P. 1
Kok Wooncenter design meubelen Magazine

Kok Wooncenter design meubelen Magazine

|Views: 232|Likes:
Published by postkamer2330
Alles over design meubelen en interieuradvies voor Utrecht, Amsterdam, Gelderland en het Gooi. Informatie over Leolux Linteloo Pilat Arco Pastoe Karat Designonstock Auping en Poliform.
Alles over design meubelen en interieuradvies voor Utrecht, Amsterdam, Gelderland en het Gooi. Informatie over Leolux Linteloo Pilat Arco Pastoe Karat Designonstock Auping en Poliform.

More info:

Categories:Types, Brochures
Published by: postkamer2330 on Aug 16, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/09/2013

pdf

text

original

NUMMER 3 | 2011 | € 5,95 | BEWAAREXEMPLAAR

magazine

Karel Boonzaaijer
interview: 25 Jaar Pastoe Vision

HOTSPOT LISSABON | ALLES WAT JE WILT WETEN OVER LED VERLICHTING Eco architect Maartje Lammers | Het ambacht van Pilat & Pilat en De Sede

Leolux Inspiration Center

Grootste designcollectie van Midden Nederland
Voor Leolux zijn wij officieel Inspiration Center. Onze collectie is zo uitgebreid dat we voor het merk een regionale functie hebben.

HET IDEALE HUIS
Een goed huis laat je alle beslommeringen van de buitenwereld even vergeten. Alsof je op vakantie bent, maar dan met zoveel comfort en persoonlijkheid dat daar geen vakantiehuis tegenop kan. Het is een huis waar je met vrienden eet aan die grote tafel met gerieflijke stoelen eromheen. Een huis waar je met de hele familie een bioscoopavondje houdt, onderuitgezakt op die onweerstaanbare plofbank. Het is een huis om voor thuis te blijven! Als meest complete wooncentrum van midden Nederland maakt Kok Wooncenter zo’n huis realiteit voor je.

POLIFORM - WALL SYSTEM

Interieur met ziel
Het lijkt soms zo gemakkelijk dat internet, maar wat jou uren googelen en branderige ogen kost, kan het bevlogen team van Kok Wooncenter je meteen laten zien en ervaren. Met veel vakkennis en inlevingsvermogen vertalen we jouw wensen op een prettige en persoonlijke manier naar het ultieme woongenot op maat. Een interieur met een hart en een ziel maken, dat is en blijft mensenwerk.

ARPER - CATIFA

DIESEL BY FOSCARINI - CAGE

Hamseweg 18, 3828 AD Amersfoort/Hoogland t. 033-4801441 www.kokwooncenter.nl

Je persoonlijke interieurcoach
Elke voetbalcoach weet dat je met 11 sterspelers geen kampioen wordt. Je hebt ook dienende spelers nodig, die de sterren kunnen laten schitteren. Bovendien is een goede opstelling cruciaal, alle spelers moeten samenwerken, de sfeer in het team moet goed zijn en er moet een visie achter het spel zitten. Bij een interieur werkt het precies zo. Je kunt nog zulke fantastische meubels in huis halen, maar als er geen visie achter het totale interieur zit, mis je sfeer, eenheid, harmonie en karakter. Allemaal dingen die niet via internet te bestellen zijn. Net als gerichte aandacht, persoonlijk advies en maatwerk. Bij Kok Wooncenter krijg je dat allemaal wél. Met de coaching van onze ervaren experts wordt je interieur meer dan de som der meubels. Het wordt een comfortabele plek om te wonen, die perfect aansluit op jouw levensstijl en smaak.

PAULINE MEIJER EN MARCEL KOK

Daily Design
In onze eigen shop voor woonaccessoires en cadeaus vind je altijd iets verrassends. Neem bijvoorbeeld iittala, beroemd Italiaans design. Uit die collectie hebben we onder meer klassieker de vaas Aalto in diverse kleuren. Met zijn 75 jaar een echte klassieker.
ROLF BENZ - ONDA

1-2-3-4 Stoeltje van...
Hij lijkt wel van papier, maar het is kunststof. De Flux Chair is de platste opvouwbare stoel die er is, weegt maar 4,3 kilo en is ingeklapt slechts 1,5cm dik. En toch maa is ie zo stevig dat je erop kan springen! Superhandig voor binnen en buiten. Verkrijgbaar in acht kleuren €129,b
www.dailydesign.nl

2

Eigen Persoonlijkheid
Marvin Christophe Marchand Showrooms Dongen Dubai Köln New York WWW.MONTIS.NL

SCYLLA flavours
De Leolux klassieker Scylla is nu leverbaar in 15 speciaal geselecteerde uitvoeringen: SCYLLAflavours. Zelf combineren kan natuurlijk ook. Vraag naar SCYLLAflavours bij de exclusieve woonwinkels van Het Origineel. www.leolux.nl/scylla

INHOUD
1 19
PAOLA - LINTELOO

MAGAZINE | 2011

PAKE SYTSE - PILAT & PILAT

10

27

33

Lamp Ray Floor, Flos

42
6

50
Eyecatchers Opvallend design uit onze collecties

65

10 HOTSPOT Hip en historisch Lissabon 19
Het Origineel is opgezet door een selecte groep exclusieve woonwinkels die uitsluitend origineel design presenteren van topmerken. Binnen dit platform werken interieuradviseurs en -architecten, topfabrikanten en -ontwerpers samen om de hoogst mogelijke kwaliteit te waarborgen. De deelnemende woonwinkels onderscheiden zich met creatieve interieuradviezen, vakkundige ambachtsmensen voor montage en stoffering. U bent verzekerd van topkwaliteit, prettige service en de beste garanties. Het Origineel is een kwaliteitskeurmerk! www.hetorigineel.nl

Two talents and a legend

Designers

27 DE KRACHT VAN AMBACHT De werkplaats van Pilat & Pilat en De Sede 33

Karel Boonzaaijer De kunst van het weglaten
zie ook pagina 57, 73, 77

41 COOL STUFF 42

Lievelingsplek Thuis bij onze klanten
Uitgelicht: Gelderland, De Ploeg, Cor, Label

50 LED there be light Alles wat je moet weten over LED verlichting 59 ORIGINEEL MERK 65

Maartje Lammers Architectuur met eco visie
Adviseurs van Het Origineel weten alles

74 Bij Leolux geschoold
colofon Uitgever: Het Origineel, Euretco b.v. Divisie Wonen Redactie: Ruud Houweling, Chris Muyres, Norbert van Noesel Commissie: Pauline Meijer, Eric Slijkhuis, Jan Luppes, Wim Gort Tekst & tekstredactie: Chris Muyres Art Direction: Ruud Houweling Creatieve Producties Coördinatie: Mieke Stolker, Daniëlle van Loon-Hartgers Jos van Dun Prepress: Nederlof Repro Met dank aan: Maartje Lammers, Karel Boonzaaijer, Krista van Mourik, Jorre van Ast, Caroline Coehorst, Maarten Baas, Irene Dral, Gjalt Pilat, Hans Verhoeff

78 WINDOW DRESSING Een subtiel lichtspel

5

SCENE - ARCO

CABOCHE - FOSCARINI

FORK - DIESEL BY FOSCARINI

JAAP - PILAT & PILAT

6

ALLEEN LEVERBAAR VIA DE ERKENDE DEALER

MALI - LABEL

CONSETA - COR

THE SICILIAN - LINTELOO

FAT - ARCO

PAOLA - LINTELOO

MILA - MONTIS

EYECATCHERS YEC C

7

EYECATCHERS

SKY GARDEN - FLOS

OASE - DE PLOEG

BRAINBUILDER - JORI

GAYA GEL HAARD - SAFRETTI

POLDER SOFA - VITRA

8

ALLEEN LEVERBAAR VIA DE ERKENDE DEALER

FRAME ROUND - ARCO

DOT - COR

DS 247 - DE SEDE

K TRIBE - FLOS

JAN’S NEW SOFA - LINTELOO

9

HOTSPOT

10

Lissabon
Fotografie Caroline Coehorst

hip & historisch

11

HOTSPOT

Lissabon
Lissabon is een van de mooiste oude steden van Europa en onverwacht aantrekkelijk voor designliefhebbers. De stad is bovendien verrassend vriendelijk voor de portemonnee. Het kan bijna niet anders of Lissabon gaat binnenkort een van de populairste bestemmingen worden voor een stedentrip.

O

p straat in Lissabon merk je het meteen: Portugezen zijn anders dan andere Zuid-Europeanen. Ingetogener, relaxter, ze ontberen dat opgewonden temperament van druk doen om niets. Naast hun vriendelijkheid en behulpzaamheid maakt hun bescheidenheid ze

sympathiek. Misschien zijn de Portugezen zelfs wat té bescheiden, want ze zouden gerust van de daken mogen schreeuwen dat Lissabon een fantastische stad is. Onder impuls van de Wereldexpo van 1998 en het EK voetbal van 2004 is hier ontzettend veel moois gebeurd. Lissabon heeft een nieuwe jeugd gekregen en bruist als nooit tevoren. Die nieuwe jeugd is vrij letterlijk aanwezig: overal lijken jonge mensen in de meerderheid en overal zijn ze bezig met leuke nieuwe initiatieven, van designrestaurants waar je echt heerlijk kunt eten tot hippe one-of-a-kind-winkeltjes. Daarbij valt op hoe respectvol en creatief ze omgaan met de historische schoonheid van hun stad. Gelukkig, want Lissabon heeft vanuit zijn rijke verleden een ongelooflijke charme. Straten en pleinen zijn met engelengeduld gelegd van kleine kasseitjes in mooie patronen. Huizen zijn bekleed met de mooiste beschilderde tegels, azulejo’s genaamd. Veel is gebouwd in de voor Lissabon unieke Pombaline-stijl, genoemd naar de Markies van Pombal, onder wiens leiding de stad werd hersteld na de grote aardbeving van 1755. Hij plande ook de grote parken en brede lanen, die de stad lucht en ruimte geven. Heel vooruitstrevend en in zijn tijd niet begrepen. Tijdgenoten vroegen zich af: waar zijn die brede lanen voor nodig? Het visionaire antwoord van de markies: ‘Ooit zullen ze smal zijn’.

Een souvenirwinkel om van te houden
Hoe hip en historisch elkaar in Lissabon versterken in plaats van bevechten, wordt misschien wel het best belichaamd door het trendsettende A Vida Portugesa, een souvenirwinkel om van te houden. Hier geen plastic prullaria, schreeuwerig bedrukte T-shirts, mokken met ‘I Love Lisbon’ erop en andere onzin. A Vida Portuguesa brengt traditionele Portugese producten uit in mooi verzorgde nieuwe edities. Van blikjes vis tot keukenspullen, speelgoed, papierwerk en de prachtigste zeepjes. Je wilt het allemaal wel hebben. De souvenirshop zit in een oud winkelpand dat is schoongemaakt en opgepoetst maar verder vooral in de ‘vervallen’ staat gelaten waarin het zich bevond. Super sfeervol, met mooi oud houtwerk vol verflagen waarin de glans van vervlogen tijden gevangen zit. Met dit vintage concept heeft A Vida Portuguesa een trend gezet in Lissabon, want je ziet nu tal van winkels, cafés en restaurantjes die het op een vergelijkbare manier hebben aangepakt: creatief vernieuwen en tegelijkertijd dat aantrekkelijke patina van het verleden bewaren. >

12

13

HOTSPOT
FEEST VAN DESIGN EN ARCHITECTUUR
Hypermoderne architectuur en design is in Lissabon ook ruim voorhanden, maar niet opdringerig. Zo vind je aan de Taag, ter hoogte van de oude fadowijk Alfama opeens een voormalige tabakspakhuis dat strak is verbouwd en nu onder meer een sensationeel designrestaurant herbergt, een geweldige delicatessenwinkel en een winkel met vintage designmeubels. Iets centraler aan de Taag gelegen timmert het Santos Design District aan de weg met stijlvolle interieurwinkels en hippe horeca. Architectuurliefhebbers komen ruimschoots aan hun trekken in het Parque das Nações, het voormalige expo-terrein met onder meer het oogverblindende treinstation Gare do Oriente van Santiago Calatrava en een spectaculair gebouw van Alvaro Siza. Een juweel uit de jaren 70 is het Museu Calouste Gulbenkian (www.gulbenkian.pt). Afgezien van de fantastische collectie met bijvoorbeeld een paar prachtige Rembrandts is de betonarchitectuur van het gebouw zelf een succes, vooral binnen. Ook de omliggende tuinen zijn heerlijk om te vertoeven. Ze zijn niet voor niets bij de lokale bevolking enorm populair voor een picknick. De goede mix van traditie en vernieuwing is wat Lissabon tot een fantastische stad maakt om naartoe te gaan. Bijkomend voordeel van de relatieve jeugdigheid is dat je in Lissabon met Engels prima terecht kunt. Voeg bij dat alles de overvloedige zon en het feit dat alles hier nog heel betaalbaar is en er is maar één conclusie mogelijk: Lissabon is een van de aantrekkelijkste steden van Europa om een lang weekend door te brengen. Hieronder een aantal van de beste insidersadressen per buurt, met de focus op design.

14

Lissabon
BAIRRO ALTO
De wijk Bairro Alto is het bruisende hart van de stad, grofweg aan de achterkant van het mooie Rossio treinstation. Aan de voorkant van het station ligt Baixa, de echte toeristenbuurt, met straatjes vol goedkope (lees: slechte) restaurants. Maar beklim links achter het station de trappetjes en je komt daar waar het te doen is voor insiders en voor de Portugezen zelf. Een supergezellige wijk met mooie pleinen en straten vol modeboetieks, winkels met vintage en nieuw design, barretjes, restaurants en terrassen. Hier vind je: A Vida Portuguesa (zie pagina 12) Rua Anchietta 11,
www.avidaportuguesa.com

Zeppelin Vintage Bijzondere meubels van de fifties tot de eighties. Rua da Rosa 40 Storytailors De magische winkel van de Victor & Rolf van Lissabon. Het duo bouwt rond elke collectie een sprookje.
Calçada do Ferragial 8, www.storytailors.pt

RUA DOM PEDRO V
Rua Dom Pedro V begint ongeveer bij Miradouro de Sao Pedro de Alcantara, aan de rand van Bairro Alto. Een miradouro is een uitzichtpunt. Omdat de stad is gebouwd op heuvels, zijn er daar meerdere van, maar dit is de leukste: een plein met een barretje en terras waar het vooral tegen zonsondergang heerlijk toeven is. Loop vanaf hier de Rua Dom Pedro V in naar het park Praça do Principe Real en dan via de overkant van de straat weer terug. Je komt dan langs een paar van de meest bijzondere en creatieve winkels van de stad. Mode, antiek en design in een fijne mix. Er zijn bovendien een paar bijzondere plekken om iets te drinken. Enkele favorieten: Fabrico Infinto Een sprookjesachtig mooie galerie, winkel, tearoom. Qua stijl is het een combinatie van barok met design, heel bijzonder. In de geweldige theetuin krijg je thee en gebak geserveerd op goudkleurig porselein naast een geinig paviljoen van oude kozijnen. Rua Dom Pedro
V 74, www.fabricoinfinito.com

Organii Mooie winkel met organische beautyproducten.
Rua Anchietta 9, www.organii.pt

Royale Café Restaurant met enkel biologische en huisgemaakte gerechten, erg lekker. Het interieur is een mix van design met vintage en heeft een heel prettige, relaxte sfeer.
Largo Rafael Bordalo Pinheiro 29, www.royalecafe.com

