van internationale faam werden erbij gehaald om het
hotel nieuw leven in te blazen. De kamers van de club level, voor-
zien van grote ramen met zicht op de Middellandse Zee, kregen su-
percomfortabele bedden, een handig paneel voor het bedienen van
functies zoals licht, airco, enz., een luxueuze badkamer, een Nespres-
so kofezetmachine, een lcD-tV met een uitgebreid aantal kanalen,
en een Wi-Fi installatie. Het grote restaurant kreeg een open keuken,
zodat u de bereiding van uw maaltijd kunt volgen terwijl u geniet van
het zicht op zee en het heel bijzondere kunstlicht. De feestzaal biedt
plaats aan 250 gasten en kan opgesplitst worden in twee locaties.
SheratonTel-aviv:
Tel.:0097235211033-Sheraton-telaviv.co.iln
Zaventem aankomen. Deze mensen kunnen op verzoek, voor slechts
20 euro, met een limousineservice naar hun huis worden gebracht.
Voor diegenen die het mocht interesseren: sinds 30 maart vliegt Brus-
sels Airlines vijf maal per week naar de Poolse stad Krakau. n
een gesprek met
Delta Airlines
Joods Actueel had een gesprek met Oliver
Frey, de sympathieke manager van de Ame-
rikaanse luchtvaartmaatschappij Delta te
Brussel. Frey vertelde wat meer over Delta
Airlines.
Kunt u ons meer vertellen over Delta Airli-
nes?
Sinds 1991 vliegt Delta dagelijks vanuit
Brussel naar JFK en Atlanta. Voor zij die in de
VS wonen zijn er dagelijks vluchten tussen Israël, New York en Atlanta.
Wij zijn er fer op dat onze luchtvaartmaatschappij de meest bestem-
mingen in de meeste landen heeft, meer dan om het even welke an-
dere luchtvaartmaatschappij. Onze vliegtuigen beschikken over 174
zitplaatsen in economyclass en 35 elitezetels; een superieure Business
class.
Hoe ziet het er fnancieel uit en welke toekomstplannen heeft Delta
Airlines?
Sinds de aanslagen op 9/11 raakte Delta zoals alle Amerikaanse lucht-
vaartmaatschappijen in fnanciële problemen. In 2005 werd zelfs een
faillissement gevreesd. Maar dankzij onze intensieve inspanningen en
een grondige herstructurering kon Delta met trots op 30 april meede-
len dat ze weer stevig op haar beide voeten staat en de laatste vier
kwartalen zelfs winst heeft gemaakt. Die dag werd ook het nieuwe
logo gelanceerd. De toekomst ziet er dus heel rooskleurig uit. Zeker
na de ingebruikname van zestig nieuwe routes in de laatste 18 maan-
den. Vanaf de zomer 2007 vliegt Delta naar Pisa, Dubai en Seoul.
Waarom zou u onze lezers een trip naar de Verenigde Staten met
Delta aanraden?
Delta is bekend om de vriendelijkheid van het boordpersoneel en
houdt haar slogan: ‘A warm service from the heart’ hoog in het vaan-
del. De koshere maaltijden worden trouwens verzorgd door de frma
Stogel uit Antwerpen. Vliegen met Delta, een aanrader! n
40 40
tOeRISMe - 12 - tOeRISMe - 13 -
41
tOeRI SMe
le MeRiDieN eilAT, lUxe eN cOMfORT AAN De RODe zee
Voor een droomvakantie overgoten met zon, zee en strand is de bad-
stad eilat, in het Zuiden van Israël al jaren een topbestemming. Het 5
sterren “boetiek hotel” le Meridien eilat is een van de toppers in eilat en
biedt een ongeloofijk zicht op de golf van de Rode Zee. Het hotel werd
voltooid in 1999 en bestaat uit 245 luxe suites. Verder heeft het hotel
twee zwembaden, een grote tuin met privé strand en ligt het direct
aan de Rode zee. Andere voorzieningen zijn een ftnesscenter met de
nieuwste apparatuur, twee sauna’s, een groot bubbelbad een wellness-
center en spa. Meer dan 20 verschillende soorten massages worden
aangeboden en voor ftnessliefhebbers kan een persoonlijke trainer
worden besteld. Vakantie gaat natuurlijk samen met lekker eten, en hier
biedt le Meridien eilat haar gasten enkele excellente culinaire opties.
Het eten in het hotel is uiterst smakelijk en wordt in bufetvorm aange-
boden. er is steeds ruime keuze en de grote eetkamer biedt zicht op het
zwembad. Het Israëlisch ontbijt is omvangrijk en lunch en avondmaal
zijn elke avond gevarieerd. Verder is er het Retro restaurant dat klasse
eten voorbereid en onder leiding staat van eilats beste chefs.
Ouders met kinderen kunnen hun kroost achterlaten in de “Kids club”,
waar professionele oppassers instaan voor de animatie. Via tV in de ka-
mer kunnen ouders op elk moment via het intern videosysteem van
het hotel de toestand van hun kinderen in de Kids club controleren.
Het hotel ligt vlak naast eilat’s grootste shoppingcenter, Mall HaYam.
De wagen nemen om zich te verplaatsen is dus niet nodig. Restaurants,
tax free winkels, de promenade en watersportattracties bevinden zich
allen op wandelafstand.
kamers
uniek aan het hotel is dat alle kamers ingericht zijn als suite. een suite
voor twee personen bestaat uit een ruime slaapkamer en een aparte
kamer met sofa en werk- eettafel en stoelen. Verder heeft elke suite een
groot balkon met zicht op strand en/of zee en een moderne badkamer.
In tegenstelling tot andere hotels biedt een suite de bezoeker veel meer
plaats. De badkamers zijn stijlvol ingericht met gepolijst marmeren mu-
ren, groot bad en douche en zelfs telefoon.
een grotere, driekamer suite is eveneens verkrijgbaar (met twee slaap-
kamers en een salon). een perfecte optie voor families met kinderen. In
de hoofdkamer kan de sofa tot bed worden omgevormd en dus kunnen
er tot 6 personen slapen. De grotere suite heeft natuurlijk een tweede
badkamer en is verder uitgerust met 3 tV’s, 4 telefoons en een zeer ruim
balkon (met 3 ligstoelen en enkele strandstoelen).
Service
le Meridien betekent luxe, comfort en de beste service. Van tokyo tot
Rome over New York en Moskou, de meer dan 130 luxe le Meridien ho-
tels zijn te vinden in meer dan 56 landen in de hele wereld.
Het hotel in eilat is natuurlijk volledig kosjer en het eten staat onder
toezicht van het rabbinaat. Ook is er een synagoge waar religieuze
diensten plaatsvinden. een Mashgiach is steeds aanwezig indien de be-
zoeker meer info wenst. Voormalig opperrabbijn van Israël, Rav lau is
een graag geziene gast in het hotel.
Service, vriendelijkheid en hulpvaardigheid van het personeel krijgen
allen hoge punten. “Het is in de service aan de bezoeker dat het hotel zich
wenst te onderscheiden van de andere hotels in Eilat” verklaarde marke-
ting verantwoordelijke lihi Adrei aan Joods Actueel. Het is niet voor
niets dat Israëlische persoonlijkheden zoals politici, zangers en acteurs
steeds vaker le Meridien eilat kiezen als bestemming aan de Rode Zee.
In een onlangs gevoerde enquête zegt 96% van de gasten zeer tevre-
den te zijn over het hotel.