Espaço B Een van de mooiste winkels van de stad met design, boeken cd’s, gadgets en mode (Marc Jacobs, Kris Van Assche, Martin Margiela, APC et cetera). Wat Colette is voor Parijs is Espaço B voor Lissabon.
Rua Dom Pedro V 129, www.espacob.com >

Cork & Co Een van de vele one-of-a-kind-winkeltjes in Bairro Alto, in dit geval met design dat uitsluitend van kurk is gemaakt.
Rua das Salgadeiras 10, www.corkandcompany.pt

Bairro Alto Hotel Stijlvol modern boutique hotel met een restaurant, bar en heerlijk dakterras met sensationeel uitzicht over de stad en de Taag. Deze hippe hangout is ook voor niet-hotelgasten toegankelijk. 560 Restaurant Het interieur is een hypermodern gesammtkunstwerk, het eten eigentijds Portugees gekruid met traditionele smaken. Rua das Gáveas 78. Be Gold interieur van design met - je raadt het al - veel goud. Mooie fusion-gerechten. Rua da Rosa 151, www.begold.com.pt Colcci Café Hip café-restaurant boven een al even hippe modewinkel. Rua Ivens 59, www.colcci.com

15

HOTSPOT

Lissabon
16

Empório Casa Bazar Mooi woondesign en ook interieurboeken, accessoires en gadgets. Rua Dom Pedro V 65,
www.emporiocasa.pt

SANTOS DESIGN DISTRICT
Pakhuisbuurt bij de Taag waar veel creatievelingen wonen, werken en uitgaan. Het is de bedoeling dat het aanbod aan mooie designwinkels en stijlvolle horeca hier flink gaat groeien. Sinds bekend is dat toparchitect Norman Foster er een groot complex gaat bouwen met winkels, galeries, clubs, bars en restaurants, lijkt er schot te komen in de ambitieuze plannen. Een buurt om in de gaten te houden. Aanraders zijn intussen: Marim Outdoor Concept Grote showroom met moderne buitenmeubels. Av. Dom Carlos I, 49, www.marim.pt Domo Designwinkel, een van de pioniers van de wijk.
Largo de Santos 1G, www.domo.pt

D’ice et là Prachtige modeboetiek met merken als Essentiel, Velvet, Beatriz Furest en Liberty is my religion. Rua Dom Pedro V
93-94, wwwdicietla.eu

Pavilhão Chinês Bar Een totaal bizar interieur met overal vitrines vol oud speelgoed, Boeddhabeeldjes, tinnen soldaatjes, medailles en andere antieke ongein. Leuk voor een drankje tussendoor, ondertussen kijk je de ogen uit hier.
Rua Dom Pedro V 89

Esplanada Sfeervol opgeknapt paviljoen in het park Praça do Principe Real aan het eind van Rua Dom Pedro V. Om even te ontsnappen aan de drukte van de stad. Orpheu Caffeé Mooi ingericht café-restaurant aan de rand van het park. Lekkere tapas, goed eten.
Praça do Principe Real 5-A, www.orpheucaffe.pt

Yasmin Nieuw restaurant met een mix van Portugese en Aziatische invloeden. Heerlijk eten in een aantrekkelijke design-setting met deejays die jazzy muziek draaien.
Rua da Moeda 1a.

Estado Liquido Mooi minimalistisch sushi-restaurant annex loungebar. Largo de Santos 5, www.estadoliquido.com

BAIXA
De wijk Baixa is het (toeristische) winkelcentrum met elegante

DOCA JARDIM DO TOBACO
Een verbouwd pakhuis aan de Taag ter hoogte van de oude fado-wijk Alfama. Het begint hier pas rond de lunch op gang te komen. Combineer het bijvoorbeeld met een bezoek aan het indrukwekkende Castelo de São Jorge in de ochtend, of de beroemde vlooienmark Feira da Ladra (dinsdag en zaterdag). In het pakhuis zit onder meer: Bica do Sapato Een van de beste restaurants van Lissabon, heel mooi ingericht met design. Het restaurant heeft een fijn terras aan de Taag. Als er pech hebt ligt er alleen een torenhoog cruiseship voor je neus, want de passagiersterminal is een paar deuren verderop. www.bicadosapato.com Lojadatalaia Uniek vintage design waar het hart van de liefhebber sneller van gaat kloppen. www.lojadatalaia.com Nord Designmeubels, mooi opgesteld. www.lojanord.com Delidelux Delicatessenwinkel voor al je culinaire Portugese souvenirs. Met lunchroom en terras aan de Taag. www.delidelux.pt

straten, waarvan de Rua Augusta de belangrijkste is. Hier vind je vooral de grote, bekende winkelketens. Baixa herbergt twee hoogtepunten voor designliefhebbers: het designmuseum en de Elevador de Santa Justa. MUDE - Museu do Design e da Moda Erg de moeite waard, dit gratis toegankelijke museum dat is gevestigd in een chic voormalig bankgebouw, waarvan het interieur is geconserveerd in een half-gestripte toestand. De originele monumentale marmeren balie is het hart van de expositieruimte waar leuke designtentoonstellingen gehouden worden. In de vaste collectie zitten prachtige designmeubels die je zelden ziet en bijzondere mode-items. Rua Augusta 24,
www.mude.pt

Elevador de Santa Justa Een 45 meter hoge voetgangerslift die Baixa verbindt met het hoger gelegen Bairro Alto. Lissabon is namelijk gebouwd op heuvels. Op andere plekken kunnen hoogteverschillen overbrugd worden met oude trammetjes die alleen op en neer gaan. Hier worden voetgangers geholpen door een echte lift, een neo-gotische beauty, ontworpen door een leerling van Gustav Eiffel. ■

U cultiveert uw passie. Wij uw thuis.

06/11

Harmonische vormen, evenwichtige kleurstelling en individuele vormgeving: MEGA-DESIGN is niet alleen perfect op uw wensen afgestemd, maar ook op uw ruimte. Wij verheffen perfectie tot standaard door puristisch design te combineren met maatwerk. Vraag nu de catalogus aan: tel. +49 (0) 2563 86-1273 • info@huelsta.com • www.huelsta.nl

De vrouwen Wietske Heimann en Sonja van der Wiel vormen samen Women in Wood. De naam dekt de lading, beiden zijn dol op hout. Twee jaar geleden resulteerde dat in hun eigen bedrijf. ‘Hout is een natuurproduct, geen plank is hetzelfde. Een houten vloer is sfeervol en warm.’ Sonja van der Wiel: ‘persoonlijke service is wat ons onderscheidt van de grote parketzaken. Wij vinden het leuk om bij mensen thuis te komen en de sfeer te proeven. We hebben een goede samenwerking met interieurarchitecten maar ook met Kok Wooncenter. Met de know how van de adviseurs van Kok kunnen we een compleet interieuradvies geven. Ons doel is samen een mooie vloer te vinden voor ieder interieur en passend in het budget.’
www.womeninwood.nl

WOMEN IN WOOD

COOL STUFF
Oertapijt van Perletta
Perletta herintroduceert oude traditionele tapijten in een nieuwe vorm. Met wol, vilt en natuurgaren maken ze levendige oerkarpetten met prachtige contrasten in de structuur. Een Perletta karpet brengt de warmte van de natuur in huis. De gebruikte materialen combineren uitstekend met zowel landelijke als moderne interieurs. Kom de uitgebreide collectie in onze winkel bekijken.

SOUTERRAIN

SNOOZE

Leolux Pode & Hülsta Now!
Ontdek de nieuwe studio’s in ons souterrain
Speciaal voor moderne mensen die oog hebben voor kwaliteit en op zoek zijn naar betaalbaar design, hebben topmerken Leolux en Hülsta een speciaal programma ontwikkeld. Gemaakt met de aandacht die je van deze merken mag verwachten. We hebben twee ruime studio’s ingericht in ons souterrain! Kijk alvast op onze site: www.kokwooncenter.nl

INSERT

EXIT XL

NOW! BY HÜLSTA

1E ETAGE
NOTEBORN - INLOOPKASTEN

De trap op naar dromenland
Auping, Kreamat, Noteborn, Hülsta
Investeren in een comfortabele slaapkamer is de beste garantie voor weldadige dromen. Kom naar de slaapkamerafdeling van Kok Wooncenter, daar vind je luxueuze bedden, riante inloopkasten en alle meubilair en stoffering die nodig is om van je slaapkamer een plek van totale ontspanning te maken.
HÜLSTA - METIS

AUPING - TOZZA CURVE

POLIFORM - SINTESI

GELUKKIG - KUST

ROLF BENZ - LINEA

ban

Onze kennis &
NIEUW STOEL PENTA

Onze kennis & techniek techniek
Ons team van interieuradviseurs staat garant voor een heel persoonlijk en vakkundig advies. We gebruiken geavanceerde technische hulpmiddelen waarmee we je interieurvoorstellen in 3D kunnen laten zien op basis van een plattegrond van je woning. Hiermee schetsen we je een heel realistisch en verhelderend beeld van het mogelijke eindresultaat. Daarna voeren we het plan uiteraard vlekkeloos voor je uit. Maak een vrijblijvende afspraak en we vertellen je er graag meer over! Kijk voor meer informatie op:
www.kokwooncenter.nl

DESIGNONSTOCK - SOLO

DESIGNONSTOCK - BLOQ

ken

- Made in Holland - Ultra snelle levertijd - Omruilgarantie - Betaalbaar topdesign

NIEUW

Bank Heelz!

landelijk wonen keijser&co, linteloo, piet boon zone, pilat&pilat, gelukkig
BRAND VAN EGMOND - LOVE YOU LOVE YOU NOT

Keijser & Co
De collectie van Keijser & Co bestaat uit tijdloze karakteristieke meubelen welke vervaardigd worden in sobere, robuuste (eerlijke) materialen als eikenhout, Belgisch hardsteen en kalkverf. De meubelen worden afgewerkt met authentieke verftinten volgens ambachtelijke productiemethoden.

SPOON

LIFESTYLE

Flexibel in maatwerk
Heel bewust is gekozen in Nederland te produceren, hierdoor kan heel snel en flexibel ingesprongen worden op de wens van de klant. Ieder meubel kan zodoende in elke gewenste maat en kleurcombinatie
BIG TOP

gecreëerd worden.

rotsoord 3 utrecht www.pastoe.com

A’DAMMER
design aldo van den nieuwelaar 1978

ammer eciale A’d ij Sp actie b eel Het Origin lers a Pastoe de

model 7610 design jan des bouvrie

Furniture for generations

showroom industrieweg 15 culemborg t +31 (0)345 620130 www.gelderlandgroep.com

Maarten Baas Jorre van Ast Charles Eames
DESIGNERS

Two talents legend
and a

Nederland mag dan als Calvinistisch te boek staan, het design waar ons land wereldwijd furore mee maakt, getuigt juist van een lekker eigenzinnige losheid. Neem de jonge ontwerpers Maarten Baas en Jorre van Ast. Losheid is misschien niet het eerste waar je aan denkt bij Charles Eames - de legende die we hier naast de genoemde talenten zetten - toch was ook hij een vrije geest, zoals blijkt uit het portret dat we van hem schetsen. >

ALLEEN LEVERBAAR VIA DE ERKENDE DEALER

19

DESIGNERS

“geen designdogma’s a.u.b.”

Maarten Baas

Maarten Baas bewerkt iconische, soms kostbare meubelstukken met een gasbrander. Het intrigerende is dat de verkoolde Smoke-meubels door die destructieve actie een heel nieuwe schoonheid krijgen. En nog opmerkelijker: meer waarde, ze zijn zelfs in museumcollecties opgenomen. Al even intrigerend zijn de klokken die Baas ontwierp met als wijzerplaat filmpjes van mensen die de wijzers verplaatsen.

20 22

Je werk lijkt zich af te spelen op de grens van design en kunst, hoe zie je dat zelf?
Ik geef toe, mijn werk zit in een schemergebied. Als het functioneel moet zijn is het functioneel, dus in dat geval zou je het design kunnen noemen. f

Maar bekende designdogma’s als ‘form follows function’ ...
... die zijn niet aan mij besteed inderdaad. Ik maak ofwel maatwerk - iets wat helemaal is toegesneden op een bepaalde plek en een bepaalde gebruiker - of iets
SMOKE CHANDELIER - MOOOI

wat bijna een sculptuur wordt. Dat vind ik een interessant werkgebied. Ik ontwerp de laatste tijd steeds vaker delen van interieurs of zelfs complete interieurs.

Zo heb ik onlangs een entree voor een particulier huis gemaakt. Als de bewoner dan vraagt of ik het zo wil bedenken dat er aan de kapstok tien jassen kunnen hangen, dan houdt ik daar rekening mee. Maar die functionaliteit is niet het uitgangspunt van mijn ontwerp. Dat verlangen klanten ook niet van mij, want ik wordt natuurlijk benaderd op basis van het werk dat ik eerder gemaakt heb, dus ze willen dat ik mijn ding doe. Namelijk op een heel vrije manier ontwerpen, zodat er iets persoonlijks kan ontstaan.

GRANDFATHER CLOCK

En als een fabrikant je benadert voor een meubel of ander interieurobject?
Dat gebeurt heel vaak, maar ik ga er bijna nooit op in. Als ik een massaproduct moet maken, moet ik meestal zoveel concessies doen dat het voor mij meestal niet meer zo interessant is. Het servies The Haphazard Harmony voor Skitsch en de Smoke Chair voor Moooi, dat is ongeveer het enige wat ik tot dusver in dat opzicht heb gedaan.

HAPHAZARD HARMONY - SKITCH

Je hebt ‘hand made’ een heel nieuwe lading gegeven, bijna als ‘hand destructed’ met de verbrande Smoke-meubels. En op een heel andere manier ook met de videoklokken, waarvan de wijzers letterlijk door mensenhanden worden verzet. Vind je dat ‘ambachtelijke’ essentieel?

SMOKE CHAIR - MOOOI

Ik vind het leuk, maar het is geen criterium voor mijn ontwerpen. Tot nu blijkt gewoon dat het soort dingen dat ik maak zich er niet voor leent om machinaal uit te voeren. Dat heeft er deels mee te maken dat ik nooit met de computer ontwerp. Ik heb niks tegen computers, maar je kunt wel nagaan: als je een stoel wilt verbranden of kleien, dan is een computer gewoon geen bijzonder nuttig apparaat.

Je meubels zijn gebruikt in allerlei fotoshoots en aangekocht door musea en door mensen als John McEnroe, Brad Pitt, Kate Moss en Kanye West. Heeft het je wel eens verrast waar ze overal terecht zijn gekomen?
Zeker. Ik vind het heel tof hoe al die meubelen zich zo over de wereld verspreiden en een eigen leven
FOTO’S: PORTRET & SCULPT/FRANK TIELEMANS, SMOKE/MOOOI, KLOK/MAARTEN VAN HOUTEN, SERVIES/SKITSCH

“Ik merk dat ik een snaar weet te raken die niet elke dag wordt geraakt.”

gaan leiden. Maar het allerleukst vind ik wel dat mijn ontwerpen zulke verschillende soorten mensen blijken te raken. Neem de Grandfather Clock: van intellectuele museumdirecteuren en rijke verzamelaars tot kinderen van vijf jaar oud en de man in de straat, iedereen heeft iets met die klok. Voor het Clay Furniture geldt een beetje hetzelfde. Mensen vinden dat er iets ontwapenends in mijn ontwerpen zit, een bepaalde lichtheid. Dat is kennelijk heel erg welkom. Ik merk dat ik een snaar weet te raken die niet elke dag wordt geraakt. Als je zoiets teweeg kan brengen, een gemene deler kunt zijn tussen mensen met de meest uiteenlopende achtergronden, dat geeft wel de grootste voldoening. En met de Analog Digital Clock, een iPhone app die € 0,79 kost (Apple Store), kan iedereen zich ook echt een Maarten Baas permitteren.

Je hebt ook een aantal stoelen van Charles Eames verkoold, waarom?
Voor de serie Smoke heb ik zo veel mogelijk iconische ontwerpen gebruikt, zodat de toeschouwer weet hoe het origineel eruit zag en dus ziet wat er is weggebrand, hoe de textuur is veranderd enzovoort. Op die manier kan ik een vervreemding ontlokken die veel sterker is dan wanneer je het oorspronkelijke meubel niet kent. De meubels die ik kies om te verbranden zijn ook juist de ontwerpen die ik zelf het hoogst heb zitten. Ik heb zeker vier of vijf stukken van Eames onder handen genomen, dus dat zegt wel iets over wat ik van hem vind. In positieve zin! >
www.maartenbaas.com

SCULPT CUPBOARD

ALLEEN LEVERBAAR VIA DE ERKENDE DEALER

21

DESIGNERS
Foto: Lucas Hardonk

Jorre van Ast maakte naam als ontwerper met verrassende objecten als de Jar Tops voor Royal VKB: schenkdoppen waar je zelf een lege jampot bij moet zoeken om er bijvoorbeeld een melkkan van te maken. Na een tijd als zelfstandig ontwerper te hebben gewerkt in Londen, staat hij nu als 4e generatie aan het roer van familiebedrijf Arco in Winterswijk, bekend van de prachtige designmeubels.

“design als domino-effect”

22

Jorre van Ast

Je hebt in Londen gestudeerd aan het gerenommeerde Royal College of Art, je kunt dus met enige afstand naar Dutch Design kijken. Wat zie je als je dat doet?
ARCO - NOMAD

Dan zie ik ik dat de designwereld in Groot-Brittannië diverser en breder is dan hier. Daar gaat het van hardcore industrieel design tot enorm conceptueel ontwerpen. In Nederlands is de balans een beetje doorgeslagen naar de conceptuele kant. Op zich heeft dat veel vernieuwend design opgeleverd, maar wat mij betreft mag er wat meer evenwicht in komen. In Nederland zie ik geen Konstantin Grcic of Jasper Morrisson rondlopen

op de academies en je ziet dus ook weinig pure industrieel ontwerpers opstaan.

Kun je iets vertellen over hoe je zelf werkt als ontwerper?
Het begint bij mij meestal met een fascinatie voor een mechanisch of technisch principe - bijvoorbeeld een klem of schroefdraad. Vervolgens ga ik onderzoeken hoever ik dat in een nieuwe richting kan pushen. Waarbij ik het heel leuk vindt om zo’n technisch principe iets informeels te geven, een zekere speelsheid. Van daaruit ontstaat dan bijvoorbeeld een kandelaar. Ik neem dus niet een kandelaar of stoel als vertrekpunt om te kijken of ik daar een nieuwe variant op kan maken. Wat het uiteindelijke product wordt ligt vooraf niet vast, dat ontstaat in het proces.
ARCO - NOMAD

“Het leuke van Arco is dan weer dat daar alles in eigen huis wordt gemaakt.”

Maar nu je Arco, het meubelbedrijf van je vader, hebt overgenomen, zul je dat anders moeten gaan doen ...
Ik zal bij Arco sowieso vooral andere dingen gaan doen dan ontwerpen, meer de creatieve en strategische lijnen uitzetten. Maar voor zover ik meubels ga ontwerpen, moet ik inderdaad iets andere uitgangspunten nemen. Het leuke van Arco is dan weer dat daar alles in eigen huis wordt gemaakt. Ik kan zo de fabriek in lopen en zie dan mensen met een stuk hout in hun handen bij een machine. Als ontwerper sta ik nu heel dicht bij de vaklui en het productieproces. Dat geeft veel inspiratie en ideeën. Ideeën die ik direct kan uitproberen en waarmee ik lekker kan experimenteren. De fabriek is mijn speeltuin als het ware.

Zul je het echt vrije ontwerpen niet missen?
Ontwerpen is niet te stoppen. Het is iets wat gewoon gebeurt als je onder de douche staat of in de auto zit, het is een proces dat altijd doorgaat. Dus dat blijf ik doen. Zo zal ik ook keukenaccessoires blijven bedenken voor Royal VKB. Dat is alleen al belangrijk om fris te blijven en met andere materialen en technieken in aanraking te blijven komen.

Zie je het wel als een breuk in je carrière als ontwerper: vóór Arco en na Arco?
Nee, eigenlijk niet. Een heel mooi voorbeeld is de tafel Nomad, die ik ontwierp voor Arco. Voor mij komen in die tafel Londen en Winterswijk samen. De poten zijn Londen, het blad is Winterswijk. Als je mijn ontwerpen op een rijtje zet, zie je dat het een steeds ontstaat uit het ander. Clampology was mijn onderzoek naar klemmen, met als resultaat een serie klemobjecten zoals een boekensteun. Vervolgens ontstond het idee voor Clamp a Leg: de tafelpoot als een klem. In die tafelpoot gebruikte ik schroefdraad. Daar ging ik op door en het leidde tot Twist, een kaars en kandelaar met schroefdraad en later tot de nieuwe kaarsenstandaard die net op de markt is gebracht door Royal VKB. Maar ik ging ook bedenken of je misschien een houten tafelpoot rechtstreeks in een houten tafelblad zou kunnen draaien. Dat is de poot voor Nomad geworden.
JAR TOPS - ROYAL VKB

En wat maakt het blad Winterswijk?
Het blad is ontstaan omdat we bij Arco een vacuümmachine hadden gekocht waarmee we corian in de vorm kunnen persen die we willen. Het gewelfde tafelblad is een driedimensionale sandwich, opgebouwd uit verschillende lagen hout. De vacuümmachine maakte het mogelijk om die vorm af te werken met een laag fineer. Zo hebben we een tafel kunnen maken die helemaal van hout is en toch demonteerbaar, dat is vrij uniek. Je ziet dus dat deze tafel het resultaat van twee processen. Dat procesmatige hoort bij mijn werkwijze als ontwerper maar het is ook kenmerkend voor Arco en hoe innovaties daar tot stand komen.

We hebben verderop een portret van Charles Eames, heeft hij iets voor jou betekend?
Ik vind het ontzettend knap hoe hij modernisme een menselijke touch wist te gegeven. Daardoor zijn vrijwel al zijn ontwerpen nog zo ontzettend actueel, denk ik. Maar waar ik echt bijna jaloers op ben, is de tijd waarin hij leefde. Zo relatief kort na de industriële revolutie waren er allerlei nieuwe technieken en materialen en ik geloof dat veel innovaties precies daar uit voortkomen. Eames wist dat briljant te benutten. >
www.arco.nl
CLAMPOLOGY

ELAS - ROYAL VKB

ALLEEN LEVERBAAR VIA DE ERKENDE DEALER

23

DESIGNERS

de man met de gouden handen

Charles Eames

‘It is not easy to do something good, but it is extremely difficult to do something bad’, zei de legendarische ontwerper Charles Eames (1907-1978) ooit. Die uitspraak typeert vooral Eames zelf: hij is op niet één slecht ontwerp te betrappen, het lijkt alsof er alleen maar goud uit zijn handen kwam. Vooral zijn stoelen zijn onverwoestbare designklassiekers gebleken.

24

Wat zijn ook alweer de bekendste ontwerpen van Eames?
De Lounge Chair met Ottoman (voetenbankje), de Aluminium Group, de glasfiber kuipstoeltjes en de stoelen van gebogen multiplex: sommige dateren al uit de jaren 40 maar zijn nog steeds onverminderd
LOUNGE CHAIR MET OTTOMAN - VITRA

populair. Iedereen kent ze van zien, of je nu designliefhebber bent of niet. Dat komt omdat de meubels niet alleen in particuliere interieurs altijd een succes zijn geweest en gebleven, maar ook in kantoren, wachtkamers en lobby’s. Heel bijzonder en uniek als je erover nadenkt: meubilair dat in kantoren en woonhuizen even mooi en functioneel is.

Het kan niet anders of dan zitten die stoelen ook heel lekker...
Dat klopt. Met als ultieme voorbeeld de beroemde Lounge Chair met Ottoman uit 1956. Sinds kort is er een iets grotere versie van uitgebracht door Vitra, omdat de mensen van nu gemiddeld wat langer zijn dan die van 50 jaar geleden.

Maar Eames was zijn tijd dus ver vooruit?
Als student al. Binnen twee jaar werd hij van de Washington University in Saint Louis gestuurd, waar hij architectuur studeerde. ‘Zijn inzichten over architectuur waren te modern’, aldus een van zijn professoren. Niet veel later werd hij dé grote pionier als het gaat om meubels van gebogen multiplex en van kunststof dat is versterkt met glasfiber: de bekende kuipstoeltjes.

Achter elke succesvolle man staat een sterke vrouw...
In dit geval niet achter maar naast: Charles had creatief een bijzonder vruchtbaar huwelijk met zijn tweede vrouw Ray Kaiser, die eigenlijk net zoveel credits verdient voor de ontwerpen. In letterlijke zin was hun huwelijk minder vruchtbaar: de twee hadden geen kinderen. Daar hadden de designaholics geen tijd voor wellicht, want hun creatieve productie is gigantisch.

Gigantisch? Zoveel maakten ze nu ook weer niet?
Vergis je niet. Behalve meubels maakten ze ontzettend veel andere dingen: speelgoed, korte films, tentoonstellingen, architectuur, grafische ontwerpen, (educatieve) dia-series, industrieel design, interieurs ...
DCW & PLASTIC CHAIR - VITRA

Hij maakte ook films?
Jazeker. Charles was een begenadigd fotograaf en maakte met Ray tal van prachtige documentaires. De beroemdste is waarschijnlijk Powers of 10, die op een sublieme manier de dimensies van het universum aanschouwelijk maakt. In de film zoomt de camera vloeiend uit van een picknickend stel naar de kosmos en dan weer terug naar het stel tot in een koolstofatoom in het lichaam van een van de picknickers. Even eenvoudig als mooi gedaan: check YouTube. Ze maakten ook fantastische films over onderwerpen als de dag van de doden in Mexico, speelgoedtreinen en het circus.

Het werd al gezegd: op veel van zijn ontwerpen lijkt de tijd geen vat te hebben: ze zijn nog steeds in productie en spreken nog altijd veel mensen aan. Hoe kan dat toch?
Blijkbaar had Eames een onfeilbaar esthetisch gevoel, alles wat hij maakte was mooi, of het nu een stoel was, een tentoonstellingspaviljoen, een spel kaarten, een speelgoedolifant of een film over wiskunde. En niet te vergeten zijn eigen huis op een klif aan de Pacific. Dit gebouw met de naam Case Study House #8 staat te boek als een architectonisch meesterwerk. Feit is dat Eames heel zorgvuldig, doordacht en consequent werkte op basis van drie hoofdvragen: ‘Does it solve a problem? Is it serviceable? How is it going to look in ten years?’

“Does it solve a problem? Is it serviceable? How is it going to look in ten years?”

Zou je Eames een functionalistische ontwerper moeten noemen?
Hij startte inderdaad altijd bij de functie, daar bedacht hij de best en mooist mogelijke vorm bij. Maar dan opeens kwam hij met een absurd ding als de Alco Solar Do-Nothing Machine. Een vrolijk apparaat op zonne-energie dat niks doet behalve mooi en fascinerend zijn als het beweegt.

Wat had Eames hier zelf wellicht nog aan toe willen voegen?
‘Take your pleasures seriously.’ ■
PLASTIC SIDE CHAIR & ALUMINIUM CHAIR - VITRA

ALLEEN LEVERBAAR VIA DE ERKENDE DEALER

25

PEEL™ Design: Olav Eldøy

VARIÉR® INVITE Design: Olav Eldøy

PEEL™ CLUB Design: Olav Eldøy

TOK™ Design: Toshiyuki Kita

www.varier.nl

De kra
KWALITEIT

Pilat & Pilat
hart voor hout
Zo’n 35 geleden begon Gjalt Pilat op eigen houtje met het restaureren van Friese kabinetten en andere antieke meubelen uit zijn provincie. Door te werken met die ambachtelijke meubels raakte hij intens gefascineerd door het vakmanschap waarmee ze gemaakt waren en er

ontvlamde bij hem een onblusbare liefde voor hout. De ‘self made’ restaurateur promoveerde zichzelf niet veel later tot ongediplomeerd meubelontwerper toen hij in zijn werkplaats zijn eerste eigen tafel maakte. ‘The rest is history’, zoals ze dat in Amerika zo efficiënt uitdrukken. Inmiddels is Pilat & Pilat een familiebedrijf met een uitgebreide collectie houten tafels, stoelen en andere meubels. Meubels die Gjalt Pilat in zijn armen sluit als was het familieuitbreiding: hij vernoemt ze stuk voor stuk naar een opa, oma, oom, tante, neef of nicht. Samen vormen ze de Famylje Collection. >

ALLEEN LEVERBAAR VIA DE ERKENDE DEALER

27

cht van
KWALITEIT
De nieuwe familietrots: tafel Pake Sytse (2010), genoemd naar Pilats grootvader.

M

et hun sobere, ingetogen vormentaal zouden Pilats

ontwerpen nauwelijks verder af kunnen staan van het

frivole, Biedermeijer-achtige Friese antiek dat hij ooit

restaureerde. Maar wat houtbewerking, constructie, techniek, ambachtelijkheid en de bevlogenheid waarmee ze gemaakt worden, zijn er waarschijnlijk geen hedendaagse meubels die dichter bij datzelfde Friese antiek staan. Bij Pilat is net als vroeger elk meubelstuk een unicum, niets wordt in serie geproduceerd, alles is maatwerk. ‘Sommige oude technieken en houtverbindingen die timmerlui hier tweehonderd jaar geleden gebruikten, gebruik ik nog steeds,’ vertelt Gjalt Pilat. ‘Ik werk ook heel graag met het hout waar bijna elke dorpstimmerman toen het meest vertrouwd mee was: iepen. Dat kwam omdat ze hun hout uit een straal van vijf kilometer betrokken en iepen stonden in die tijd overal. Het wordt vaak als een boerse houtsoort gezien - er werden ook karren van gemaakt bijvoorbeeld - maar ik heb er al vanaf het begin een zwak voor. Het is taai hout met een levendige structuur. Maar of het nu iepen, eiken of noten is: wij maken onze meubels altijd van massief hout. Hout dat leeft en werkt. Veruit de meeste fabrikanten kunnen daar tegenwoordig niet meer mee overweg. Het vereist namelijk een manier van denken en ontwerpen waarbij je vooraf, in de constructie, al rekening houdt met de specifieke eigenschappen van hout. Doe je dat niet, dan ontstaan er onherroepelijk scheuren en barsten. De constructie laat ik trouwens vaak zichtbaar, als karakterbepalend element van het meubel. Dat is typerend voor het handschrift van Pilat & Pilat. Het houtwerk wordt bij ons bijna altijd afgewerkt met een natuurlijke zeep of olie, of soms een combinatie van beide. Zo’n gezeept meubel moet je blijven onderhouden, maar dat is een eenvoudig karwij. Bovendien geeft het een extra band met je meubel. Het is een kwaliteit van onze meubels dat ze in het gebruik alleen maar aantrekkelijker worden. Er zit leven in, het hout
Een persoonlijke favoriet van Gjalt Pilat, eetkamerstoel Lutske (2000)

Pilat & Pilat

Een sprekend voorbeeld van maatwerk: bij Erfgoedlogies Rikkerda werd een tafel om een staander van het oude bintwerk gemaakt.