43
JOODS Actueel
FI lM
Hoogdagen voor Israëlische
cinema op de croisette
Met zijn verbale zin voor de rake formule, vaak verwoord als een one-
liner, vatte Woody Allen, bij zijn eerste bezoek aan het legendarische
flmfestival van cannes in 2003, zijn indruk als volgt samen: « this is
a detour from reality ». en inderdaad, de uitgestalde praal en pracht
in een met zon overgoten droomdecor verlenen aan het gebeuren
iets onwezenlijks, mijlenver verwijderd van de harde bodem der
werkelijkheid. europese landen met een lange flmtraditie, als Groot-
Brittannië, Spanje en Italië, zagen zich dit jaar gepasseerd door het
selectiecomité, althans voor een plaats in de hoofdcompetitie. Des
te opmerkelijker was de aanwezigheid van liefst drie Israëlische pro-
ducties, één in elke belangrijke categorie.
Samen met ronkende namen meedingend naar de Gouden Palm, de
hoogste eer, stelde Raphaël Nadjari zijn flm “Tehilim” voor. een dra-
ma voltrekt zich in een gelovige joodse familie uit Jeruzalem, wan-
neer het gezinshoofd mysterieus verdwijnt vlak na een auto-ongeval.
Is hij gevlucht? Werd hij ontvoerd? De vraag komt verrassend niet ter
sprake in het vervolg
van het verhaal. Hoe
vrouw en kinderen
omgaan met het ver-
lies, daar gaat het in
de flm om. De oudste
zoon, Menachem, een
tiener, is in de war, hij
voelt zich tekortge-
daan, in de steek ge-
laten, en zoekt naar
een spirituele verkla-
ring voor de ellende.
Bij hem borrelen dan
de religieuze opvoe-
ding door zijn vader
op en de strikt gelo-
vige lijn aangehou-
den door zijn oom.
Menachem sleept zijn
broertje David mee in
een inventieve gods-
dienstige uitweg voor
hun lijden. Hem werd immers onderwezen dat drie joodse pijlers het
noodlot kunnen bezweren: de inkeer, het gebed en de vrijgevigheid.
ten einde deze voorschriften in de praktijk om te zetten en zo de te-
rugkeer van hun vader te helpen bewerkstelligen, haalt Menachem
uit een grote doos een hoop liturgische boeken, afdruksels van de
Psalmen (tehilim). Met de hulp van David steekt hij in elk boek een
bankbiljet, afkomstig uit moeders spaarpot. Beide jongens verdelen
deze tehilim op straat, met het verzoek aan de voorbijgangers om
voor de vermiste vader te bidden.
Het lijdt geen twijfel dat regisseur Nadjari de psychologie van de per-
sonages centraal stelt, met de uiteenlopende reacties ten aanzien
van een tragisch evenement als de verdwijning van een dierbaar ie-
mand. Maar het is gissen naar de intenties van Nadjari (zelf een ge-
lovige Frans-Israëlische jood) met betrekking tot het religieuze luik.
en helpt de geloofsbelijdenis deze familie om uit het slop te raken?
exclUSief VeRSlAG UiT heT
60
STe
filMfeSTiVAl VAN cANNeS
DooR oNzE CoRRESPoNDENT TER PlaaTSE HENRi JakUBoWi Cz
Of, integendeel, belet zij de bladzijde om te draaien? Actrice limor
Goldstein maakte op de persconferentie een parallel tussen haar rol
en de droevige actualiteit. “Niets knaagt meer dan de onzekerheid,
het ongewisse over iemands lot, zei ze, en bracht de drie ontvoerde
Israëlische soldaten ter sprake.”
In een ander register, en in een competitie van iets minder allooi
(“un certain Regard”), liep “Bikur Hatizmoret” (Het bezoek van de
fanfare), een eerste flm van de Israëliër eran Kolirin. uitgenodigd in
Israël om de inhuldiging van een Arabisch cultureel centrum op te
luisteren, strijkt een egyptisch muzikaal ensemble neer op de lucht-
haven van tel Aviv. De taalbarrière, een gebrekkige uitspraak van
plaatsnamen en de afwezigheid ook van een ontvangstcomité, ma-
ken dat het achtkoppige stel muzikanten verdwaalt, en terechtkomt
in het afgelegen dorpje Beit Hatikva, en niet in de beoogde stad Petah
tikva. Door de schaarste van het openbaar vervoer in dit piepkleine
oord moet het gezelschap ter plaatse overnachten. De gastvriende-
lijkheid van de luttele bewoners, in het bijzonder de uitbaatster (Ronit
elkabetz) van een klein restaurant, komt de egyptenaren tegemoet.
De aanvankelijk distante Arabieren, met aan hun hoofd de schuchter
ogende “generaal” (Sasson Gabaï, bekend van de recente Israëlische
kaskraker “Aviva Ahouvati”), verliezen geleidelijk hun schroom en af-
standelijkheid, in contact met hun warmhartige gastheren. culturele
vervreemding wederzijds staat een langzame toenadering niet in de
weg, wanneer de raakvlakken de menselijke ziel eren, zo blijkt.
Deze naïeve voorstelling en consensuele blik, wars van politieke
geschillen en andere twistpunten, en dus vrij van elke polemiek, in
deze tijd van gespannen relaties tussen egypte en Israël, komen over
als een sympathieke vertelling, zonder meer. Het uitmuntende spel
van de acteurs – de zoals steeds voortrefelijke Ronit elkabetz op kop
– geeft de nodige meerwaarde aan deze flm.
Ook “meduzot” (Kwallen”), de derde Israëlische flm opgenomen in
de ofciële selectie van cannes (hier in de “Semaine de la critique”),
neemt het evenmin te nauw met de werkelijkheid. “Vertellingen en
dromen zijn de enige reële dingen in deze fctieve wereld”, zei één van
de twee regisseurs ter introductie van de flm. Drie verschillende ver-
halen, schijnbaar zonder onderling verband, doorkruisen elkaar in tel
Aviv. Hier herbergt een arme dienster een op het strand verdwaald
vijfarig meisje. Daar moet een pas getrouwd koppel zijn huwelijksreis
naar de caraïben laten varen (de bruid brak een been op het trouw-
feest, toen zij uit de gesloten toiletruimte sprong!). elders huurt een
plichtbewuste zoon een Filippijnse verzorgster voor zijn geestesge-
stoorde moeder.
Al deze protagonisten laten zich aanvankelijk als kwallen meeslepen,
zonder controle over hun leven. traumatische ervaringen uit een
soms ver verleden verklaren voor een deel deze passiviteit. Anders
dan de holtedieren echter overwinnen sommige personages met de
tijd de tegenstroom. Goed gedoseerde tedere, absurde en komische
momenten wisselen elkaar af, en de focus verplaatst zich met veel ge-
mak van het ene tafereel naar het andere.
Als een kletsnatte rode draad loopt de symboliek van het water. De
blauwe zee, een zwaar lekkend plafond, de striemende regen, noem
maar op, vochtigheid troef. Voeg hierbij, op het einde, een prachtig
poëtische tekst, als afscheidsbrief bedoeld, over een schip ingeslo-
ten in een fes water. Menig ontroerde toeschouwer zal dan, met tra-
nende ogen, een eigen vloeibare bijdrage leveren. De mooiste, meest
aangrijpende en intelligentste flm van de drie, ongetwijfeld. Net voor
het ter perse gaan vernemen we dat de flm de ‘gouden camera’ won,
dat is de eerste plaats voor debuterende regisseurs. Profciat!
44
RelI GI e
JOODS Actueel
i
n Devariem 30:19 komt een opmerkelijke passage voor: "Ik neem he-
den de hemel en de aarde tegen u tot getuige, het leven en de dood
leg Ik u voor, de zegen en de vloek; kies het leven!" De tora draagt
ons op om het leven te kiezen hoewel ons vrije keus wordt gelaten.
De meeste verklaarders zien hierin een meer spirituele opdracht: "Kies
voor een werkelijk leven, een leven met geestelijke inhoud". Ondanks
deze verheven gedachte bevat de geciteerde tekst ook een heel con-
crete opdracht, die bij nader inzien overigens niet zo eenvoudig zal blij-
ken. Ons wordt medegedeeld onder alle omstandigheden het leven te
kiezen. Dat moge triviaal lijken, maar tegenwoordig, en met name in de
medische praktijk, is deze levenskeuze een heet hangijzer. Van de zijde
van de mens wordt een bewuste keuze verlangd.
ingrijpenmoet
Mogen we eigenlijk wel medisch ingrijpen als G´d ons een ziekte stuurt?
Aan het begin van de burgerlijke jaartelling wandelden Rabbi Jisjmaëel
en Rabbi Akiwa door de straten van Jeruzalem waar zij werden aange-
houden door een zieke man die hen vroeg hoe hij genezen kon worden.
De Rabbijnen gaven hem raad. een begeleider vroeg de Rabbijnen wie
deze man ziek had gemaakt: "G 'd natuurlijk," was het antwoord. "Hoe
kunnen jullie je dan mengen in Hemelse zaken?" vroeg hun begeleider.
"Wat doe jij voor je brood?" luidde de wedervraag. "Ik ben landbouwer
van beroep," antwoordde de begeleider. "Zo," zeiden beide geleerden,
"G'd heeft jouw wijngaard geschapen en jij neemt je de vrijheid zijn
vruchten te plukken en het onkruid te wieden?" "Als ik mijn wijngaard
niet zou onderhouden, zou die niets meer produceren!". "Beste man, "
antwoordden zij toen, "begrijp jij dan niet, dat net zoals de wijngaard
niet kan groeien zonder de zorg van mensenhanden, ook de mens zich
niet kan ontplooien zonder medische zorg? De mens heeft bij tijd en
wijle medicijnen nodig en de boer uit onze parabel is de medicus, die
zorg draagt voor de gezondheid van zijn medemens." Medisch ingrij-
pen is geboden, zelfs nolens-volens.
ondeelbaarheid
Binnen de morele discipline van het Jodendom wordt het leven gezien
als iets ondeelbaars. Het leven is onmeetbaar, niet in rekenkundige
Ook bij twijfel over levensgevaar mag op de Sabbat worden ingegrepen.
leVeNSGeVAAR
iN De jOODSe WeT
Vachai bahem – met de tora zult u leven
DooR: RaBBi JN R. EVERS
45
JOODS Actueel
45
termen te vatten, iets van onschatbare en oneindige waarde. Iemand,
die nog maar kort te leven heeft, is niet 'minder waard' dan iemand,
die menselijkerwijs gesproken nog een heel leven voor zich heeft. Het
Jodendom geeft onder normale omstandigheden geen criteria, waar
men de waarde van een mensenleven kan of mag afmeten, zoals maat-
schappelijke status, gezondheidstoestand of familieomstandigheden.
Volgens de talmoed is ook een terminale patiënt en zelfs degene, die
in doodsstrijd verkeert, in elk opzicht als levend te beschouwen (chaj
lechol dawar). Dit beginsel komt onder andere tot uiting in Misjna Joma
(VIII:7} "Als een bouwwerk op iemand neerstort, dan mag men, zelfs als
het twijfelachtig is of hij nog in leven is, de puinhoop boven hem op
Shabbat wegruimen." Het is volgens een talmoedcommentaar op deze
Misjna (B.t. Joma 85a) zelfs toegestaan de Shabbat te ontwijden om ie-
mand voor maar eventjes het leven te redden. Met andere woorden:
zelfs als het slachtofer nog maar zeer korte tijd te leven heeft, ontheft
levensredding van het strenge verbod om inbreuk te maken op de hei-
ligheid van de Shabbat.
Fijninstrument
Het lichamelijke bestaan moet beschermd worden. Het lichaam is als
een instrument in de hand van een kunstenaar of ambachtsman. Het
ambacht van diamantbewerker kan als voorbeeld dienen. Met de beste
wil van de wereld kan een diamantbewerker zijn taak niet naar beho-
ren vervullen, indien hem geen geschikte werktuigen ter beschikking
staan. een defect in een instrument leidt ertoe, dat het product gebre-
ken vertoont. Het lichaam is een zeer fjn instrument, waarmee de ziel
haar taak op aarde kan vervullen. Het lichaam moet perfect functione-
ren wil de mens aan zijn doel beantwoorden. Het Hebreeuwse woord
voor ziek zijn (choleh) betekent ook zwak zijn, wat inhoudt, dat de band
tussen ziel en lichaam zwakker wordt met als gevolg, dat de mens min-
der in staat is zich te wijden aan hogere zaken. In verschillende kringen
is men eraan gewend de materiële wereld als inferieur te beschouwen.
Met name het lichaam wordt gezien als een zak beenderen, die als een
lastig substraat voor de ziel wordt ervaren; lastig omdat het de gees-
telijke ontplooiing bemoeilijkt en soms onmogelijk maakt. Het Joden-
dom gaat ervan uit, dat de materie in het algemeen en het lichaam in
het bijzonder juist het brandpunt van de Schepping vormen.
DeJoodsevoorschriften
Hoe wij omgaan met levensgevaar wordt tot in de details geregeld,
een typisch kenmerk van onze ´wettische´ religie. De voorschriften van
Shabbat, zowel als alle overige mitsvot van de tora, worden terzijde ge-
schoven in geval van levensgevaar; dit geldt ook voor een pasgeboren
kind van een dag oud (zie Sj.A. J.D. 158 en ch.M. 424). Wanneer de zieke
zich tegen behandeling verzet, overreedt men hem om de behande-
ling toch te aanvaarden. Het is een ernstige zonde om zich te gedragen
als een vrome dwaas, om zich niet te laten genezen wegens een of an-
der verbod. Over zo iemand wordt gezegd (Bereesjiet 9:5): „Maar jullie
bloed, jullie leven zal ik opeisen". Iemand die zich haast om Shabbat te
ontheiligen voor een zieke in levensgevaar, komt slechts lof toe. Ieder-
een, die Shabbat ontheiligd heeft voor een zieke in levensgevaar, ook al
blijkt (achteraf ) dat het niet nodig was, wordt beloond. Als een dokter
bijvoorbeeld zegt: „Deze patiënt heeft een vijg nodig", tien mensen ho-
ren dat, rennen weg, plukken een vijg en brengen die aan de zieke, dan
zullen zij allen door G´d beloond worden, zelfs al geneest de patiënt al
na de eerste vijg.
Het menselijk leven staat centraal in het Jodendom. Zelfs bij twijfelach-
tig levensgevaar is het geboden om daarvoor Shabbat te overtreden of
alle andere verboden uit de tora. Niets is belangrijker dan het afwen-
den van levensgevaar. De tora is alleen gegeven om er mee te leven,
zoals er geschreven staat (Vajjikra 18:5) „en jullie zult Mijn instellingen
en rechtsvoorschriften in acht nemen, dat de mens ze zal uitvoeren en
erdoor in leven blijft". De Geleerden in B.t. Sanhedrin 74a verklaren: „Je
zult erdoor leven maar er niet van doodgaan." Dit geldt voor alle over-
tredingen, behalve afgodendienst, verboden intieme relaties en bloed
vergieten.
Watheetgevaarlijk
Het Jodendom neemt al snel aan, dat een aandoening gevaarlijk kan
zijn. Gevaarlijk is iedere interne aandoening, vanaf de lippen naar bin-
nen - daar horen ook de tanden bij - zoals voor een ontsteking of ver-
wonding of iets dergelijks. Ook al is er geen specialist aanwezig om
een professionele diagnose te stellen en ook al zegt de patiënt niets of
vraagt hij nergens om, dan toch doet men alles wat men op een gewone
werkdag voor hem gedaan zou hebben. Maar als men de ziekte herkent
en weet dat men kan wachten met de behandeling tot na Shabbat, dan
ontheiligt men Shabbat niet. een lichte ongesteldheid is geen ziekte.