krijgt een prachtige huid, een diep patina. Ik vind ze zelf na tien jaar mooier dan wanneer net uit de werkplaats komen. Het zijn objecten om te koesteren, ook door de tijdloze vormentaal, waarvoor ik veel inspiratie heb gevonden in Japan. Vaak komt een gebruiker na vijfentwintig jaar tot de ontdekking: hee, ik heb nog steeds een heel mooie tafel in huis. Duurzaamheid is dan ook iets wat onze meubels van nature bezitten. Het ligt in onze ambachtelijke manier van werken besloten.’ www.pilat.nl

Details tafel Bijnze

Gjalt Pilat

28

ALLEEN LEVERBAAR VIA DE ERKENDE DEALER

het am
DS 315

De Sede
zwitsers fingerspitzengefühl
Het Zwitserse meubelmerk de Sede ontstond in 1965 uit een zadelmakerij. Een betere leerschool is haast niet denkbaar voor wie lederen zitmeubels gaat maken! De Sede weet de unieke kwaliteiten van leer dan ook als geen ander op waarde te schatten en heeft het superieure vakmanschap in huis om dit traditionele materiaal perfect naar zijn hand te zetten in eigentijds design. Dat heeft al tal van designklassiekers opgeleverd, zoals het nog altijd even onweerstaanbare Daybed DS-80 en de elegante draaifauteuil DS-51. De nieuwe fauteuil DS-60 heeft alle klasse om ook uit te groeien tot zo’n klassieker. Het is in alles een meubel met Élégance Radicale, zoals de Sede haar kosmopolitische stijl graag typeert. >

DS 51

29

bacht
KWALITEIT

D

e ziel van de Sede is het ambacht van stofferen met

leer. Een ambacht dat het bedrijf onophoudelijk blijft innoveren. Zo heeft de Sede in de loop der jaren zelf tal

van unieke technieken ontwikkeld om leer te naaien, wat nog steeds hoofdzakelijk handmatig gebeurt. Thomas Elzer, een van de leerspecialisten van de Sede, kan bogen op een jarenlange ervaring en is nog altijd niet uitgekeken op het materiaal: ‘Leer fascineert mij. Waardevol leer te voelen, te ervaren, is en blijft iets heel bijzonders. Misschien is het een beetje te vergelijken met kostbare wijn.’ Het is ook een misverstand dat leer kil is. Het tegendeel is waar: het geeft een heerlijke sensatie om goed leer aan te raken, het voelt zacht, soepel en warm. De Sede heeft duurzaamheid en dierenwelzijn en hoog in het vaandel. Dat laatste is extra belangrijk voor het bedrijf omdat alleen stieren die goed verzorgd worden en kerngezond zijn een geschikte huid leveren voor leer van topkwaliteit. ‘De keuze is daardoor niet erg groot,’ vertelt Elzer. ‘Voor de Sede komen alleen stierenhuiden uit Scandinavië, Zuid-Duitsland en uit Zwitserland en Oostenrijk in aanmerking. Dat is de enige kwaliteit die wij kunnen inzetten.’ Sommige van die stieren mogen met recht dikhuiden genoemd worden: ze leveren leer van wel een halve centimeter dikte! ‘De dikte van het leer, het nerfpatroon en de afwerking zijn de onderscheidende kenmerken van de verschillende soorten leer in ons assortiment,’ verduidelijkt Elzer. ‘De dikte van het leer varieert van 1,1 millimeter tot een halve centimeter. De structuur van ons leer varieert van glad - bij onze leerkwaliteit NUVO - tot grof gestructureerd. Dat is onze leerkwaliteit NECK, die daadwerkelijk een halve centimeter dik is. NECK is een natuurlijke leersoort, die in de loop van de tijd een fraai patina krijgt. Hetzelfde geld voor onze zachte, fluweelachtig aanvoelende leerkwaliteit NATURALE. Echt hoogwaardig leer krijgt in de loop van de jaren onmiskenbaar een geschiedenis. Het leeft bij wijze van spreken met iemand mee. Dat vind ik spannend - en mooi. Daarin verschillen edele natuurlijke materialen duidelijk van industriële wegwerpproducten.’ www.desede.ch ■
DS 450 DS 60

Mooi leer is als goede wijn

De Sede maakt ook tailormade meubels voor hotels, restaurants en zelfs jachten en vliegtuigen.

De Sede

DS 256

30

ALLEEN LEVERBAAR VIA DE ERKENDE DEALER

design by Antonio Citterio with Toan Nguyen

a new vision: KELVIN LED

www.flos.com

INTERVIEW
Samen met de kompanen van zijn generatie - waaronder Dick Spierenburg, Pierre Mazairac, Gerard van den Berg en Jan des Bouvrie - plaveide Karel Boonzaaijer (1948) het pad voor wat nu Dutch Design heet. Een van zijn onbetwiste meesterwerken is de modulekast Vision, die vorig jaar precies 25 jaar bestond.

karel boonzaaijer
de kunst van het weglaten

33

INTERVIEW

Karel Boonzaaijer
‘Ranonkels. Zo prachtig, een combinatie van teer en ruig: weerbarstige ruwe stengels met vlinderachtige tedere bloemen aan de top. Die onverwachte tegenstellingen uit de natuur inspireren mij, ik kan er lang naar kijken.’
ARTIFORT - DIVA

is hij ook op een bescheiden schaal bezig met andere creaties. Een hoogtepunt in Boonzaaijers oevre is de VLAMENCO
‘In Leuven heeft kunsthistoricus Ivo Hermans een Andalusisch restaurant waar hij paella kookt als hij zin heeft. Hij doet dat vanuit een vurige liefde voor Andalusië - een liefde die ik deel - en waarvan hij ook getuigt in zijn boek Duende. Hermans is totaal authentiek in zijn passie. Hij beweert dat de flamenco een uitvinding is van een groepje Vlamingen dat ooit door de Spanjaarden is meegenomen als landarbeiders: Flamenco - vlamenco.’

A

ls kleine jongen was Karel Boonzaaijer elke zondag te vinden op de scheepswerf van vrienden in Loosdrecht. Hij droomde ervan om zelf zeilbotenbouwer te worden. Via een kronkelige koers, op weg om die ambitie te realiseren, werd hij uiteindelijk een toonaangevend ontwerper voor topfabrikanten als Pastoe, Artifort, Castelijn, Gelderland, Montis, Arco en Moroso. Behalve meubels bedenkt Boonzaaijer ook concepten voor woonwinkels en met even veel plezier huishoudelijke apparaten voor merken als Inventum. Om zijn geest vrij te maken

modulekas nog altijd sensationele modulekast Vision, die hij 25 jaar geleden met Pierre Mazairac ontwikkelde voor internation Pastoe. Die kast - een internationaal succes - heeft zoveel voor hem betekend dat hij er ter gelegenheid ove van het jubileumjaar een boek over maakte: Vision - Ruimte voor verbeelding. Een boek dat zelf een klein kunstwerk is geworden. ‘Vision was 25 jaar geleden de allereerste greeploze kast, geen details en dus wa volledig minimalistisch,’ vertelt B Boonzaaijer. ‘In die tijd vierden macramé, donker eikenhout en biezen tegels hoogtij in de Hollandse inte interieurs. Met de Vision zijn Pierre Mazairac en ik terug gegaan naar de essentie. Een kast is in feite niet ve meer dan een stapel verhuisdozen om dingen in te stoppen waar je niet veel voortdurend tegenaan wilt kijken. Onze kast moest daarom bestaan uit neutrale blokken van verschillende O afmetingen, waar de gebruiker zelf een eigen geheel van zou kunnen componeren. Het zou prachtig zijn, zel vonden we, als die kast zo rustig is dat hij onderdeel wordt van de architectuur. Of dat hij zo bijzonder is, door reliëfwerking, dat het een o object wordt, een sculptuur. Er mochten daarom ook geen grepen op zitten. Het zal duidelijk zijn dat Mondriaan veel meer onze inspiratiebron was dan bestaande andere kastontwerpen.

Qua design ging Vision regelrech in tegen de smaak van het moment, qua maatvoering tegen alle regelrecht standaarden in de meubelindustrie, want die vonden we niet goed bruikbaar en niet mooi. Kortom: meubelindustr we wilden alles wat onmogelijk w en toch heeft Pastoe, meer op basis van visie dan van marketing, was vertrouwen in ons gehad. Het heeft jaren geduurd voordat Vision ging lopen, maar uiteindelijk is het een heef blijvend succes geworden. Wil een ontwerp lang meegaan, dan is het essentieel dat er een doordacht ee verhaal achter zit, en dat is bij Vis het geval.’ > Vison

LANG LEVE DE EMOTIE ‘Soms wil ik heel bewust eens even niet bezig zijn met less is more, met raffinement, maar gewoon met lang leve de emotie. Kunst is voor mij een uitlaatklep wat dat betreft. Ik weet niet waarom, maar ladders intrigeren me, daarom heb ik besloten om dit jaar, het jaar dat ik 62 werd, 62 ladderkunstwerken te maken. Dat gaat dan opeens weer een eigen leven leiden, want nu wil een winkel in Chicago dat ik twee enorme ladders voor ze maak die daar voor de winkelpui komen te staan. Fantastisch natuurlijk.’

VISION - PASTOE

34

PASTOE VISION 2011

‘ Eenvoud schept ruimte voor verbeelding’

BAKKERSZOON
‘Ik kom uit een bakkersfamilie, misschien dat ik daarom die onbedwingbare behoefte heb om dingen in mijn handen te hebben, te kneden, te modelleren. Ik ben een doemens, ik bak kasten en tafels. Van alles wat ik bedenk maak ik modelletjes van papier, hout of kunststof. Het boek over Vision ook. De eerste dummy heb ik zelf gesneden en in elkaar geplakt om te kijken: hoe werkt dat nou met zo’n gat erin?’

tafel “Table to Enable” voor MOROSO ontwerp: Karel Boonzaaijer + Dick Spierenburg

Voor de bakkerswinkel in 1958

ALLEEN LEVERBAAR VIA DE ERKENDE DEALER

35 37

INTERVIEW

VISION - ELEMENTS

De wegbereiders van het Dutch Design
Van links naar rechts; Dick Spierenburg, Karel Boonzaaijer (o), Aldo van den Nieuwelaar (b), Pierre Mazairac (o), Gerard van den Berg (b), Jan des Bouvrie (o), Arnold Merckx

WATER & VUUR
‘Mijn zeilbootje van 6 meter is mijn lust en mijn leven. Het is een Sailhorse die ik Vuur heb gedoopt.’

ARCO - INVITATION

60 SCHETSBOEKEN
‘99% van je ideeën gebruik je niet. Maar wat veel belangrijker is en wat ik mijn studenten altijd leer: je moet altijd door blijven gaan, altijd bezig blijven, altijd zoeken. Ik heb zestig schetsboeken met ideeën.’

LISTIGE LERAAR
‘Ik probeer mijn studenten in Aken ervan te doordringen hoe goed het kan zijn om samen te werken. Maar in Duitsland staan ze veel minder open voor het delen van ideeën dan hier. Daarom heb ik een list bedacht. Ik zet mijn klas aan het tekenen en na 10 minuten moeten ze de tekening doorschuiven naar hun buurman, die er mee verder gaat. Soms levert dat opeens een diamantje op.’

‘Nu heb je de greeploze keuken, de greeploze dit en de greeploze dat, maar met de Vision waren Pierre Mazairac en ik echt de eersten die een greeploos meubel introduceerden. Van mijn studenten die de Vision voor het eerst zien hoor ik vaak: ‘heeft u nu ook al zo’n greeploze kast gemaakt’. Kun je nagaan hoe snel zoiets kan veranderen van onacceptabel tot totaal ingeburgerd.’

GOUDEN GREEP

36

ALLEEN LEVERBAAR VIA DE ERKENDE DEALER

Karel Boonzaaijer

‘Ik sliep laatst in een hotelletje in Krakau, daar was alles nog honderd jaar geleden. Zelfs de colaflesjes. Opeens zie je dan hoe mooi zo’n dopje eigenlijk is. Ik heb het meegenomen.’

Strijders tegen klop-klop eikenhout
‘Mijn ontwerpfilosofie is altijd geweest: zoeken naar iets wat er nog niet is, iets dat er toe doet, zoeken naar bestaansrecht. Op mijn achttiende en nu nog steeds. Ik wil proberen oorspronkelijk te zijn, niet trend-volgend. Daarom probeer ik me niet teveel te fixeren op de wereld van de vormgeving, om niet te veel in alleen de woonbladen te kijken en niet alleen maar beurzen op mijn eigen vakgebied te bezoeken. Dat voelt een beetje schizofreen: ik ontwijk de designwereld en tegelijkertijd ben ik dag en nacht met design bezig. Inspiratie haal ik in ieder geval uit andere creatieve disciplines: dans, muziek, film, kunst, mode, poëzie en vooral het dagelijks leven om me heen. Eén dag per week doceer ik conceptuele vormgeving aan de university of applied science in Aken. We leiden daar op een hoog niveau mensen op tot Bachelor en Master of Art. Daar hoor ik nogal eens van studenten: jij hebt geluk gehad, want in de tachtiger jaren waren er niet zoveel ontwerpers, dus toen was het allemaal veel gemakkelijker. Dat is natuurlijk niet zo. Er waren inderdaad veel minder ontwerpers, maar er waren ook veel minder consumenten en fabrikanten die openstonden voor eigentijdse vormgeving. Toen Pierre Mazairac en ik voor onszelf wilden beginnen en met de bank gingen praten, zeiden ze daar: heren, ga er eerst maar eens een echt beroep bij kiezen. Een ontwerper had dezelfde status als een kunstenaar: gedoemd om in de BKR terecht te komen. Nu zijn ontwerpers soms sterren, idolen, dat was in die tijd echt niet zo. Wij voelden ons als David die vocht tegen een grote reus: al die meubelfabrieken die klop-klop-eikenhouten meubels maakten. Wij zouden wel eens even iets anders laten zien. Dat was met onder anderen Dick Spierenburg, Arnold Merckx, Gerard van den Berg en Jan des Bouvrie. Een klein clubje van mensen die geloofden in echt. Die ideeën uitwisselden en elkaar af en toe moed in spraken. We hadden en hebben onderling een goed, vriendschappelijk contact. Het was een inspirerende en leuke tijd, hoewel het niet makkelijk was. Maar geluk en succes dwing je af als je doorzet, als trouw blijft aan je uitgangspunten.’

Inspiratie uit samenwerking
‘Wat ik altijd heb gedaan is intensief samenwerken met anderen, ik vind dat heel plezierig en zinvol. > >

‘ Met heel weinig heel veel zeggen, dat is voor mij de essentie van kunst’
FASCINERENDE FILM DASHBOARDKASTJE
‘Ik vertelde dat ik met Pierre Mazairac de allereerste kast zonder greep had bedacht. Dat is niet helemaal waar in die zin dat de dashboardkastjes in de auto’s van Panhard ook een een greeploos kliksysteem hadden. Dat intrigeerde mij enorm. Panhard is een automerk dat niet helaas niet meer bestaat. Ze maakten schitterende auto’s zoals de Dynavia, een kruising tussen een Citroën DS en een straalvliegtuig.’ ‘Een van mijn absoluut favoriete films is Le mépris van Jean-Luc Godard uit 1963, een film met maar zes acteurs, waaronder Brigitte Bardot. Een hoofdrol is ook weggelegd voor Casa Malaparte, een modernistische villa op Capri. Bij deze fascinerende film is de vorm eenvoudig, maar de zeggingskracht enorm. Dat soort dingen vind ik ontzettend mooi.’