Wie erge kiespijn heeft, zodat het zijn hele lichaam treft, mag een niet-
Joodse tandarts vragen de tand of kies te trekken.
Men mag Shabbat overtreden voor een wonde op de rug van de hand
of op de wreef van de voet. en ook voor iedere wond die ontstaat door
een ijzeren voorwerp, een ernstige zweer, voor wie een teek heeft in-
geslikt of voor iemand die door een dolle hond is gebeten of door een
ander dier, dat in het stof kruipt (zoals een slang), zelfs al bestaat er
twijfel of het giftig is of niet. en ook voor iemand die zeer zware koorts
heeft, ontheiligt men de Shabbat maar veel voorkomende koorts laat
men behandelen door een niet-Jood. Als iemand pijn heeft in zijn beide
ogen, of als uit één ervan pus komt, of wanneer zij allebei druipen of
als er bloed uitkomt of als er een ander gevaar voor de ogen bestaat,
ontheiligt men daarvoor Shabbat.
Voor iemand die levensgevaarlijk ziek is, mag men slachten als hij vlees
nodig heeft, ook al is er niet-kosjer vlees voor hem aanwezig. Men geeft
hem niet het niet-koosjere vlees te eten, want wij vrezen, dat als hij te
weten zou komen dat wij hem niet-koosjer vlees geven, hij het zal over-
geven. Maar als er geen reden is te vrezen dat hij hiervan zal overgeven,
bijvoorbeeld bij een kind of als iemand geestelijk gestoord is, dan geeft
men hem treife vlees en slacht men niet voor hem op Shabbat.
Wieisarts
Wanneer iemand zegt dat hij de ziekte herkent, dat de zieke in levens-
gevaar verkeert en er geen arts of specialist aanwezig is, die dat ont-
kent, dan wordt hij geloofd en overtreedt men voor hem Shabbat. en
zelfs al is hij er niet zeker van, maar zegt hij dat het hem gevaarlijk lijkt,
zodat men voor de zieke de Shabbat moet overtreden, dan luistert men
want bij twijfel over levensgevaar is men soepel en neemt men het ze-
kere voor het onzekere. Wanneer een arts zegt dat de ziekte gevaarlijk is
en een bepaalde behandeling nodig is, en een andere arts zegt dat het
niet nodig is, of als de zieke zelf zegt dat het niet nodig is, dan luisteren
we naar de arts die zegt dat het wel nodig is. Wanneer de zieke zegt dat
hij een bepaalde medische behandeling nodig heeft en een arts zegt
dat het niet nodig is, dan luisteren we naar de patiënt. Maar wanneer de
arts zegt dat het de patiënt zal schaden, dan luisteren we naar de arts.
Wanneer een ervaren arts of iemand anders die er verstand van heeft,
zegt dat hoewel de patiënt nu niet in gevaar is, hij in gevaar kan komen
wanneer hij een bepaalde medische behandeling niet krijgt, dan luis-
tert men naar de arts en ontheiligt men de Shabbat, ook al protesteert
de patiënt daartegen. Wanneer de arts zegt dat de patiënt zeker zal
sterven als hij de behandeling niet krijgt maar dat hij misschien in leven
blijft als hij die wel krijgt, dan overtreedt men Shabbat eveneens. Het
Jodendom beschermt het leven onder alle omstandigheden.

Rabbijn Evers studeerde fscaal recht en klinische psychologie in Am-
sterdam. In 1989 ontving hij rabbinale bevoegdheid (semichah) van
tien verschillende vooraanstaande autoriteiten, waaronder rabbijn
Moshe Halberstam (van Tzanz-Tschakave) van de Edah HaChareidis.
Hij is thans rabbijn van de Joodse gemeente van Rotterdam, en ook
actief bij de joodse gemeenten van Amstedam en het NIK (de over-
koepelende organisatie van Joodse Gemeenten in Nederland). n
46
JOODS Actueel
46
JOODS Actueel
lI teRAtuuR
Hoop en geloof, twee lichtjes
in de duisternis
edith Davidovici maakte als jonge twintiger de verschrikkin-
gen van WOII en de concentratiekampen mee. tegenwoor-
dig woont ze in Antwerpen. Haar ervaringen schreef ze neer in
een boek dat eerder deze maand in het Nederlands verscheen.
De pas getrouwde edith woont tijdens de oorlog in Frankrijk met haar
familie. Ze worden verklikt en aangehouden door de militie. Dan begint
een lange lijdensweg, via het fort van Montluc en het verzamelkamp van
Drancy naar Auschwitz. Gelukkig voor edith blijft ze steeds samen met
haar schoonzuster eta. Ze sporen mekaar aan de moed niet op te geven.
Haar man, eugène overleeft de deportatie niet.

edith vertelt in haar boek over haar overlevingsstrijd in het con-
centratiekamp van Auschwitz. edith is zwanger maar weet op mi-
raculeuze wijze te ontkomen aan alle selecties, tot ze moet beval-
len op 24 december 1944. In de ziekenboeg is slechts Gisella Perl
aanwezig, een joodse gynaecologe. De bevalling verloopt moeizaam.
Het is een jongen van vier kilo, maar de dokter moet hem ombren-
gen, anders worden moeder en kind naar het crematorium gestuurd.
Op 18 januari begint de zogenoemde dodenmars. tegen die tijd is edith
van haar schoonzuster gescheiden en arriveert ze in Ravensbrück en later
in Neustadt. Ze weet alle gruwelijkheden te overleven en blijft in leven
tot de bevrijding. uiteindelijk zetten Amerikaanse soldaten haar op een
trein richting Parijs. Na de oorlog houdt edith Davidovici lezingen over
haar gebeurtenissen en schrijft ze een boek in het Frans. Dit jaar werd het
vertaald naar het Nederlands door de Antwerpse Perla Nager-Karniol.
Edith Davidovici, Leven na de Shoah, Uitgeverij C. de Vries-Brouwers.
iNTeRVieW
JooDSaCTUEElHaDEENExClUSiEFgESPREk
mETEDiTHDaViDoViCiiNaNTWERPEN.
Waaromhebtuditboekgeschreven?
Om deze tragische periode van de geschiedenis van het jodendom nooit
te vergeten.
Het heeft tientallen jaren geduurd vooraleer ik mijn afschuwelijke erva-
ringen in woorden kon omzetten, maar vooral mijn kinderen hebben mij
ertoe aangespoord dit te doen. Het was erg moeilijk. terwijl ik schreef,
kon ik mij nauwelijks voorstellen dat ik deze gebeurtenissen heb onder-
gaan. Ik voelde mij precies iemand anders. Mijn dochter Roselyne heeft
de tekst stiekem laten uitgeven en schonk mij het boek ter gelegenheid
van mijn vijftigste huwelijksverjaardag. Mijn echtgenoot trachtte zijn
herinneringen op te tekenen, maar werd te emotioneel, tranen liepen uit
zijn ogen zodra hij de pen nam. In de plaats heeft hij een sefer (religieus
boek) geschreven.
Hoewerdugearresteerd?
Wij waren tot de oorlog goed geïntegreerd in de maatschappij. In 1944
woonden we in lyon en kregen er valse identiteitspapieren. We werden
door de militie verklikt – zij kregen 50 Franse frank per Jood – en in het
fort van Montluc opgesloten. Het was de eerste keer van mijn leven dat ik
in een gevangenis zat. Ze duwden ons in een vrachtwagen met bestem-
ming Drancy. Van daaruit werden wij in een goederentrein opgehoopt,
zonder te weten wat er met ons ging gebeuren. Drie maanden voor dit
tragisch moment leek alles nog zo goed te gaan, ik was net met eugène
getrouwd.
Watwasuwergstebelevenisinauschwitz?
Mijn bevalling, die verliep erg zwaar. Ik had niet onmiddellijk door dat
Gisella Perl, de gynaecologe, verplicht was elke geboorte aan te geven,
en dat elke moeder met haar pasgeborene het crematorium ingestuurd
werden nadat Mengele experimenten op hen uitvoerde. Ik begreep
pas dat ze mijn kind had omgebracht toen een SS-vrouw binnenstapte,
vroeg wat er gebeurd was en Gisella antwoordde dat het kind dood was
maar dat ik binnenkort weer in staat zou zijn het werk te hervatten. Na de
oorlog is dokter Perl verdacht van collaboratie omdat ze de pasgebore-
nen ombracht, maar ze werd vrijgesproken door vele getuigen.
Wathielduovereindindezevreselijkeomstandigheden?
Ik voelde dat mijn ouders in leven waren en dat ze voor mij aan het bid-
den waren. Ik had ook ongeloofijk veel ‘emoena’, geloof in G’d. Ik kende
veel gebeden van buiten en die reciteerde ik constant. Mijn schoonzus-
ter en ik ‘kochten’ vrijdag vaak een kaars die we in twee deelden, voor
de shabbat. De kaarsen verwarmden zozeer ons hart en brachten ons
zoveel hoop, dat we de honger niet meer voelden.
Hadueenengelbewaarder?
Ja, G’d. en de kracht van de gebeden. Na de oorlog ging ik terug naar
huis. Het geluk van het terugzien is niet te beschrijven. Mijn vader zei
tegen mij: “Gitele, ik wist dat jij het zou halen’”
Watwarenuwgevoelenstenopzichtevanhethertrouwen?
eerst weigerde ik. eindelijk was ik vrij, en vrijheid is een zalig gevoel. Ik
werkte en kon zo mijn familie steunen. Ik was niet bereid een nieuwe
band met iemand aan te knopen… tenzij hij ook gedeporteerd was. Mijn
ouders spoorden me aan ‘ja’ te zeggen, maar Salomon heeft toch twee
jaar moeten aandringen...
Heeftuerooitaangedachthetnummerdatopuwarmstaattever-
wijderen?
Nooit, en ik verberg het ook niet.
HoestaatutegenoverdeDuitsersvandehuidigegeneratie?
Ik vermijd ze liefst en zal nooit naar Duitsland of Oostenrijk reizen. G’d
heeft het goede en het kwaad geschapen, het mooie en het lelijke. De
ene mens is de andere niet.
Ugaflezingeninjoodseenniet-joodsescholen?
Ja, maar ook in katholieke scholen. Voor de zusters was het belangrijk
dat iemand over geloof kwam spreken, al was dit het joods geloof. Het
christelijk publiek toont zich trouwens erg geïnteresseerd en getuigt van
veel respect.
Jacques Chirac beloonde u met de‘légion d’Honneur’ (de hoogste
Franse onderscheiding, red).
Aangezien ik talrijke lezingen gaf, kwam ik in aanmerking voor deze ere-
titel. Op een dag viel een brief in de
bus met de mededeling. eerst dacht
ik aan een grap, maar dat was het
niet.
Denkt u dat zulke gruwel in de
toekomstopnieuwmogelijkis?
Ik hoop van niet, maar we moeten
met zijn allen op onze hoede zijn.
Bedanktvoorditgesprek.
Op zondag 3 juni houdt Edith
Davidovici een signeersessie van
haar boek in het Radisson SAS ho-
tel te Antwerpen, Van Eycklei 34,
van 18.00 tot 19.30.
47
JOODS Actueel
47
JOODS Actueel
HANNe HelleMANS
ScHIMMeN Met eeN SteR
Het bewogen verhaal van joodse ondergedoken kinderen tijdens
de Tweede Wereldoorlog in België
Van de bijna vijfduizend joodse kinderen die vanuit België werden
gedeporteerd naar concentratiekampen, overleefden nog geen hon-
derd de tweede Wereldoorlog. Om te ontsnappen aan die gruwel van
de concentratiekampen werden in België iets meer dan vijfduizend
joodse kinderen verborgen in schuilplaatsen. Het profel van hun red-
ders was zeer divers: van doorgewinterde verzetslui tot sociaal be-
wogen geestelijken. Het onderduiken verliep in België erg efciënt.
De tijdelijke plaatsing van verzwakte stadskinderen op het platte-
land bleek een ideale dekmantel voor de illegale reddingsoperaties.
Voor de joodse kinderen was de schok groot. Van de ene dag op de
andere kwamen ze terecht in een vreemd milieu en kregen ze een
andere naam en een andere religie. Hun ware identiteit prijsgeven
kon niet, want het gevaar ontdekt te worden door de nazi's dreigde
voortdurend. Het einde van de tweede Wereldoorlog betekende voor
veel van de kinderen een nieuw drama: vaak keerden hun ouders niet
terug uit de concentratiekampen. en inmiddels waren verscheidene
joodse kinderen gedoopt. Zowel de katholieke als joodse gemeen-
schap eiste hun zieltjes op. Deze jarenlange krachtmeting werd uit-
gevochten boven de hoofden van de kinderen, die zelfs na de oorlog
geen onbezorgd leven werd gegund.
RECENSi E – DooR YVES VaN DE STEEN
De uitgever heeft verschillende steken laten vallen bij de verzorging
van dit prachtige boek. De foto op de voorzijde van de kaft, werd ge-
put uit het documentatiemateriaal van het united States Holocaust
Memorial Museum. Waarom werd er, gezien het om Belgische proble-
men gaat, geen beroep gedaan op de foto’s verzameld in de nieuw-
ste Belgische tentoonstelling in Auschwitz? Het boek daarvan werd
prachtig uitgegeven op 7 mei 2006, door de goede zorgen van het
Joods Museum van Deportatie en Verzet. Waarom geen eer brengen
aan wie eer toekomt?
Verder vind ik dat de auteur meer lof verdient dan haar op de achter-
zijde van de kaft wordt toegemeten. Mevrouw Hellemans draagt met
haar boek, dat prachtig is geschreven, klaar en duidelijk is ingedeeld,
telkens voorzien is van een inleiding en een conclusie bij elk hoofd-
stuk, een verhelderend notenapparaat en een schitterende bibliogra-
fe bevat, sterk bij tot een beter inzicht in dit schrijnende verhaal van
geholpen en ondergedoken joodse kinderen tijdens de tweede We-
reldoorlog. Het drama dat een deel van deze kinderen bij het einde
van de oorlog overkomt, een strijd tussen bloedverwantschap én het
judaïsme enerzijds, en de afectieve banden met de katholieke pleeg-
gezinnen die de kinderen op eigen houtje hebben laten dopen en ze
nadien weigeren terug te geven aan hun werkelijke joodse familie
en/ of gemeenschap anderzijds, wordt op een serene en objectieve
wijze uitvoerig toegelicht.
De auteur verbaast er zich net zoals de lezer over, hoeveel religieuze
hardnekkigheid en halsstarrigheid de katholieke gezinnen en hun cle-
rici opbrengen om te weigeren de joodse kinderen rechtmatig terug
te geven aan hun joodse familie of verwanten. De gehechtheid van de
pleegouders aan hun joodse adoptieve kinderen is hartverwarmend,
maar verwordt nadien tot een hartverscheurende tragedie, waaraan
door de toenmalige kranten, de katholieke hogere hiërarchie en een
volledig katholiek ingesteld gerecht, soms nog een lamentabele, be-
droevende en melodramatische noot wordt toegevoegd.