37 37

INTERVIEW

Karel Boonzaaijer
vervolg p. 37

> Samenwerken is overigens iets wat echt bij de Nederlandse ontwerpcultuur, in de breedste zin van het woord, is gaan horen. Je hebt Viktor en Rolf in de mode, Niels van Eijk en Miriam van der Lubbe in vormgeving, Inez van Lamsweerde en Vinoodh Matadin in de fotografie en Scholten en Baijings in het interieurdesign, om een paar van de vele creatieve duo’s te noemen die nu actief zijn. Het pingpongspel van elkaar uitdagen en opjutten is een fantastische manier om een idee een niveau hoger te brengen. Op dit moment werk ik aan wisselende projecten met meerdere creatieve partners, bijvoorbeeld met een bevriende Duitse ontwerper Jan Armgardt, maar ook uit de wereld van de kunst zoals bijvoorbeeld met multitalent Ilka Helmig uit Keulen. Met Ilka Helmig en Johannes Bergerhausen maakte ik het prachtig geslaagde boek over Vision. En als alles goed gaat, komt er in het najaar een bijzonder meubelconcept van ons uit bij Castelijn. Het boek Vision – ruimte voor verbeelding heeft in februari 2011 de prestigieuse ‘IF Communication Design Award’ gewonnen, waarvoor 27 landen inzendingen hadden gestuurd. Een mooi resultaat van een inspirerende samenwerking.’ ■
www.kbds.nl
ORCA - CASTELIJN

‘Ik zoek naar schoonheid, evenwicht, naar eenvoud... om het vervolgens positief te kunnen verstoren’

‘Als stunt voor de presentatie van mijn boek over Vision kondigde ik aan dat ik een nieuwe boekenkast had ontworpen voor Pastoe. De kleinste boekenkast ter wereld. Toen haalde ik dit blokje uit mijn zak. Je kunt het op de muur plakken en vervolgens het boek er overeen schuiven.’

Elegant gietijzer
‘De gietijzeren theepotjes uit Japan vind ik horen tot de allermooiste dingen die er zijn. Het intrigeert mij eindeloos hoe je van zo’n grof, zwaar en onhandig materiaal zo’n mooi ding kunt maken. Het ontwerp is honderden jaren oud, het is al die tijd niet veranderd en over honderd jaar is de vorm nog steeds even prachtig. Dat moet ik van mijn eigen ontwerpen nog maar afwachten.’ ‘Het hoofd van een creatief mens bestaat volgens mij uit twee helften. De ene helft is leeg, in de andere helft zit een ladenkast. In die ladenkast stop je alle indrukken, daar past alles in wat je ziet en tegenkomt. Ook heel veel lelijke dingen, waardoor je de drang krijgt ik wil het veel beter doen dan dat. In de lege helft hangt een lamp die zijn licht laat schijnen over je ideeën. Daar ga je nadenken over wat je gaat maken: wat wil ik met een tafel gaan doen, met een stoel, met een kast, een waterkoker, een lamp, wat dan ook. De bedoeling is dat je op basis van je emotie een gedachte ontwikkelt en dan in die laatjes gaat kijken: hoe kan ik dat matchen? Iemand die creatief is, kan iets uit een laatje tevoorschijn toveren wat er al tien jaar onaangeroerd in heeft gelegen, precies op het moment dat hij een match voelt, dat hij het kan gebruiken.’

FORM FOLLOWS FUN
‘In 2001 bedacht ik een stoeltje gebaseerd op benen in een rokje. Tsja, soms gaat form follows function niet op, maar is het form follows fun.’

Leeghoofd

DROMEN VAN DANSEN
‘Het toppunt van kunst is voor mij het Nederlands danstheater. Als ik de voorstellingen zie in het Lucent Theater van Rem Koolhaas, met die minimalistisch decors, het licht, de dansers, de choreografie, dat is een droom, zo mooi. Met heel weinig heel veel zeggen, dat is voor mij de essentie van kunst. Daar haal ik inspiratie uit. Niet uit vormgeving, niet uit architectuur, maar uit dans, decors, licht, mode en muziek.’

38

ALLEEN LEVERBAAR VIA DE ERKENDE DEALER

MODEL: JALIS van Jehs + Laub
Productinformatie bij Gerard Kesler Telefoon +31 (0)653.113360 g.kesler@cor.de

www.cor.de

6501

Not just a carpet
it’s a

www.besouw.nl

Oog voor talent
Het is mooi, functioneel en origineel: met het tafeltje TOR voor Montis waren Ralf Lambie & Johan van Hengel dan ook de terechte winnaars van de Elle Wonen Design Talent Award 2010.

COOL STUFF
ZO LEKKER GEWOON GEBLEVEN
Het zijn de helden van ons dagelijks leven, maar ze zijn zo lekker gewoon gebleven (of geworden): dingen als het elastiekje, de pleister, de balpen, het condoom, de lippenstift, de lucifer en de klittenband. Het Vitra Design Museum en verpakkingsbedrijf Hi-Cone vertellen in de bijzonder leuke tentoonstelling hidden heroes - the genius of everyday things het verhaal achter 35 van deze zo gewone maar zo onmisbare dingen. Nog tot 15 mei te zien in het Designhuis Eindhoven (www.designhuis.nl) voordat de wereldtournee vervolgd wordt. De virtuele tentoonstelling is ook top: www.hidden-heroes.net

Natuur op de muur
De laatste jaren is behang aan een stevige comeback bezig. Behang is ideaal om te spelen met kleur en dessin in huis. Een makkelijke manier om extra persoonlijkheid, uitstraling en zelfs wat frivoliteit aan het interieur te geven. In de nieuwste behangcollecties is veel inspiratie terug te zien uit de mode, de natuur en qua kleuren en patronen uit de jaren vijftig. www.eijffinger.com

HOT WHEELS
De Mini One Countryman is de eerste vijfdeurs Mini. Een volwaardige auto dus, en wat een stoere beauty! www.mini.nl

41

Het ene moment staat die bank, tafel of fauteuil nog in de showroom, waar je er stapelverliefd op wordt. Het volgende moment staat het prachtmeubel bij je thuis, waar het helemaal tot leven komt. Alles valt op z’n plaats in het interieurplan dat je met de experts van de winkel maakte. Zo ontstaat ... een lievelingsplek, zoals een paar van onze klanten hier enthousiast laten zien.
Fotografie Irene Dral

wat is jouw

lievelingsplek?

Annemarie

“We wonen hier al jaren

maar hebben onlangs het hele huis van boven tot beneden opnieuw aangepakt. Het is pas vorige week opgeleverd! We hebben een tijdje iets gehuurd tot het klaar was. We wilden het goed laten doen. Het is nu echt weer thuiskomen. Dit is zo’n heerlijke stoel. Op dit plekje kan ik nu even mooi bekijken wat we nog met de tuin gaan doen.”
Wandkast Cube/Interlübke, fauteuil Parabolica/Leolux, eetkamerstoelen Chaplin/Montis, vitrage Kinnasand. Verlichting: The Tribe/Ingo maurer, Mite/Foscarini, Flower Power/Brand & van Egmond. Rechts: zitcombinatie Conseta/Cor, karpet Casalis, zonwering Plissé/Luxaflex, bijzettafels Minotti, Fotografie Irene Dral wandsysteem Cube/Interlübke. Alleen leverbaar via de erkende dealer.

42

“De nieuwe aanbouw heeft een glazen dak. Als er teveel licht is kunnen we dat temperen met de electrische zonwering. Paul, je moet me nog wel even uitleggen hoe de bediening werkt!” 43

lievelingsplek

Sanne

“Toen Michiel en ik in dit bijzondere

huis kwamen wonen wisten we goed wat we wilden. We hebben een uitgesproken smaak en we hebben de lijnen van het huis een rol laten spelen in het interieur. Aan deze bank ben ik ooit verknocht geraakt omdat ’ie zo lekker zit en zo zijn er meer dingen die we mooi zijn gaan vinden. Stukje bij beetje hebben we daarna de rest ingevuld. Mijn favoriete plek in huis is deze verstelbare stoel. Ik zit er vaak in te werken met mijn laptop op schoot bij het raam. Genieten!”

44

“Met name voor het licht hebben we de tijd genomen en advies gevraagd. Goede verlichting is zo belangrijk voor een huis. Terwijl je het misschien niet direct ziet.”

Fauteuils Peel en Peel Club/Variér, bank Gelderland 4800, karpet maatwerk, tafel MDF Italia, hanglampen Gregg/Foscarini. Alleen leverbaar via de erkende dealer.

45

Loïs

“Wil je Cooper zien? Da’s onze

dwerghamster! Ik laat straks wel zien wat mijn lievelingsplek is. Dat is daar (wijst naar de plank met witte stoelen), daar zit ik altijd te tekenen. Cooper heet zo omdat hij mini is. Net als de Mini Cooper. Die wil mama graag.”
Wandsysteem Sintesi/Poliform, stoelen Tulip/Linteloo, audio Geneva Sound system, MaMa vaas Koninklijke Tichelaar. Alleen leverbaar via de erkende dealer.

46

lievelingsplek

Madelief

Ze gaat het liefst haar eigen

gang. “Mag ik de iPad?” en daarna hoorden we haar niet meer. Over een lievelingsplekje hoef je niet na te denken en al helemaal niet veel te zeggen. Die is vanzelfsprekend.

Fauteuils Axel/Montis, tafeltje Tor/Montis, kast Amsterdammer/Pastoe, servies Iittala. Alleen leverbaar via de erkende dealer.

47

lievelingsplek

Brigitte, Anouk, Terrie en Robert Met een scherp oog voor detail
heeft Robert zich nadrukkelijk bemoeid met de afwerking in de bouw. Je ziet het er aan af. Daarna is veel liefde gestoken in het bepalen van het interieur. Eén iemand naar een lievelingsplek vragen, daar kwam hier niet van. Wij mikken op de tafel, de plek waar iedereen samenkomt. Het was beregezellig en overduidelijk een echt thuis. En da’s bijzonder voor zo’n nieuwe woning!
Tafel Izaki, stoelen Spring, zitgroep Ponton/Leolux. Verlichting: Twiggy/Foscarini, Random Light/Moooi. Alleen leverbaar via de erkende dealer.

48

Indy design Roderick Vos

Njoy design Jan des Bouvrie

Nederland showroom Johannes Postlaan 6 3705 LN Zeist maandag t/m zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur info en documentatie T+31 (0) 30 212 2110 F+31 (0) 30 212 2111 info@linteloo.com www.linteloo.com

SPOCK - MODULAR

SPOCK - MODULAR

Goede verlichting verhoogt het functionele wooncomfort en - misschien nog wel belangrijker de sfeer in huis. Met de nieuwste generatie led-verlichting kan dat mooier en persoonlijker geregeld worden dan ooit te voren. En niet te vergeten: zuiniger. Het Origineel sprak over de ins & outs van leds met experts van Modular Lighting en Philips.

Let there be LED
LIVING COLORS- PHILIPS

50

VERLICHTING
SAVE THE PLANET, SPAAR DE PORTEMONNEE
Een gemiddeld Nederlands gezin - zo blijkt uit onderzoek - kan
CIELO - LIRIO

gemakkelijk € 100 per jaar besparen door heel goed te kijken naar de verlichting in huis en gloeilampen en halogeenspots slim te vervangen door spaarlampen en ledlampen. Arjen Ingenbleek van Modular Lighting: ‘In de woonkamer brandt een lamp gemiddeld 3 uur per dag. Je bespaart zo’n 80 tot 90% energie met led-verlichting. Dat kun je prima terugverdienen met leds, alleen duurt het wel een jaar of 3. Aangezien een goede ledlamp 30 jaar of langer mee kan (25.000 tot 50.000 branduren) is het zeker de moeite waard te investeren in leds als je naar de lange termijn kijkt. Alles hangt wel af van de kwaliteit van de ledlamp. Is die top, dan ben je verzekerd van een lange levensduur en van een lichtkwaliteit waar je tot in lengte van dagen ongestoord van blijft genieten.’

DE LED IS DOOD, LEVE DE LED
Een gloeilamp gaat zo’n 1000 uur mee. In de praktijk is dat 1 a 1,5 jaar. Een halogeenlamp heeft een langere levensduur,

ROMANTIEK BIJ LEDLICHT
Een van de grootse misverstanden rond ledlampen is dat ze onaangenaam, kil licht zouden verspreiden. Niet geschikt om je zithoek behaaglijk mee uit te lichten, laat staan om romantisch bij te dineren of ontspannend bij te badderen. Voor slechte ledlampen geldt dat inderdaad en daarvan zijn er helaas teveel te koop. Terwijl de lichttemperatuur van een goede led juist perfect af te stemmen is op de warmte die we gewend zijn van gloeilampen. De nieuwste leds kunnen zelfs het gevoel van kaarslicht benaderen. En het gaat nog verder: er zijn ook leds die subtiel van kleur kunnen veranderen, dat geeft nog veel meer mogelijkheden om sfeer te creëren in huis. De lichttemperatuur wordt op de verpakking uitgedrukt in kelvin (K), verderop meer hierover. Door slechte leds en onrealistische beloftes van fabrikanten zijn veel mensen de afgelopen jaren ook teleurgesteld geraakt in de lichtopbrengst van ledlampen. Nu is een led nog steeds geen toverlantaarn, maar er zijn wel degelijk uitstekende ledlampen op de markt met een hoge lichtopbrengst per watt (uitgedrukt in lumen (lm)). Dat zijn dan wel de wat duurdere lampen van A-merken. Overigens verdien je dat weer terug met de ongekende levensduur van deze lampen. De conclusie: betaal iets meer en geniet in huis van de spectaculaire, nieuwe mogelijkheden die ledverlichting te bieden heeft. Dat is goed voor de sfeer in huis, voor het klimaat op aarde en op termijn ook voor de gezondheid van je bankrekening. Laat je wel adviseren door een expert, dat loont. Na wat groeistuipen lijkt led-verlichting een zonnige toekomst tegemoet te gaan!

maar kan toch niet tippen aan een led, die wel tot 50.000 uur brandt. Dan is er nog iets bijzonders: gloeilampen en halogeenlampen gaan op een bepaald moment echt stuk. Een led niet, die dooft langzaam uit. Er is afgesproken dat een led officieel wordt doodverklaard

De nieuwste LEDS kunnen zelfs het gevoel van kaarslicht benaderen.

als de lichtopbrengst met 30% is afgenomen. Dus na die x-duizend uur brandt de led nog steeds op 70% van zijn vermogen. In de praktijk hoeft hij dan misschien toch nog niet vervangen te worden of kan hij op een andere plek in huis nog een tijdje functioneren.

WARM OF KOUD
Robert Kapteijn van Philips: ‘Wat mensen ervaren als een prettige lichttemperatuur is persoonlijk, maar deels ook geografisch bepaald. Uit onderzoek blijkt namelijk dat de >

Wat is kelvin?
Kelvin (K) is de maateenheid waarin kleurtemperatuur meestal wordt uitgedrukt. Hoe hoger het getal, hoe kouder het licht: 1200 K kaarslicht 2000 K zonsopgang en zonsondergang 2200 K flame-achtig licht, romantisch kaarslicht zeg maar 2700 K gloeilampwarmte, de standaard die Philips gebruikt voor leds 3000 K tl-licht 3400 K daglicht ongeveer een uur naar zonsopgang 5000 K flitslicht van een fotocamera 5600 K standaard daglicht 6500 K neutraal wit licht

ALLEEN LEVERBAAR VIA DE ERKENDE DEALER

51

ARCHITECTUUR
meeste Noord-Europeanen zich behaaglijk voelen bij de 2700 kelvin van een gloeilamp. In het mediterrane klimaat van Zuid-Europa is juist wat kouder licht in trek als tegenwicht tegen de buitenwarmte. Bij Philips zorgen we dat alle ledlampen die we verkopen, aansluiten op de lokale behoefte. Dus al onze leds hebben hier in Nederland een kleurtemperatuur van 2700 K. Of zelfs lager: dat zijn de leds met het sfeervolle flame-effect, die wij als enige fabrikant in het assortiment hebben. Een van de extra mogelijkheden van ledlampen is overigens dat de kleurtemperatuur regelbaar te maken is. Zo wordt het mogelijk om de warmte van het licht in huis desgewenst aan te passen aan de seizoenen.’