In de tweede helft van 1945 werden alle voorzieningen getrofen om
de onderduikkinderen naar de joodse gemeenschap te doen terug-
keren. De verschillende strekkingen binnen de joodse gemeenschap
hebben zich georganiseerd. er ontstaat een structuur van weeshui-
zen en de overlevende joodse volwassenen beginnen zich langza-
merhand te settelen. een en ander wijst erop dat de terugkeer van
de joodse kinderen niet geruisloos zal verlopen. De pogingen om een
wettelijke regeling te trefen voor de oorlogsweeskinderen, draaien
op niets uit. De overheid heeft geen interesse. Het water is te diep.
De katholieken aanvaarden niet dat een joods kind per defnitie de
joodse gemeenschap toebehoort.
Ook de onenigheid binnen de Joodse organisaties is weinig verhef-
fend en eveneens een bron van veel verdriet en ergernis. Beide orga-
nisaties hebben dus gefaald. De impact van de kinderkwestie op de
joods-christelijke betrekkingen is gering. De zaak leidt tot de verzu-
ring van individuele relaties tussen joden en katholieken, maar ont-
spoort niet in nationale onrust zoals in Nederland, met de zaak Beek-
man en Meljado of in Frankrijk met de Finalycase. Wij kennen onze
zaken Suzanne Gniwosh en de Wanda en Marc- Raphaël Weinberger
case. Dank zij de Belgische nuchterheid en de bereidheid tot com-
promis tussen christenen en joden blijft de zaak alsnog een beperkt
impact hebben.
Meer dan de helft van de joodse kinderen die verborgen en onder-
gedoken waren, overleefde de oorlog. Hierbij maakten vooral het
Joods Verdedigingscomité en het toenmalige Nationaal Werk voor
Kinderwelzijn zich verdienstelijk. Ook de katholieke wereld, in al zijn
geledingen, behalve misschien de top van de hiërarchie, verrichtte
wonderen. Daarbij vallen vooral twee redders in soutane op: met
name Père Bruno van de Keizersbergabdij in leuven en Abbé André,
de parochiepriester in Namen. Men kan besluiten dat heel wat katho-
lieken tijdens de tweede Wereldoorlog in de bres sprongen voor de
joden. Het gaat om persoonlijke initiatieven van priesters en kloosters
die bereid waren dit risico te nemen. De titel van het boek “ Schim-
men met een ster”, stond in de sterren geschreven. Maar deze knappe
vondst, die in de conclusie van Hanne Hellemans wordt uitgelegd,
verklap ik niet.
Zelf had ik misschien in een voorwoord bij het boek de ontvoering
van edgardo Mortara, een joods kind dat in zijn eigen gezin heimelijk
gedoopt werd, en in Bologna in 1850 door toedoen van Paus Pius IX
door de Inquisitie op schandelijke wijze werd gekidnapt, als uitgangs-
punt genomen. Deze groteske zaak leidde tot de tussenkomst van
Napoleon III, Mazzini, Garibaldi en de Rotschilds. Mortara werd echter
nooit aan zijn joodse ouders teruggegeven. Sindsdien blijkt er dan
toch ook weer niet zoveel veranderd. Antisemitisme werd alleen jo-
denafkeer, althans in de meeste
gevallen.
uiteindelijk wou ik de uitgever
er op wijzen dat er geen Vlaams
Holocaustmuseum te Gent be-
staat. Dit is een vergissing, maar
doet niets af aan de verdiensten
van Hanne Hellemans, die een
voortrefelijke historica is. Zij
verdient alle lof, temeer daar
haar boek niet alleen een schit-
terend stukje geschiedschrijving
is, maar ook omdat het leest als
een thriller. Mevrouw Hellemans
gaat, voor wat mij betreft, een
schitterende carrière tegemoet.
Schimmen met een ster /
Hanne Hellemans
Paperback - 296 blz. - € 19,95
ISBN 978 90 223 1949 9
Een uitgave van Manteau
48
JOODS Actueel
48
JOODS Actueel
GeZONDHeI D
iS heT NUTTiGeN VAN
ASPARTAAM Wel VeiliG?
DooR HElENE mai ER
Hoewel een beperkt gebruik van suiker bij mensen zonder overgewicht
geen probleem is, kunnen zoetstofen een goed alternatief vormen in-
dien het gewicht op de weegschaal neiging toont tot stijging. Aspar-
taam is daar een voorbeeld van, net als sacharine en cyclamaat. Deze
energievrije zoetstofen zijn slechts in kleine hoeveelheden nodig. Ze
zijn veel zoeter dan suiker en hebben geen invloed op het bloedsui-
kergehalte.
Wat is aspartaam? Aspartaam bestaat uit aminozuren, namelijk fenyl-
alanine en asparaginezuur. Dit zijn natuurlijke bestanddelen van eiwit-
ten die we ook terugvinden in dagelijkse eetwaren als eieren, vis, melk-
producten en meer. Aspartaam wordt tegenwoordig in veel producten
gebruikt zoals in frisdranken, zuivelproducten, snoep, en in farmaceuti-
sche producten zoals vitaminen en suikervrije hoestsiroop.
Ook al publiceren de hoge europese gezondheidsinstanties regelmatig
geruststellende berichten over de gebruiksveiligheid van aspartaam,
toch blijven er nog altijd heel wat vooroordelen rond deze zoetstof. In
de jaren ‘80 werd aspartaam voor het eerst geautoriseerd in europa. Na
verscheidene studies in de jaren tachtig werd in 1994 het gebruik ervan
door de europese Autoriteit voor Voedselveiligheid veilig verklaard. In
2002 bevestigde een Franse studie dit nogmaals.
Maar in 2005 bleek, uit een studie van het Ramazzini-Instituut in Ita-
lië, dat aspartaam het risico op sommige kankers bij knaagdieren kon
verhogen. Die bevindingen trokken de aandacht aan van de euro-
pese Autoriteit voor Voedselveiligheid. De eFSA voerde een grondige
(re)evaluatie uit van deze Italiaanse studie en stelde daarbij grote te-
kortkomingen vast, die systematisch tot verkeerde interpretaties leid-
den. De eFSA concludeerde in 2006 dat aspartaam en zijn derivaten
geen genotoxisch en/of kankerverwekkend efect hebben op het or-
ganisme. Wanneer je energievrije zoetstofen met mate gebruikt, zijn
deze volkomen veilig.
Voor iedere zoetstof heeft de eFSA een ADI-waarde (Aanvaardbare Da-
gelijkse inname) per kilogram lichaamsgewicht bepaald. Dit is een vei-
ligheidsgrens - en geen toxiciteitsgrens, zoals soms verkeerd geïnter-
preteerd wordt. In de praktijk betekent dit dat het dagelijks gebruik van
enkele 'zoetjes' in kofe, thee of yoghurt en enkele light-frisdranken
geen enkel probleem vormt. Om de echte absorptie van aspartaam per
persoon te vergelijken met de ADI (= 40 mg/kg/dag), moet men deze
vermenigvuldigen met het lichaamsgewicht, bvb: iemand van 60 kg
zou 60 x 40 mg = 2.400 mg/dag mogen gebruiken. Dit komt ongeveer
overeen met 600 zoetjes per dag, of zo’n 10 liter gashoudende dranken
met aspartaam. De deskundigen van de eFSA herinneren er trouwens
aan dat het gemiddeld gebruik van aspartaam in europa ongeveer 10
mg/kg/dag bedraagt, wat aanzienlijk minder is dan de toegelaten da-
gelijkse dosis.
Bij kinderen (lager lichaamsgewicht) is de ADI sneller bereikt, en is het
dan ook aangeraden om suikervrije dranken te beperken. Ook zwan-
gere vrouwen letten best extra op. Personen die lijden aan de metaboli-
sche ziekte PKu (phenylketonurie) kunnen fenylalanine niet verwerken
en moeten aspartaam strikt vermijden.
Nog vragen? contacteer me gerust.