VOOR ELKE PLEK DE JUISTE LED
Wat voor licht heb je nodig als je aan het eten bent? Wat is prettig licht als je een boek aan het lezen bent. Met welk licht werk je het prettigst aan de computer of in de keuken? En wat is behaaglijk als je relaxt in de woonkamer of een spa-uurtje houdt in de badkamer? Om te helpen de juiste led (of spaarlamp of halogeenlamp) voor elke plek en situatie in huis te kiezen, maakte Philips deze praktische tabel:

OMREKENTABEL
Aantal Lumen Gloeilamp Eco Classic Spaarlamp Philips LED

Lezen 500-700 Lm 60W 42W 11/12W 9W

Eetkamertafel 300-500 Lm 40W 28W 8W 7W

Badkamer 200-400 Lm 25/40W 18/28W 5/8W 5/6W

Buitenverlichting 250 Lm 25W

Keuken 500 Lm 40/60W 28/42W

Aanrecht 300-500 Lm 40W 28W 8/11W 7W

5W 5W

8/11/12W 9/12W

WAT TE DOEN MET OMA’S VAASLAMP?
Die wonderschone vintagelampen in huis hoeven met de komst van leds gelukkig niet verpatst te worden via marktplaats, want daar kan een zogenaamde retrofit-led in. Nu is het wel zo: hoe krachtiger de lamp die je nodig hebt, hoe groter die zal zijn. Een retro-fit led moet namelijk gekoeld worden met ingebouwde koelribben. Een led verspilt weliswaar vele malen minder energie aan warmte dan andere lichtbronnen, maar waar andere lampen een deel van hun warmte uitstralen met de lichtbundel in de vorm van infrarood licht, gebeurt dat bij leds niet. Alle warmte die ontstaat, ontstaat direct bij de bron en moet daar ook weggevoerd worden. In nieuwe lampen kan dat via het armatuur worden geregeld: elegant en onzichtbaar. In bestaand armaturen is dat niet zo, dus moet de koeling bij retrofits in de ledlamp zelf zitten. Overigens is een goede warmteafvoer hét cruciale punt voor de levensduur van een led en een belangrijke factor in de hogere prijs van een kwaliteitsled.
RETRO FIT LED- PHILIPS

Let there be LED

52

mee spelen en dan je favoriete constellatie opslaan om op een ander moment weer op te roepen. Ook handig en zuinig: schakel terwijl je naar boven loopt al het licht op de ene verdieping in één keer uit en op de andere aan waar het nodig is. Met dit systeem is het prima mogelijk om ook in een bestaande woning een hypermodern lichtplan te maken, want bestaande armaturen zijn heel simpel aan te sluiten. In totaal kunnen er liefst vijftig lampen op één LivingAmbianceafstandsbediening aangesloten worden.’

DESIGN HIGHLIGHTS
Een van de leukste dingen van leds is dat ze ontwerpers ongelimiteerde creatieve vrijheid geven. Leds zijn zo klein dat je een armatuur niet meer om de lichtbron heen hoeft te bouwen, zoals bij een gloeilamp of spaarlamp, die nu eenmaal een bepaalde afmeting heeft. Bij een led kunnen armatuur en lichtbron één geheel worden, ook omdat een led net zo lang meegaat als het armatuur: de leds hoeven nooit vervangen te worden. Fabrikanten zijn in eerste instantie begonnen om succesvolle armaturen om te bouwen voor leds, zoals Luceplan met haar designklassieker Berenice. Maar er zijn ook al een paar gloednieuwe ontwerpen te koop, waarin de mogelijkheden
LIVING AMBIANCE- PHILIPS

van leds spectaculair en innovatief benut zijn. Twee van de meest aansprekende voorbeelden zijn de Spock van Modular Lighting en de Cielo uit de LIRIO-lijn van Philips. De Spock is een minimalistische schoonheid die heel sfeervol licht geeft. De leds in deze spot zijn onzichtbaar verwerkt achter een schijf, met daaromheen een grotere schijf die het licht uitstraalt. Door deze nieuwe manier van licht verspreiden verblindt de richtbare spot nooit. De Cielo is een prachtige pendellamp waarbij het licht afstraalt van de binnenkant van de kap zelf. Kijk je in de kap, dan zie je natuurlijk nergens een peertje hangen, zoals bij een gewone lamp het geval zou zijn. Maar je ziet ook de 24 leds niet. Kap en lichtbron zijn één. ■
Kijk voor meer informatie op www.modular.nl en www.philips.nl

VOORPROEFJE VAN DE TOEKOMST
Een nieuwe technologie waarmee Philips al behoorlijk aan de weg timmert is de oled, een afkorting voor ‘organische led’. De gewone led is een felle puntbron, terwijl een oled een lichtgevend vlak is. Het effect wordt wel omschreven als vloeibaar licht. Arjen Ingenbleek: ‘De ontwikkeling gaat snel, er kunnen steeds grotere oleds gemaakt worden en ze zullen ook steeds meer licht afstralen. Dat gaat de wereld van de verlichting nog veel meer op zijn kop zetten dan leds nu al doen. Met de techniek van oleds kun je fantaseren over lichtafstralend behang of lichtgevende ramen. De hele wand kan één groot televisiescherm worden. Of je kunt de illusie geven dat er een spot op een muur schijnt, terwijl er in werkelijkheid nergens een spot hangt. Over 10 jaar kunnen we er ons misschien bijna geen voorstelling meer van maken hoe we in het verleden onze woning verlichtten. Modular Lighting heeft met Philips al een eerste een armatuur ontwikkeld op basis van oleds, de O’Leaf, als klein voorproefje van de toekomst.’

Wat is lumen?
‘Voorheen werd het vermogen van een lamp uitgedrukt in watt,’ vertelt Arjen Ingenbleek, ‘maar dat zegt niets over de lichtopbrengst, alleen over

SCHAT MAG IK DE AFSTANDSBEDIENING, IK WIL HET WAT GEZELLIGER MAKEN
Nu al enorm in opkomst is de digitale aansturing van de verlichting in huis, al dan niet als onderdeel van een compleet domotica-systeem dat bijvoorbeeld ook de verwarming en de muziekinstallatie regelt. Een mooi voorbeeld als het om licht gaat zijn de LivingAmbiance-producten van Philips. ‘Daarmee zijn alle lampen aan elkaar te koppelen en via een intuïtieve afstandsbediening is de kleur en de helderheid van de lampen eenvoudig te veranderen,‘ aldus Robert Kapteijn. ‘Per lamp of met z’n allen tegelijk, lekker lui vanaf de bank. Dat geeft weer heel nieuwe mogelijkheden in huis. Gewoon lekker een beetje

ALLEEN LEVERBAAR VIA DE ERKENDE DEALER

ECO
het energieverbruik. Om gloei-lampen, halogeenlampen en leds objectief te is de standaardmaat voor de totale hoeveelheid licht in een lichtbundel ofwel de lichtstroom die een lichtbron per seconde uitstraalt.’ Op de verpakkingen staat tegenwoordig de lichtopbrengt in lumen vermeld. kunnen vergelijken is een andere waarde nodig, en dat is lumen (Lm). Lumen ‘Nieuwe technologieën zoals led- en spaarlampen gebruiken veel minder energie om dezelfde hoeveelheid licht te geven als gloeilampen,’ vult Robert Kapteijn aan. ‘Om te weten wat je in de praktijk aan een lamp hebt, moet je je dat waar je eerst een gloeilamp van 60 Watt nodig had, nu een ledlamp van maar 12 Watt misschien al volstaat. Tel uit je winst! dus inderdaad naar de lichtstroom (lumen) te kijken.’ Als je dat doet, dan zie

53

ARCITONE
Laat uzelf zien met licht
Unieke verlichtingscreaties, geïnspireerd door de architectuur
De iconische look van Arcitone past perfect in een moderne omgeving waarin licht een essentieel onderdeel van het interieurontwerp is. Dankzij de subtiele kleuren, eersteklas materialen en elegante vormgeving zijn deze unieke creaties eindeloos te combineren in elk stijvol interieur. Arcitone benadrukt de schoonheid van licht en is daarmee elegant en essentieel voor de verlichting en het design van uw woonomgeving.

Gordijn- en meubelstoffen

www.deploeg.com

Paradijsvogelhuisje
Het Italiaanse Miho maakt kleurrijk design voor de kinderkamer. Sommige dingen zijn stiekem zelfs zo leuk dat je ze ook op andere plekken in huis zou willen hangen. Zoals deze vrolijke vogelhuisjes. Kijk voor een bewegende presentatie vooral ook op www.dailydesign.nl

COOL STUFF
MERCI PARIS
De nieuwste stijltempel van Parijs heet Merci en is een een winkel naar ons hart. Je vindt hier op liefst 1500 m2 de prachtigste spullen voor je huis of voor jezelf van bekende en minder bekende ontwerpers. Maar het allermooiste is dat een groot deel van de opbrengst naar goede doelen gaat, onder meer in Madagaskar.
Merci, boulevard Beaumarchais 111, www.merci-merci.com

Goede smaak is niet duur
‘Niet rijk, wel smaak’ is het motto van het nieuwe lifestyle magazine Jansen. Een mooi en hip vormgegeven blad vol creatieve ideeën over wonen, eten, mode en beauty. Jansen maakt je wél hebberig - zoals een goed tijdschrift betaamt maar niet arm. www.nietrijkwelsmaak.nl

Lichtend voorbeeld
Royal VKB weet steeds weer te verrassen met even mooie als eigenzinnige dingen voor in huis. Zoals de nieuwe kandelaar ELAS van Jorre van Ast. Het ding is helemaal van siliconen en dus enigszins elastisch zodat de kaars er eindelijk eens moeiteloos klemvast in te zetten is.

57

SLIM/SLIM +
Deze ragdunne, maar tegelijkertijd zeer stabiele tafel is mogelijk door een unieke staal-sandwich constructie, die voorzien is van een laagje hout.

bertjan Pot 2006/2011

‘‘Slim+ is de grotere versie van de ragdunne Slim tafel. Deze tafel heeft een maximale lengte van maar liefst 360 cm en is in zijn verhoudingen zodanig aangepast dat de tafel nog steeds “onmogelijk” lijkt.’’

www.arco.nl / info@arco.nl

SHOWROOM

Mooie merken van Het Origineel
In onze showroom treft u uitsluitend merken waar wij van houden. Omdat het ontwerpen zijn die met hart en ziel zijn gemaakt, door en voor mensen die weten wat kwaliteit is. Soms uitgesproken, soms ingetogen van vorm. Maar altijd het originele designproduct. Op deze pagina’s lichten wij een paar bijzondere merken voor u uit.

6905 - SCHOLTEN & BAIJINGS

Gelderland

75
Gelderland. Het merk, bekend om zijn hoekige en moderne paar namen? Pieke Bergmans, Jan des Bouvrie, Bart Vos, de producten de allure die ze verdienen. Binnen de brede collectie is ‘zitten’ belangrijk maar er is ook allerlei ander moois in de collectie zoals tafels, kastjes en kussens. De vertrouwde naam die Gelderland al zo lang is heeft het

Hele Nederlandse generaties groeien op met het design van

te danken aan de constante hoge kwaliteit. Maar ook de afneembare en reinigbare bekleding van de zitmeubelen is voor velen een belangrijk argument om voor Gelderland te kiezen.

design, bestaat dit jaar 75 jaar! Gelderland gaat met zijn tijd mee door constant te vernieuwen in samenwerking met jonge en gevestigde, altijd creatieve ontwerpers uit eigen land. Een Henk Vos, Helen van Berkel, Dick Spierenburg en Bertjan Pot. Het Dutch Design van Gelderland is herkenbaar, vertrouwd en tijdloos. Art Directors Stefan Scholten en Carole Baijings geven

DROP - BERTJAN POT

ALLEEN LEVERBAAR VIA DE ERKENDE DEALER

59

De Ploeg
Duurzaamheid en natuurlijke materialen
In de nieuwe collectie meubel- en gordijnstoffen van De Ploeg ligt de nadruk op een eenvoudige beeldtaal, duurzaamheid en comfort. Geïnspireerd op de bescheidenheid van de jaren ‘50 en ‘60 van de vorige eeuw: natuurlijke materialen met textuur en ritme, tijdloze structuren, strepen en blokken. Natural Calm is een doordachte mix van modern met tijdloos. Van door de natuur gevormde en met de handgemaakte materialen. Themakleuren zijn hout- en

Mooie merken van Het Origineel

natuurtinten, witten en grijzen, olijftinten en warm zonnig geel, oranje en oker. Linnen-, wol-, en jutevezels zijn geweven en bewerkt om structuur te benadrukken en voor mooie contrasten te zorgen in de materialen. New Modesty is een terugkeer naar tijdloze ontwerpen en de Scandinavische manier van omgaan met materialen. Er is ook oog voor het milieu. De Ploeg stof Return heeft het ‘cradle to cradle’ certificaat gekregen, omdat het materiaal helemaal hergebruikt kan worden zonder afval, verspilling of vervuiling. www.deploeg.com

DE PLOEG - RETURN

DE PLOEG - OASE

60

ALLEEN LEVERBAAR VIA DE ERKENDE DEALER

SHOWROOM

COR - KELP

COR
Liefde voor kwaliteit
COR is het zusterbedrijf in zitmeubelen van de gerenommeerde Duitse kastenfabrikant Interlübke. De geschiedenis van dit familiebedrijf gaat terug tot 1937. Het ging over van zoon op zoon. Er zit dus liefde in de zaak en dat is te zien en bovenal, te voelen. Een lange levensduur, topkwaliteit en een passie voor goede ideeën karakteriseren COR. Met de uitgesproken vormgeving zette het merk designklassiekers op haar naam als zitsysteem Conseta (1964) - zie pag. 6 en 43 - dat nog steeds ongekend succesvol is. Op deze pagina’s nog een paar voorbeelden van de zeer eigen signatuur van COR.
COR - SINUS COR - SHRIMP

ALLEEN LEVERBAAR VIA DE ERKENDE DEALER

61

SHOWROOM

Label
Mooie merken van Het Origineel
Bij Label wordt naast de vormgeving de nadruk gelegd op het zitcomfort. Een Label stoel moet volgens ontwerper Gerard van den Berg altijd “lekker zitten”. Een goed voorbeeld hiervan is zijn nieuwe ontwerp, de eetkamerstoel Mali. De zachte zitting en rug geven optimaal comfort wat een uitkomst is voor lekker lang tafelen. Om deze reden is de stoel niet alleen verkrijgbaar met rvs poten maar ook in een rolvoet uitvoering. Label is bekend om zijn stoffering met bijzondere leersoorten met een eerlijke uitstraling. Het leer waarmee Label werkt is altijd herkenbaar als natuurlijk product met de imperfecties die daarbij horen. Tegenwoordig heeft het merk ook een eigen stoffencollectie. Net als het leer hebben Label stoffen een natuurlijk en no-nonsense karakter. De eetkamerstoel Mali wordt uitgevoerd in een stof van 100% gewassen katoen met alle eigenschappen die daarbij horen zoals lichte verkleuringen die inherent zijn aan katoen als natuurproduct. www.label.nl

LABEL - HAVANA

Comfort met een natuurlijk karakter

LABEL - MALI

GERARD VAN DEN BERG MET FAUTEUIL HIDDE

62

ALLEEN LEVERBAAR VIA DE ERKENDE DEALER

Nooit meer een benauwd gevoel? Kies voor de unieke ventilatie van Auping

Een benauwd gevoel in uw slaap heeft vaak te maken met een slecht ventilerend bed. Daarom is een bed van Auping voorzien van open spiraalbodems en AVS matrassen. Zo weet u zeker dat u ’s nachts rustig slaapt en ’s ochtends weer fris en uitgerust opstaat. Lees er meer over op auping.nl. Auping. Geen be ventileert beter. bed

tijdloze, duurzame, massief houten meubelen

PILAT&PILAT PRODUKTIES

Tsjerkebuorren 40

9286 GC Twijzel

t. 0511 - 543981

e. pilat@pilat.nl

www.pilat.pilat.nl
pake sytse eet/vergadertafel ontwerp: Gjalt Pilat, 2010

ARCHITECTUUR
Op 01-01-01 startte het architecten-paar Maartje Lammers en Boris Zeisser een eigen bureau: 24H-architecture. In 10 jaar tijd bouwden ze een internationale reputatie op met architectuur waarbij duurzaamheid en eigentijds design volledig in harmonie zijn. Hun werk varieert van woningbouw tot kantoorpanden en resorts. Het Origineel sprak met Maartje Lammers.