Helene Maier-Wajdenbaum
Diëtiste-voedingsdeskundige
tel 03 2325199 of 0485 505103
e-mail: helenwaw@hotmail.com
Watmakenwe?
Romige Kaastaart
met Witte Chocolade
ingrediënten:
voor de bodem:
200 g boterkoekjes van de beste
kwaliteit (bvb. shortbread)
30 g gemalen amandelen
2 lepels suiker
1/8 theelepel amandelaroma
8 lepels gesmolten boter
Voor de vulling:
400 g witte chocolade
275 ml slagroom
400 g volvette roomkaas (cream
cheese)
4 eieren
1 theelepel vanillearoma
Hoe ga je te werk:
Vet een springvorm van 24 cm in
en bekleed de bodem met bakpa-
pier.
Vouw een dubbel vel aluminium
folie rond de onder- en zijkanten
van de vorm, om deze waterdicht
te maken. Hak de koekjes fjn met
de mesinzet van de keukenma-
chine.
Meng de amandelen, suiker,
amandelaroma en boter erdoor.
Verdeel dit meng-
sel over de bodem
van de springvorm
en bak 10 minuten op
170°. Smelt ondertussen
de chocolade en de slagroom
au bain marie of in de microgolf
(ca. 2 minuten op 600 Watt) en
laat even afkoelen. Meng de
kaas, eieren, vanillearoma en het
chocolademengsel in de keuken-
machine tot een gladde massa
en verdeel deze vulling over de
taartbodem.
Plaats de springvorm in een diepe
ovenschotel en vul deze voor de
helft
m e t
kokend wa-
ter. Bak 1 uur in de op 180° voor-
verwarmde oven. laat de taart
1-2 uren in de oven met lichtjes
geopende deur afkoelen. Versier
desgewenst met 50 g geraspte
witte chocolade. Bewaar tot het
opdienen afgedekt in de koel-
kast.
Smakelijk!
lekkeR kOSheR
DooR Vi Vi SalamoN
KOKeN
49
JOODS Actueel
i
n mijn vorig artikeltje heb ik even het woord postnatale depressie
aangehaald, tegenwoordig zeggen we post partum depressie. We
hebben het dan over een vorm van depressiviteit na een bevalling.
PPD zoals in het vakjargon genoemd, kan tamelijk snel opkomen
maar soms komt het pas maanden later tot uiting, bij het stoppen
van de borstvoeding bijvoorbeeld en dan is de herkenning van het
ziektebeeld veel moeilijker.
Voor de duidelijkheid: we kennen ook de ‘zogenaamde’ babyblues,
een fysiologisch verschijnsel. Veel vrouwen hebben na de bevalling
last van huildagen, meestal tussen dag 3 en 5 post partum. De jonge
moeder kan zonder aantoonbare reden in huilen uitbarsten, en is paar
dagen overgevoelig. Het zijn enkel de hormonen die zich op deze
manier uiten. De babyblues moeten wel op de 6de dag voorbij zijn.
”Post- partum –uitputting” komt ook voor. De moeder voelt zich erg
moe, heeft rust nodig, maar heeft vooral nood aan extra steun als ze
terug thuis komt. Bij post partum uitputting kan de moeder haar pro-
blemen nog verwoorden en door reorganisatie en hulp in het huis-
houden kan men het probleem mee helpen oplossen. er zijn jammer
genoeg veel moeders die denken dat ze ‘sterk moeten zijn’ en geen
hulp willen vragen, laat staan aanvaarden. Hier is een belangrijke taak
voor de heer des huizes weggelegd.
een depressie overkomt je, een depressie overvalt je, je glijdt erin weg
zonder dat je er zelf erg in hebt. een vrouw die het zelf had meege-
maakt zei mij: “Het is alsof er een zak over je hoofd zit, je leeft in het
luchtledige en het duurt een hele tijd voor je weer vrij kan ademen”.
Het zijn de mensen uit je directe omgeving die dit moeten herkennen
en professionele hulp zoeken. Post partum depressie wordt ook wel
de ziekte van het verlies genoemd. De jonge vrouw was tot nu toe het
kind van haar moeder en nu is zij moeder van haar kind. Deze theorie
gaat alleen op bij een eerste kindje. Wel heb ik meegemaakt dat een
jonge moeder een paar weken voor de bevalling haar vader had ver-
loren. Ze kon niet blij zijn met haar nieuwe baby. Haar vader, waar ze
alle jaren zo “close” mee was geweest, overheerste haar gevoelens.
De Britse arts Katherine Dalton heeft verschillende boeken geschre-
ven rond dit thema. Zij stelt dat dit soort depressie teweeg gebracht
wordt door de geweldige hormoonschommeling die zich na de beval-
ling voordoet. Het zwangerschapshormoon progesteron daalt en het
hormoon oestrogeen komt op. Zij stelt voor het zwangerschapshor-
moon kunstmatig hoog te houden door verschillende doses proges-
teron toe te dienen gedurende en volgend op de bevalling. Dit zou
succes hebben. Dit is eigenlijk de meest geopperde theorie over PPD
maar beantwoordt de vraag niet waarom sommige vrouwen wel en
andere er geen last van hebben.
Rabbi A. twerski, ook een befaamd psycholoog, schrijft in een van
zijn vele boeken, ‘”Getting up when you are down”, dat een aange-
past dieet PPD zou kunnen verhelpen. Mevr l. Bronner, psychologe in
Antwerpen, heeft vastgesteld dat een postnatale depressie het meest
voorkomt bij vrouwen die voor de geboorte een miskraam hebben
gehad en tamelijk snel daarna weer in verwachting waren. Ik ben mijn
eigen lijstje PPD gevallen eens nagegaan en moet zeggen dat voor
mij de theorie van Mevr l Bronner in alle gevallen opgaat.
Hoe uit zich depressiviteit? De moeder verontschuldigt zich
vaak dat ze geen goede moeder zou zijn, of vraagt zich af of ze het
kindje wel goed zou verzorgen. Het kan zijn dat de moeder zichzelf
en haar baby verwaarloost. Het tegenovergestelde kan ook; door
overdreven hygiëne. Zichzelf uithongeren of juist overdreven eten,of
geen interesse tonen in het dagelijks gebeuren, veel huilen of ge-
wone apathie zijn andere tekenen. Als de moeder suïcidaal verdrag
vertoont, “Ik wil dood, ik deug niet voor mijn kind”, of ze staat vaak
voor een open raam, dan spreken we van een psychose, de zwaarste
vorm van depressiviteit.
In elk geval is PPD een bedroevend gebeuren dat zo snel mogelijk
professionele hulp vereist. er zijn al te veel leken onder ons die den-
ken dat ze het probleem alleen kunnen oplossen. Ze praten op de
vrouwen in, ze moet zus doen, ze moet zo luisteren, we regelen dit
voor jou enz enz. Iemand die in een depressie zit, hoort niet eens wat
er gezegd wordt. Ook al denk je dat je afspraken gemaakt hebt, ze
weet het niet.
Valse schaamte is hier niet op haar plaats. Hoe sneller er hulp gezocht
wordt, hoe groter de kans om PPD te genezen. De gynaecoloog is
hier niet de aangewezen arts, de huisarts eventueel als hij de zaak
goed inschat en geen slaappillen voorschrijft. In Zoersel is een spe-
ciaal ingerichte kliniek voor PPD onder leiding van Dr. Dockx, waar
de moeder haar baby mag meenemen en dus tijdens de behandeling
toch in contact blijft met haar kindje. In Brussel staan Dr. Souiri en
Mendelevitz in het St. erasmus ziekenhuis ook aan het hoofd van een
gespecialiseerde afdeling. n
POSTNATAle DePReSSie
DooR RaCHEl DRaNgER
50
JOODS Actueel
SPORt
SPORt JOODS Actueel
DooR RolaND ( moi SHi ) li PSHi TS
TENNiS
Berlijn
Sahar Peer moest de kofers pakken na de tweede ronde. Ze won wel gemak-
kelijk de eerste ronde van thuisspeelster Gronefeld met 6-1, 6-2. In de tweede
ronde moest ze haar meerdere erkennen in de eveneens thuis spelende Mul-
ler, de Duitse won overtuigend met 6-2, 7-6. In het dubbelspel won ze de eer-
ste ronde aan de zijde van de Russische Safna tegen Peng/ Sromova met 6-3,
7-6. In de tweede ronde werd het een walk-over voor Kuznetsova- Petrova,
omdat Peer/ Safna opgaven.