Maartje Lammers
‘Een goed gebouw wint aan schoonheid met de jaren’
Foto: Barbra Verbij
MILIEU-EDUCATIECENTRUM IN ASSEN

65

BEIDE PAGINA’S: VAKANTIEHUIS ZWEDEN

ARCHITECTUUR
Fotografie Christian Richters

24

Wat was het idee achter dat bizarre huis waarmee jullie meteen de internationale pers haalden? ‘Toen we begonnen met ons bureau, hebben we een aantal thema’s geformuleerd als vertrekpunt voor ons werk. Geen starre ontwerpdogma’s om ons pensioen mee te halen, maar principes om verder te ontwikkelen. De thema’s hangen samen met wat ons als mensen beweegt, maar ook met wat er gebeurt in de wereld om ons heen. Eén van de thema’s was evolution, vanuit het idee dat het goed zou zijn als architectuur niet statisch is, maar kan veranderen, bewegen, evolueren. Een gebouw zou zich moeten kunnen aanpassen gedurende zijn levensduur, of in de loop van een jaar, een maand, of zelfs 24 uur. Daar komt de naam TWENTYFOUR HOURS architecture vandaan. Met ons huis in Zweden brachten we onze 24 uur-filosofie onder meer in de praktijk door een gebouw te maken dat letterlijk groter en kleiner kan worden. Het heeft namelijk een uitschuifbaar gedeelte. Zo kan het steeds worden aangepast aan de weersomstandigheden, het aantal mensen dat er is, of de gebruiksbehoefte van het moment. En als we er niet zijn, neemt het gebouw op deze manier minder ruimte in in de natuur.’

h

et eerste project van 24H-architecture werd een vakantiehuis dat Lammers en Zeisser voor zichzelf en dochter Maria bouwden op een fabelachtig mooie plek in de Zweedse bossen. Nog steeds illustreert dat unieke, ecologische huis waar 24H-architecture voor staat.

In welke zin is dit huis een statement als het gaat om duurzaam bouwen? ‘Duurzaamheid speelt zich wat ons betreft op heel veel lagen af, dat gaat veel verder dan het gebruiken van hout met een fsc-keurmerk. Het huis in Zweden dwong ons om heel diep na te denken over hoe je bouwt op zo’n plek midden in een natuurpark. Hoe voegt zo’n huis zich mooi in het landschap zonder het te verstoren? Hoe

“Duurzaamheid speelt zich op heel veel lagen af”

kan het huis gebruikmaken van de aanwezige elementen, zoals het water van de beek of de zon als middel om energie op te wekken? Of hoe oriënteer je zo’n huis op de zon, zodat je optimaal gebruik maakt

van het daglicht? En hoe kan zo’n gebouw na verloop van tijd vergroeien met de omgeving? Dat zijn allemaal dingen die in brede zin met duurzaamheid te maken hebben. Net als het mooi oud worden van een gebouw. Mensen krijgen in het ouder worden over het algemeen meer karakter en meer expressiviteit in hun gezicht. Dan kun je zeggen: dat zijn rimpels en dat moet je allemaal botoxen. Maar ik ben niet van het botoxen. Niet als mens, maar ook niet als architect. Ik houd van architectuur die kan verweren, die in het ouder worden aan karakter wint in zijn patina, in het verkleuren en het verbleken of juist het vergroenen. Bij ons vakantiehuis zie je dat de zuidgevel grijs uitbleekt door de zon terwijl de noordgevel groen uitslaat en er mossen gaan groeien in de richeltjes. Ik vind dat interessant, een mooie manier van ouder worden van architectuur.’ Kun je helemaal voorzien en plannen hoe een gebouw mooi oud wordt? ‘Niet helemaal natuurlijk, maar je kunt er wel mee experimenteren. In de betonnen gevelpanelen van de sociale woningbouw die we maakten in Getsewoud hebben we geprobeerd dat te beïnvloeden met een reliëfpatroon. Doordat de zon en de regen daar op een bepaalde manier op inwerken, krijgen de reliëfs meer karakter. De bovenkant bleekt iets uit en blijft schoon, terwijl aan de onderkant dingetjes gaan aangroeien. Wat het om gaat: gebouwen die mooier worden met de jaren, daar gaan mensen van houden en waar mensen van houden, daar willen ze langer en beter voor zorgen. Om dezelfde reden willen we ecologisch bouwen ook nadrukkelijk van het geitenwollensokken-imago af helpen. Dat imago van saaiheid en degelijkheid. Die kabouter-Plop-architectuur die niet sexy is, niet verleidelijk, niet tot de verbeelding spreekt, niet de zintuigen prikkelt, daar haakt een grote groep mensen >

66

67

PRIVÉ WONING

ARCHITECTUUR

68

bij af, want die vinden zulke architectuur niet leuk. Ze kunnen er niet van houden, er zich niet mee associëren. Voor ons is aantrekkelijk, state-of-the-art design óók een aspect van duurzaamheid. Om dat te benadrukken, hebben we de term art d’eco bedacht: de kunst van ecologisch bouwen.’ Jullie halen veel inspiratie uit de natuur, speelt dat vooral op esthetisch vlak? ‘Soms is er ook verrassende inspiratie in de natuur te vinden voor technische problemen. Zo zijn we nu bezig met een milieueducatiecentrum in Assen, waar het principe van de termietenheuvel uitgangspunt is geworden voor de ventilatie en de verwarming. Een termietenheuvel warmt verticaal op als een soort schoorsteen, door een natuurlijke trek te laten ontstaan in combinatie met grondbuizen die lucht aanzuigen. Dat idee,
DISTRICTKANTOOR RWS GRONINGEN DRENTHE IN ASSEN

zijn wc wil. In mijn eigen huis zit heel veel natuur, tot aan de handgrepen van de keukenkastjes toe, die zijn van grillige wijnstokken gemaakt. Maar we hebben hier in de buurt laatst voor iemand een villa uit de jaren 20 verbouwd, ontworpen door architectenbureau Brinkman en Van der Vlugt, bekend van onder meer de Van Nelle Fabriek in Rotterdam. De ingrepen die wij daar deden, gaan heel erg over wat dat huis in essentie was: een strakke, witte, modernistische villa. Daar wilden we de geest van bestaande architectuur respecteren. Het contrast met ons eigen huis kan bijna niet groter zijn. We brengen wel onze ideeën mee, alleen spelen die zich veel meer onder de oppervlakte af. We kijken naar wat de plek vraagt en geeft en naar wat de gebruikers verlangen. Daar zoeken we een passende vorm voor zonder dat vooraf vaststaat dat het eindresultaat er op bepaalde manier uit moet zien; er hoeft niet van muur tot muur onze handtekening op te staan. Zo werken we bij particuliere opdrachtgevers, maar ook als we een kantoor of een resort bouwen.’ Is dat niet lastig soms, dat je werk niet onmiddellijk herkenbaar is, zoals je bij pakweg Frank Gehry meteen ziet dat een gebouw van hem is? ‘Misschien, maar ik denk dat we zeker een herkenbaar handschrift hebben ontwikkeld. Dat is iets anders dan een handtekening en weegt voor ons zwaarder. Opdrachtgevers kiezen steeds vaker voor ons juist om deze benadering. Het allermooiste voorbeeld is misschien wel het resort aan zee in Marokko, waaraan we nu tekenen. De organisatie die ons deze opdracht gaf, werkt op allerlei plekken in Marokko met de sterarchitecten van deze wereld. Het eerste wat onze opdrachtgever, de heer Zarrou, tegen ons zei toen we daar kwamen was: ‘Ik had voor dit project weer mevrouw Zaha Hadid of meneer Norman Foster kunnen vragen, dan weet ik precies wat ik krijg. Maar dat wil ik niet op deze locatie, ik wil iemand die deze plek snapt en van daaruit ontwerpt’. Dat vond ik een enorm compliment. Hij vertelde me dat ze ons via internet hadden gevonden. We hebben wereldwijd al een aantal eco-resorts gebouwd voor de organisatie Six Senses. Het eerste was in Thailand, helemaal van bamboe gemaakt met locale bouwtechnieken. Zarrou zag dat project op internet en hij vertelde me later dat hij toen meteen had geroepen ‘die architect wil ik, bel ze maar op’. Nog diezelfde week liepen we met hem rond op de bouwlocatie. Ik raapte takjes op, stenen, schelpen.
ECO RESORT SONEVA KIRI, THAILAND

aangedragen door Jean Frantzen, een van de adviseurs, hebben wij gebruikt door in het gebouw in Assen een ventilatietoren te maken, die ook meteen uitkijktoren en vogelbroedplaats is. We zijn zelfs nog een stap verder gegaan door zichtbaar te maken hoe die natuurlijke ventilatie in de toren werkt, voor de jonge bezoekers die daar dingen over duurzaamheid komen leren. Net zoals we kiezen voor state-of-the-art design, willen we ook op technisch vlak de meest eigentijdse, innovatieve concepten toepassen. Niet als doel op zich, een low tech oplossing als bij het Milieu Educatie Centrum valt daar ook onder. Er wordt té vaak gekozen voor routine-oplossingen. Zo heb ik bijvoorbeeld een gigantische hekel aan de standaard verlaagde plafonds die gemakzuchtig camoufleren hoe dom de technische installatie met een opeenstapeling van al het leidingwerk in een gebouw is gemaakt. Dat levert gigantische hoeveelheden loze ruimte op, die je eerst

“Dat had ik nog nooit meegemaakt, een opdrachtgever die net zo enthousiast wordt als wij van de kleuren van bemoste steen.”
geld opleveren.’

moet bouwen en vervolgens tot in lengte van dagen verwarmen. Dat is allemaal helemaal niet nodig, daar zijn al lang veel betere en geïntegreerde oplossingen voor die helemaal niet

Zarrou begon ons ook

duurder hoeven te zijn. Sterker nog: op termijn kunnen ze zelfs Als jullie particuliere huizen en interieurs ontwerpen, ga je dan ook zo ver? ‘Dat ligt vooral aan wat je opdrachtgever wil en zoekt. Natuurlijk dragen we allerlei mogelijkheden aan, maar het moet vooral een jas worden die degene die er gaat wonen past. We gaan geen installatie plannen om met regenwater het toilet door te spoelen als iemand geen troebel water in

op dingen te wijzen: ‘zie je die rots daar, met die prachtige gekleurde schimmel?’ Dat had ik nog nooit meegemaakt, een opdrachtgever die net zo enthousiast wordt als wij van de kleuren van bemoste steen. We spraken over het landschap, hoe het is ontstaan, wat voor lagen erin zitten: zwart vulkanisch gesteente, beige zandsteen, roze gesteente. Wij lieten hem de schelpen zien: ‘kijk die hebben ook precies die kleuren in zich’. Hij keek me aan en zei: ‘let’s shake hands, dit project moeten we met jullie doen, jullie begrijpen >

69

ARCHITECTUUR
HET STRAND IN MAROKKO

het helemaal.’ We hadden een deal nog voordat we aan de gebruikelijke presentatie van ons werk waren toegekomen. Dat is toch prachtig, dat je zo hetzelfde gevoel hebt, dezelfde manier van kijken? Daar word ik heel vrolijk van. Toen we terug vlogen naar Nederland zaten mijn schoenen in de koffer volgepropt met stenen en schelpen.’ Geloof je dat de rol van architectuur onderschat wordt? ‘Ja, totaal. In die zin vind ik het heel erg dat we in dit land het Ministerie van Ruimtelijke Ordening hebben opgedoekt. Alsof dat niet belangrijk is! De gebouwde omgeving en gebouwen waarin we werken, verblijven, slapen, studeren zijn absoluut van cruciale invloed op ons welbevinden, op ons functioneren en op ons geluk. Gebouwen die tot de verbeelding spreken, waar je van kunt houden, waar je graag naartoe gaat en met plezier bent, daar kom je gemakkelijker tot bloei. Voor een kind is dat bij een school bijvoorbeeld heel belangrijk. In een schoolgebouw waar het graag is en zich lekker voelt, kan een kind zich veel beter ontwikkelen. Dan te bedenken dat bij veel scholen iets elementairs als voldoende zuurstof in de lokalen niet eens in orde is.’ Maar is wat iemand prettig vind aan een gebouw niet voor een groot deel heel persoonlijk, of anders gewoon tamelijk ongrijpbaar? ‘Het is niet zozeer ongrijpbaar, het is eerder dat we het niet meer zo goed weten, omdat we met z’n allen een beetje afgestompt zijn geraakt voor het zintuiglijke. Doordat we steeds maar met van die pluggen in onze oren zitten en een beeldscherm voor onze neus. Weet je wat ik iedereen zou aanraden? Naar het ijshotel in Zweden gaan. Wat dat met je zintuigen doet! Wij waren er toen onze dochter Maria een jaar of zeven was. Ze sliep toen we aankwamen. Toen Maria ‘s ochtends vroeg wakker werd in die ruimte van ijs viel haar mond open, ze straalde helemaal, dacht dat ze in een sprookje terecht was gekomen. Ze liep naar een kolom en likte eraan om te kijken of het echt ijs was. De deuren waren bekleed met rendierhuiden, de deurknoppen gemaakt van geweien, er stond een eggchair van Arne Jacobsen uit ijs gehakt. Wat die hotelkamer van ijs met haar deed, bewijst hoe groot de impact van de zintuiglijkheid van een ruimte kan zijn. Maar het verhaal wordt nog mooier: we kwamen door het ijshotel in

contact met de Sami-cultuur uit het hoge noorden van Skandinavië. Geïnspireerd door die cultuur besloten we ons huis in Zweden voor een deel te bekleden met rendierhuiden, die we rechtstreeks bij die Sami-mensen bestelden. Toen de dozen met huiden aankwamen, voelde dat als een schat die we uitpakten. Het zijn allemaal karakters, elke huid is anders. Maria wilde drie nachten lang alleen maar in zo’n doos slapen, als een katje opgerold in de zachte huiden! Blijkbaar appelleerde het aan een oerinstinct. Het was zo mooi om te zien dat we dat als mensen kennelijk toch nog best hebben. Als we er maar naar willen luisteren. Nu zitten die huiden dus tegen de muur, dat geeft de ruimte een heel beschermend en ontspannend gevoel. Ook als je ze niet de hele dag zit te aaien, ervaar je dat ze iets doen op die plek. De invloed van materialen, van licht, van geluid, van de vorm van een ruimte, dat is allemaal zo wezenlijk, al is niet altijd helemaal te rationaliseren hoe het precies werkt. Dat is sensibility, ook een thema dat in bijna al ons werk zit. De buitenomgeving speelt daarin eveneens een rol trouwens. Zoal de beek die bij ons vakantiehuis langs stroomt, die doet de ene dag plingplong en de volgende dag ruist en bruist het water. Dat heeft allemaal invloed op je gemoed, daar ben ik echt heilig van overtuigd.’ Jammer dus dat je in onze geïsoleerd huizen de wind of regen amper nog hoort ... ‘Dat hoeft helemaal niet zo te zijn. Bij een gebouw dat we voor Rijkswaterstaat hebben ontworpen komt bijvoorbeeld geen enorme airco, maar een intelligent geïntegreerde, duurzame installatie en daar kun je gewoon een raam open te zetten als je het warm hebt. Dat deden we vroeger ook al en dat is eigenlijk een prima methode. En misschien moet je ook gewoon af en toe een wintertrui aan doen binnen als het buiten vriest. De Noren zeggen: er bestaat niet iets als slecht weer, er bestaat iets als slechte kleding. Lekker no-nonsense, dat spreekt me aan.’ Is het realistisch om te denken dat je al dit soort principes ook hier in Nederland als particulier in je moderne designhuis kunt toepassen? ‘Als je maar durft, als je maar bereid bent verder te kijken dan de standaardoplossingen.’ ■ www.24h.eu

PRIVÉ WONING & VERGADERRUIMTE BUREAU

70

Model: Longueville Design: Verhaert New Products

www.jori.com
71

SHOWROOM LABEL: TOONKAMER 4817 ZL BREDA THE NETHERLANDS INFO@LABEL.NL WWW.LABEL.NL T: +31 (0)76 572 SHOWROOMLABEL: MINERVUM 7003 ROTSOORD 3 3523 CL UTRECHT INFO@LABEL.NL WWW.LABEL.NL T: +31 (0)76 - 572 24 50

Love letters
Een supercadeau voor iedereen die je liefhebt: een replica van de beroemde pop-art sculptuur LOVE van Robert Indiana. The bestellen via www.historycompany.com, waar ook replica’s van allerlei andere iconen te koop zijn. Zoals de George Nelson Ball Clock, de Kennedy Oval Office Chair en het Empire State Building van Mecano.

COOL STUFF
EEN ANDERE BAAN BIJ SUNWAY
Sunway vouwgordijnen zijn van ongekende kwaliteit. Uniek is de verstelbare onderlat. Hiermee kan een eventuele stofkrimp gecorrigeerd worden. Uw vouwgordijn hangt dan ook ná reiniging nog even mooi. Er zijn modellen met en zonder zonder baleinen, voor een strakke of nonchalante uitstraling. Natuurlijk kunnen ze gevoerd worden met een lichtdoorlatende of een verduisterende voeringstof. Het unieke Top-Down model biedt de mogelijkheid het vouwgordijn van boven naar beneden en van beneden naar boven te bedienen, voor optimale privacy of lichtinval. Maar Sunway onderscheidt zich ook op decoratief niveau. In de multi colour uitvoering kies je zo een andere baan.

PASSIE VOOR DESIGN
Steeds meer liefhebbers koesteren design als kunst en worden verzamelaars. Daarover wordt bevlogen verteld in het rijk geïllustreerde boek Collecting Design van uitgeverij Taschen. De auteur verwoordt prachtig waarom design verzamelen misschien wel leuker is dan kunst verzamelen: ‘After all, you can’t sit in a painting, you can’t cuddle up with a bronze, but you can sink into a chair and fall in love with the vintage patina of a desk.’

Zwarte tijden
Op Baselworld, de belangrijkste horlogebeurs ter wereld, bleek dat de oversized horloges hun langste tijd gehad hebben. Het mag weer wat ingetogener en zwart is de modekleur om de pols. Dat is bijvoorbeeld te d zien bij de stijlvol stoere horloges van Magrette Timepieces, zoals de Moana Pacific PVD en de Regattare. are. Magrette is een kleine horlogemaker uit Nieuw-Zeeland, die bijzondere horloges van hoge kwaliteit maakt aakt in gelimiteerde oplages voor heel schappelijke prijzen (€339 - € 479).
Meer info en bestellen via www.magrette.eu

73

SPECIALISTEN

Bij Leolux geschoold
Adviseurs van Het Origineel volledig bij de les
74

Het Nederlandse Leolux is een van Europa’s meest gerenommeerde fabrikanten van designmeubels. De grote kracht van Leolux is dat elk meubel op ieders persoonlijke wensen is af te stemmen. De mogelijkheden zijn absoluut overweldigend. Het is dan ook goed om te weten uw Origineel-dealer u perfect kan adviseren, want die wordt bij Leolux in huis getraind!

bestuderen het productieproces, zien hoe schuim en bekledingen verwerkt worden en kennen de zorg waarmee de meubelen van Leolux worden omringd. Ze kunnen u dus precies vertellen wat de voordelen van een Leolux meubel zijn, maar ook hoe het mogelijk is dat Leolux meer dan een miljard opties binnen enkele weken op bestelling kan leveren.Misschien wel het opvallendste bij Leolux is de slimme combinatie die Leolux zoekt tussen ambacht en hoogwaardige computersystemen. De computers helpen de ambachtsmensen om hun specialistische werk beter en efficiënter te verrichten. Maar ze helpen ook om de enorme hoeveelheid aan informatie te ordenen zodat de eindeloze keuze aan verschillende maten, opties en bekledingen op de juiste manier wordt verwerkt in uw bestelling.

R

egelmatige scholing is cruciaal en dealers van het Origineel nemen daarvoor graag de tijd. De trainingen worden door Leolux zelf verzorgd vanuit het bezoekerscentrum Via Creandi. In specialistische sessies worden de adviseurs ingewijd in de geheimen van de Leolux collectie. Ze

LEERSPECIALIST
De meeste Leolux meubelen worden verkocht met een bekleding in leer. En dat schept verplichtingen. Want gedegen kennis over leer ligt niet voor het oprapen. Leer is een natuurproduct en elke huid is anders. Plooien, natuurlijke kenmerken en al die verschillende diktes en leersoorten? Wat mag je eigenlijk verwachten? Tijdens hun Leolux-scholing komen de adviseurs het allemaal te weten: de herkomst van leer, de kwaliteitsverschillen, de manier waarop leer wordt vervaardigd en natuurlijk de onderhoudsvoorschriften. Met al uw vragen kunt u dus prima bij hen terecht.

EEN MOOIERE WERELD
Veel aandacht is er in de training ook voor duurzaamheid. De lat ligt hoog want het bedrijf ligt in Venlo, het Nederlandse centrum van de Cradle to Cradle (C2C) beweging, die volledige recycling nastreeft. Leolux zoekt al decennialang naar de beste duurzaamheids-oplossingen. Niet alleen gaan de meubels heel lang mee, Leolux geeft niet voor niets een garantie van zeven jaar, maar ook op andere terreinen staat Leolux in voor een mooiere wereld. De afvalstroom wordt tot een minimum teruggebracht en zijn er toch nog resten, dan worden die gerecycled. De vrachtwagens rijden volgens superefficiënte planningssystemen en lakken en lijmen zijn waar mogelijk watergedragen. Het zijn zomaar een paar voorbeelden van een bedrijf dat zijn milieudoelstellingen zeer serieus neemt. De adviseurs van het Origineel mag u gerust Leolux specialisten noemen. Een mooie samenwerking, die garandeert dat u het beste advies krijgt als het over Leolux-meubelen gaat. ■ TIP! De Leolux-fabrieken zijn ook voor consumenten toegankelijk. Dus als u zelf eens wilt zien hoe de Leolux-meubelen op bestelling worden geproduceerd, boek dan een rondleiding bij Via Creandi, op www.leolux.nl. Hier bestelt u ook het gratis Leolux jaarboek met de complete collectie en veel achtergrondinformatie. Ophalen bij de aangesloten Origineel woonwinkel kan natuurlijk ook.

75

Buitentafel voor vrienden
De Vlaamse ontwerper Dirk Wynants maakte voor Extremis een moderne interpretatie van de lange boeren tafel waaraan de landarbeiders van vroeger samen buiten aten na gedane arbeid. De uitnodigende tafel voldoet helemaal aan de missie van Extremis: mensen samenbrengen en het leven vieren. www.extremis.be

SOEPIE?
Ouderwets gezellig: samen soep eten. Met de Soep kalender van Uitgeverij Snor ben je elke dag voorzien van een lekker recept. Er staat geen jaartal op, dus je kunt er eindeloos mee doen. € 16,95
Het nieuwe Silent Gliss 2730 Flex systeem is het enige paneelgrodijn in de wereld dat ook de hoek om kan. Door het unieke geleidingssysteem glijden de panelen soepel en geluidloos door gebogen rails, tot een hoek van 90°. De panelen kunnen ook uitstekend gebruikt worden als ruimteverdelers of als designelement.

COOL STUFF
Met Silent Gliss door de bocht

Kleur van het jaar
De zogenaamde Pantone-kleuren zijn de internationale referentie voor iedereen die met kleur werkt. Elk jaar roept kleur-autoriteit Pantone een tint tin uit tot kleur van het he jaar uit. Voor 2011 is dat PANTONE 182120 Honeysuckle 21 (kamperfoelie), een (ka levendige, energieke tint lev voor voo alle seizoenen. Een dynamisch rood-achtig dy roze roz met een positieve energie, een kleur om en blij bli van te worden. Doe je er je voordeel mee in huis doo een muur in deze door kleur te verven of te kiezen voor accessoires. Zoals telefoon- en laptophoezen, de bekende bekers en ook allerlei opbergdozen.
www.pantone.com www.seletti.it

Hip gelukspoppetje
De Japanse Kimmidoll is een ware cadeau-rage. Met elk poppetje kun je een ander boodschap overbrengen, maar elk poppetje brengt hoe dan ook geluk en voorspoed mee voor de ontvanger.
www.dailydesign.nl

77

DAGLICHT & PRIVACY
Mooi en prettig invallend licht is bepalend voor de sfeer en het comfort in huis. Maar het (zon) licht dat door de ramen straalt, verschuift gedurende de dag en de seizoenen. En door het weer; niets zo veranderlijk als dat. Gelukkig is er de veelzijdige raambekleding van Silent Gliss, daarmee zet u de lichtinval in huis op elk moment even fraai als geruisloos naar uw hand.

Window Dressing
Uw huis altijd in het mooiste daglicht

78

Silent Gliss

D

e woonbeleving is een optelsom van eigen keuzes voor design, indeling, comfort en afwerking. Maar ook externe factoren, met name lichtinval, zijn sfeerbepalend. Helderheid brengt kleuren tot

gewenste inzicht en overzicht om u bij uw interieurplannen afgewogen adviezen te geven. Zodat u niets over het hoofd ziet en alle sfeerbepalende elementen in huis werkelijk met elkaar kunt laten harmoniëren. U zult er eindeloos veel plezier van hebben als u in een vroeg stadium beslist hoe u het spel van invallend licht en schaduwwerking gaat spelen. De Silent Gliss collectie biedt charmante vouw- en rolgordijnen (op uitzonderlijke breedtes!), chique lamelsystemen, wavevarianten die de rijke uitstraling van het klassieke gordijn naar de kroon steken en slimme ‘skylight’-oplossingen voor transparante daken

leven, gedempt licht maakt ingetogen. Bij een mok thee aan de keukentafel, op een zomerse namiddag, zijn brekende zonnestralen welkom; bij het lezen van de krant of www.nu.nl

is dat hinderlijk. Daarom zeggen de experts van Silent Gliss: ‘als u werkelijk een dimensie wilt toevoegen aan uw woonbeleving, laat er dan eens een ander licht op schijnen.’ Als u zich in de aanloop naar een serieuze restyling van uw huis in een zo vroeg mogelijk stadium door de specialist in raambekleding laat adviseren, creëert u een perfecte balans in comfort, esthetiek en duurzaamheid. Alleen dan maakt u de juiste keus in het licht van uw totale woonbeleving.

DUURZAAM, COMFORTABEL, VERFIJND
In raamaankleding en binnenzonwering is Silent Gliss het voorkeursmerk van binnenhuisarchitecten. De Zwitserse uitvinder van zijdezacht glijdende gordijnrails biedt niet alleen een unieke variëteit in stijlvolle en functionele oplossingen, maar heeft serieus nagedacht over de bijdrage van binnenzonwering aan duurzaamheid en comfort. Met slimme maatsystemen kunt u binnenkomend licht en warmte naar uw hand zetten, al naar gelang uw stemming en bezigheden. Zo kan de verwarming of airco vaak een standje lager.

Met slimme maatsystemen kunt u binnenkomend licht en warmte naar uw hand zetten

en serres. Enig in zijn soort is het buigzame paneelgordijnsysteem van Silent Gliss, waarmee u ramen, (glas) wanden en ruimten letterlijk een nieuwe uitstraling en functie

geeft. De totale collectie onderscheidt zich door een uitgelezen stoffenselectie en een uniek palet van verfijnde kleurnuances. Heeft u voorkeur voor traditionele koordbediening of integrale besturing via uw iPad? Alles is mogelijk. Het gaat er niet zozeer om wat u kiest; het gaat erom dat u kiest. Voor de woninginrichter die vertrouwd is met de elegantie, duurzaamheid en muisstille werking van Silent Gliss systemen. ■ www.silentgliss.nl

HOE SPEELT U HET SPEL?
Als succesvolle architecten Silent Gliss op handen dragen, waarom zou u dan genoegen nemen met minder in huis? Er zitten in Nederland gelukkig voldoende goed geïnformeerde interieuradviseurs, die net als de meeste binnenhuisarchitecten blindelings kiezen voor precisie en distinctie. Zij hebben het

79

Bedden

Commodes

Ruimtedeler

Boekenkasten

Kastelementen

reef
www.interluebke.com

Alessi – fluitketel

VIPP – badkamerserie

Bodum – bbq

Tivoli – iPAL radio

Iittala – vaas Aalto

Fatboy – The Original Jeans

DE LEUKSTE CADEAUSHOP
Daily Design is een shop-in-shop bij Kok Wooncenter vol mooie cadeaus en woonaccessoires van Alessi, Vipp, Stelton, Bodum, Iittala, Eva Solo en nog veel meer. Je vindt er o.a. alles voor in huis, keuken, badkamer of tuin en ook kussens, kandelaars, (glas)servies, barbeques, kookboeken en de Daily-cadeaubon.
Geneva – soundsystem S

Gespecialiseerd in huwelijkslijsten, relatiegeschenken en eindejaarspakketten.

Je vindt ons bij Kok Wooncenter Hamseweg 18, Amersfoort/Hoogland t. 033-4673675, www.dailydesign.nl 44

45 jaar vertrouwd in het hart van Nederland
Kok Wooncenter is een echt familiebedrijf en dat merk je aan alles: de persoonlijke aandacht die

Een deel van onze experts

we geven, onze flexibiliteit en de pure liefde voor het interieur, die zich uit in een enorme vakkennis bij al onze experts.

Kijk op onze site voor koopzondagen. aanbiedingen, events en meer!

Hamseweg 18, 3828 AD Amersfoort/Hoogland t. 033-4801441 www.kokwooncenter.nl

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->