Rome
In de eerste ronde won Peer gemakkelijk van de Japanse Sugyama met 6-0, 6-
2.In de tweede ronde werd ze al meteen uitgeschakeld door de Amerikaanse
Serena Williams met twee keer 6-3.
Ook in het dubbelspel ging Peer samen met collega Safna al direct onderuit in
de eerste ronde. Het duo verloor tegen Hantuchova/Petrova met 6-2, 6-4.
VoETBal
Euro2008:
Op 2 juni speelt Israël tegen en in Macedonië. Macedonië dat op een vijfde
plaats prijkt in de groep met zeven punten uit 6 wedstrijden kan het Israël nog
knap lastig maken. Israël, dat elf punten telt na 6 wedstrijden, zag ook hoe
engeland thuis gelijk speelde tegen de Macedoniërs. Op 6 juni speelt Israël
tegen Andorra.
israëlischecompetitie
Slechts enkele speeldagen voor het einde van het seizoen staat Maccabi Haifa
met 75 punten aan de leiding en is al virtueel kampioen. Achtervolger Hapoel
tel Aviv is nummer twee met 59 punten en strijdt nog op de laatste speel-
dag met Beitar Jeruzalem voor de tweede plaats. Beitar, dat nooit op zaterdag
speelt omwille van de ‘shabbat’, staat derde met 58 punten. De twee dichtste
achtervolgers, Maccabi Petah tikva en Maccabi tel Aviv, hebben geen kans
meer op de tweede plaats. Ze hebben allebei 44 punten. De laatst geplaatste,
Bnei Sachnin, heeft amper 25 punten en degradeert.
Ek-21jarigen:
Op 10 juni begint het grote toernooi in Nederland voor de min 21-jarigen. De
eerste wedstrijd wordt geopend in Heerenveen met het duel tussen Nederland
en Israël. later op de avond wordt in Groningen het duel tussen Portugal en
België gespeeld. Op 23 juni wordt de fnale gespeeld in Nijmegem. De halve
fnalisten kwalifceren zich ook al direct voor de Olympische spelen in 2008.
Maccabi België Nieuws
DooR DaNi El BEYERS
EENgESlaagDJEUgDToRNooi
eind vorige maand had op de Maccabi voetbalterreinen het
jeugdtornooi "de B&H Fischler memorial" plaats. tweehon-
derd spelertjes (duiveltjes en preminiemen) van verschil-
lende clubs gaven die dag het beste van zichzelf. Ook de ou-
ders, ploegleiders en sympatisanten waren talrijk aanwezig om
het jonge geweld aan te moedigen. Bovendien was de zon
van de partij, en was het aangenaam om buiten te vertoeven.
Ook de spelers van het eerste elftal waren aanwezig. Zij hadden
met trainer Marc Noë een eerste bespreking over het volgende
seizoen. Dit seizoen haalde Maccabi een mooie achtste plaats in
tweede provinciale. Volgend jaar willen zij minstens even goed
doen, een deelname aan de eindronde voor promotie lijkt haalbaar.
De sportieve dag werd afgesloten met een duel tussen de ve-
teranen van Maccabi en de Berchem Bell Boys. Het iets jongere
Maccabi won de wedstrijd met 2-0. Bij de Bell Boys spelen wel
"echte" veteranen : Justin Wattelé (ex-Germinal) is met zijn78
jaar de ouderdomsdeken. Verder ook cois van Overmeire (ex-
charleroi, 77 jaar). Deze ploeg heeft ook heel wat eerste klas-
se ervaring in de gelederen: naast de reeds genoemden ook
Van de Sompel (ex-Beveren) en Van Overloop (ex-Beerschot).
Voorzitter Haim Serror was zeer tevreden om zoveel mensen bijeen
te zien op de Maccabi sportvelden en hij was verheugd dat iedereen
was gekomen om zich op sportieve en gezonde manier uit te leven
tijdens dit voetbalfeest.
VOeTBAl eN VReDe
ROOD richt Nederlandse
supportersvereniging op
voor unieke
Palestijnse voetbalclub
ondanks de recente ontruiming van de gazastrook lijkt het Pa-
lestijns-israelische confict uitzichtloos. al tientallen jaren sleept het
zichvandeenecatastrofenaardeandere,enheteindeisnoglangnietin
zicht.Tochzijnerbijalleellendeooknogenkelelichtpuntjesteontdek-
ken.BijvoorbeelddatvanvoetbalclubFCBneiSakhnin.
Sakhnin is een 3500 jaar oude Palestijnse gemeenschap in Galilea, in het noor-
den van Israël. Het stadje telt 20.000 inwoners, en... een heel bijzondere voet-
balclub. Fc Bnei Sakhnin herbergt joodse, christelijke en moslimspelers en is
daarmee een unieke club in de hoogste afdeling van de Israëlische competitie.
Het team ademt verbroedering uit. Aanvoerder Abbas Suan: "Dit is belangrijk
voor mij en voor alle Arabieren in Israël, en voor iedereen die gelooft in vrede
en samenleven. Ik denk dat het voor het hele land belangrijk is om te zien hoe
je vreedzaam samenleven in de praktijk kunt brengen."
De club schreef historie door als eerste Palestijns-Arabische vereniging in de
Israëlische eredivisie te spelen en daarna door te dringen tot de prestigieuze
ueFA cup. Dit resultaat dwongen ze af door in 2004 de Israëlische beker te
winnen. Pas na dat succes kreeg de club toestemming om een eigen stadion
te bouwen. tot nu toe werden de thuiswedstrijden in het stadion van Mac-
cabi Haifa gespeeld, zo’n dertig kilometer verderop. Met de plannen voor een
nieuw stadion zijn de problemen voor Bnei Sakhnin echter nog niet opgelost.
Manager Mazen Ganayem legt uit dat de club minder faciliteiten en geld heeft.
De andere clubs van de Israëlische competitie komen uit rijke steden en zitten
daardoor ruimer in de subsidies. Ook is het voor Bnei Sakhnin moeilijker om
sponsors te vinden. De fnanciële problemen leggen een grote druk op de ver-
eniging: er dreigt zelfs uitsluiting uit de eredivisie door de Israëlische voetbal-
bond. Om zo’n ramp te voorkomen wordt er in Sakhnin druk gecollecteerd en
staan er collectebusjes in de winkels waar mensen hun wisselgeld in stoppen.
Om de club bij te staan heeft de Nederlandse organisatie ROOD een lokale
supportersclub opgericht. Voorzitter Anja Smits: “We hebben inmiddels al
zo’n tweehonderd leden en zijn druk bezig meer bekendheid te geven aan de
unieke vereniging. We gaan ook kijken hoe we in de toekomst fnancieel kun-
nen helpen want een lichtend voorbeeld als deze vereniging móet in stand
blijven."

De Nederlandse supportersvereniging van Bnei Sakhnin heeft een eigen web-
site: www.fcbneisakhnin.nl. Daar vind je veel meer informatie en heb je ook de
mogelijkheid om je – gratis – aan te melden als medesupporter.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->